پیشنهاد سردبیر
پایان مأموریت «پیمانکاران آشوب» در بزنگاه مذاکرات مسقط 

گزارش آنا از پشت‌پرده بازداشت ۴ عنصر کلیدی حلقه «ضدوفاق» و متلاشی شدن شبکه سایه

کابوس «پاسخ آنی»؛ چرا عقربه‌های جنگ در مسقط متوقف شد؟

واکاوی تغییر دکترین نظامی پنتاگون از «ضربه اول» به «انفعال استراتژیک»

 قمار با کارت‌های سوخته 

چرا واشنگتن همزمان با لبخند در مسقط تحریم جدید وضع می‌کند؟

عقب نشینی کاخ سفید و سکوت رسانه‌های عبری در برابر گرز تهران

چرا دکترین جنگ منطقه‌ای ترامپ را به زانو درآورد؟

فرهاد وفایی‌فرد*

ما، کمیت گرایی و کیفیت گریزی‌مان

سرویس اندیشه خبرگزاری آنا: مردم هر جامعه­­‌ای به تناسب فرهنگ، تاریخ، جغرافیا، مذهب و سایر جنبه‌­های عمومی خویش، دارای رفتارها و خصلت­‌هایی هستند که برخی از آن‌ها پسندیده و برخی دیگر ناپسند قلمداد می­‌شود. جامعه‌­ای که بتواند خصلت‌‌های مثبت تاریخی و فرهنگی خود را برجسته و تقویت کند، به سمت تعالی خواهد رفت و برعکس، جامعه­‌ای که در گرداب کج­‌فکری­ها و کج­‌روی­ها غوطه‌­ور شود، رو به سوی اضمحلال خواهد بود.


در این چارچوب، جامعه­ امروز ایران نیز اگرچه دارای خصائص و مؤلفه‌­های مثبت فراوانی است، اما، متأسفانه از برخی آسیب­‌های فرهنگی و اجتماعی نیز رنج می­‌برد. یکی از این آسیب­‌ها، کمیت­‌گرایی و کیفیت­‌گریزی در افکار و رفتار ما ایرانیان است که در میان افراد با گرایش‌های سیاسی گوناگون دیده می­‌شود.


توضیح آن­که هر فکر و عملی دارای دو جنبه است: کیفیت و کمیت. کیفیت را می‌­توان به چگونگی، محتوا و ساختار یک پدیده ارتباط داد و کمیت را به ابعاد و اندازه آن. هم از منظر عقل، هم در دیدگاه دین و حتی با رویکرد اخلاقی، این واقعیت بدیهی به نظر می‌­رسد که کیفیت مقدم بر کمیت است. فارغ از بررسی تقدم کیفیت بر کمیت در اعمال و افکار انسان، چنین تقدمی در برنامه‌­ها و اولویت‌­های برنامه‌­ریزان و مدیران نیز باید در نظر گرفته شود و متأسفانه دقیقاً در همین نقطه است که جامعه امروز ایران دچار آسیب شده است. یک نگاه اجمالی به وضعیت فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشور، می­‌تواند این دیدگاه را تأیید کند که در موارد متعددی کمیت مورد توجه و تمرکز قرار گرفته است و کیفیت قربانی چنین نگاه کمیت­‌گرایانه­‌ای شده است.


نظام آموزش عالی کشور نمونه بارز چنین رویکرد کمیت‌گرایانه‌ای است. در طول یک دهه گذشته آنچه در سیاست­گذاری­‌ها مورد توجه بوده است افزایش نوع دانشگاه­‌ها و ظرفیت پذیرش آن­ها در مقاطع مختلف تحصیلی و بی‌توجهی به گسترش کیفی نظام آموزش عالی بوده است. موضوعی که بارها مورد انتقاد رهبر معظم انقلاب نیز قرار گرفته است.


در سیاست­‌های فرهنگی از جمله تولید آثار سینمایی و تلویزیونی، تعداد روزنامه­‌ها و نشریات، همایش­ها، سمینارها و دوره­‌های آموزشی و ... نیز اوضاع به همین منوال است. در اقتصاد نیز اگر از رشد اقتصادی سخنی به میان می‌­آید، فقط از اعداد و ارقام بحث می‌­شود و جای موضوعاتی مانند "توسعه پایدار" که مقوله­‌ای است کیفی، خالی به نظر می­‌رسد. در سیاست نیز بیش از آنکه بر کارآمدی و روزآمدی قوانین تأکید شده باشد، پیوسته بر تعداد آن­ها افزوده شده است.


بنابراین به اعتقاد نگارنده فارغ از دلایل روان­شناختیِ کیفیت­‌گریزی و کمیت­‌گرایی در ذهن انسان ایرانی، یک شیوه غلط در نظام مدیریتی کشور ما وجود دارد و آن نفی تقدم کیفیت بر کمیت است؛ مدیر یک مجموعه از نفرات منصوب خود، و مدیر بالاتر از آن مدیر قبلی، کارشناسان از مجریان و مجلس از دولت و همه و همه، چشم به آمارها دارند. آمارهایی سراسر از مؤلفه­‌های کمی و خالی از شاخص‌­های بررسی کیفیت سیاست‌­های اجرایی. کمتر مدیری را می‌­توان یافت که در میان ارقام و نمودارها، به دنبال اثرگذاری سیاست‌­های مجموعه­ خود باشد و یا حداقل شاخص‌­هایی کیفی برای سنجش مجموعه تحت مدیریت خود برگزیند و این آفت نظام مدیریتی در جمهوری اسلامی است.


انقلاب اسلامی ما، انقلاب در کیفیت­ها بود. کیفیت حکمرانی، کیفیت رابطه مردم با حکومت، کیفیت اجرای احکام اسلام، و جمهوری اسلامی نیز باید ادامه­دهنده­ همین مسیر باشد. ذهن مدیران ما باید اصلاح شود. اگرچه در یک نظام اداری دارای اشکال، آمارها تعیین­کننده وضعیت مدیران است، اما مدیری در ذهن مردم می­ماند که به کیفیت­ها ارج نهاده باشد.


*کارشناسی ارشد علوم سیاسی


انتهای پیام/

ارسال نظر