۲ رسانه از اوپنایآی و مایکروسافت بهدلیل نقض کپیرایت شکایت کردند
به گزارش خبرگزاری آنا اختلاف میان ناشران خبری و شرکتهای هوش مصنوعی با شکایت تازه سیاتل تایمز و نیوزدی وارد مرحله دیگری شده است. این دو رسانه در دادخواست خود، هوش مصنوعی مولد را به «ماری که دم خودش را میخورد» تشبیه کردهاند و استدلال میکنند فناوریای که برای آموزش به محتوای تولیدشده توسط رسانهها وابسته است، در نهایت میتواند همان کسبوکارهایی را تضعیف کند که محتوای موردنیاز آن را تولید میکنند. پرونده تازه ادامه موجی از دعاوی حقوقی است که طی چند سال گذشته بر سر نحوه استفاده شرکتهای هوش مصنوعی از آثار دارای حق نشر شکل گرفته است.
اتهام جمعآوری مطالب بدون اجازه
سیاتل تایمز و نیوزدی در دادخواست خود ادعا کردهاند اوپنایآی و مایکروسافت بهصورت سازمانیافته مقالات خبری را برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی جمعآوری کردهاند. به ادعای این دو رسانه، فرایند جمعآوری حتی شامل مطالبی بوده که پشت دیوار پرداخت قرار داشتهاند و کاربران برای مشاهده آنها باید اشتراک خریداری میکردند.
موضوع اصلی اختلاف بر سر این است که آیا شرکتهای هوش مصنوعی میتوانند از حجم بزرگی از محتوای منتشرشده در اینترنت برای آموزش مدلهای خود بدون دریافت مجوز از صاحبان آثار استفاده کنند یا خیر. ناشران معتقدند استفاده تجاری از مقالات دارای حق نشر بدون توافق یا پرداخت هزینه، حقوق آنها را نقض میکند؛ در مقابل شرکتهای هوش مصنوعی در پروندههای مشابه استدلال کردهاند آموزش مدلها میتواند در چارچوب استفاده منصفانه از آثار قرار گیرد. تعیین مرز میان این دو دیدگاه اکنون به یکی از مهمترین مسائل حقوقی صنعت هوش مصنوعی تبدیل شده است.
رسانهها از کاهش ترافیک و درآمد تبلیغاتی میگویند
دادخواست تنها به نحوه آموزش مدلها محدود نیست و سیاتل تایمز و نیوزدی مدعی هستند محصولات هوش مصنوعی پس از آموزش نیز مستقیماً با محتوای آنها رقابت میکنند. کاربران بهجای ورود به وبسایت یک رسانه و خواندن مقاله اصلی میتوانند سؤال خود را از یک چتبات بپرسند و پاسخی دریافت کنند که بخشی از اطلاعات آن براساس مطالب رسانهها تولید شده است.
دو رسانه استدلال میکنند چنین رفتاری میتواند نیاز کاربران به مراجعه مستقیم به منبع اصلی را کاهش دهد و در نتیجه بازدید صفحات، درآمد تبلیغاتی و انگیزه کاربران برای خرید اشتراک کمتر شود. این مسئله به یکی از نگرانیهای مهم صنعت خبر در دوران هوش مصنوعی تبدیل شده است، زیرا بخش بزرگی از درآمد رسانههای دیجیتال همچنان به حضور مستقیم کاربران در وبسایت یا پرداخت هزینه اشتراک وابسته است.
اگر کاربران پاسخ موردنظر خود را مستقیماً از یک ابزار هوش مصنوعی دریافت کنند، حتی در صورتی که اطلاعات اولیه از گزارش رسانهای گرفته شده باشد، ممکن است هیچ بازدید یا درآمدی نصیب تولیدکننده اصلی محتوا نشود. ناشران معترض معتقدند این چرخه در بلندمدت میتواند منابع مالی لازم برای تولید همان اخباری را کاهش دهد که مدلهای هوش مصنوعی برای پاسخگویی به آنها وابسته هستند.
ادعای حذف اطلاعات مربوط به حق نشر
یکی دیگر از بخشهای شکایت به اطلاعات مدیریت حق نشر مربوط میشود. سیاتل تایمز و نیوزدی ادعا میکنند مدلهای هوش مصنوعی در برخی موارد اطلاعاتی را که مشخص میکنند مقاله متعلق به چه ناشر یا نویسندهای است حذف میکنند و محتوا را بدون نشانههای لازم درباره مالکیت آن مورد استفاده قرار میدهند.
چنین ادعایی میتواند بخش جداگانهای از پرونده حقوقی ایجاد کند، زیرا قوانین کپیرایت تنها خود اثر را پوشش نمیدهند و حذف عمدی برخی اطلاعات مرتبط با مالکیت و مدیریت حقوق اثر نیز میتواند موضوع بررسی دادگاه قرار بگیرد. دو رسانه تلاش دارند نشان دهند مسئله تنها آموزش مدل با مقالات نیست، بلکه نحوه پردازش و بازتولید اطلاعات مربوط به آثار نیز میتواند حقوق آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
وقتی هوش مصنوعی اطلاعات نادرست را به نام رسانه منتشر میکند
بخش دیگری از شکایت به پدیده توهم در مدلهای هوش مصنوعی مربوط میشود. سیاتل تایمز و نیوزدی میگویند مدلها ممکن است اطلاعاتی نادرست تولید کنند و آنها را به این رسانهها نسبت دهند، حتی اگر مطلب موردنظر هرگز در وبسایت آنها منتشر نشده باشد.
این مسئله برای یک سازمان خبری فقط یک خطای فنی ساده محسوب نمیشود. اعتبار یک رسانه به صحت اطلاعاتی وابسته است که با نام آن منتشر میشوند و نسبت دادن ادعاهای ساختگی به یک روزنامه میتواند اعتماد مخاطبان را خدشهدار کند. ناشران در پروندههای مشابه نیز استدلال کردهاند که مدلهای هوش مصنوعی گاهی خروجیهایی تولید میکنند که از نظر شکل و لحن شبیه محتوای واقعی به نظر میرسند، اما منبع یا اطلاعات آنها صحیح نیست.
شکایت نیویورک تایمز مسیر را باز کرد
پرونده جدید در شرایطی مطرح شده که نبرد حقوقی رسانهها با شرکتهای هوش مصنوعی چند سال است ادامه دارد. نیویورک تایمز در سال ۲۰۲۳ از اوپنایآی و مایکروسافت شکایت کرد و مدعی شد میلیونها مقاله این روزنامه بدون مجوز برای ساخت و آموزش محصولات هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
آن پرونده یکی از مهمترین دعاوی اولیه میان یک ناشر بزرگ و شرکتهای فعال در هوش مصنوعی بود و توجه گستردهای را به مسئله استفاده از محتوای خبری برای آموزش مدلها جلب کرد. از آن زمان رسانهها و صاحبان محتوای بیشتری مسیر دادگاه را انتخاب کردهاند و تلاش دارند شرکتهای هوش مصنوعی را به دریافت مجوز یا پرداخت هزینه بابت استفاده از آثارشان وادار کنند.
شبکه CNN نیز اوایل امسال شکایتی علیه پرپلکسیتی مطرح کرد و این شرکت را به نقض حق نشر متهم کرد. اضافه شدن سیاتل تایمز و نیوزدی نشان میدهد اختلاف حقوقی دیگر تنها به چند ناشر بزرگ محدود نیست و رسانههای بیشتری درباره تأثیر موتورهای پاسخگوی هوش مصنوعی بر محتوای خود ابراز نگرانی میکنند.
همه رسانهها مسیر دادگاه را انتخاب نکردهاند
واکنش صنعت خبر به رشد هوش مصنوعی یکدست نبوده است. درحالیکه برخی ناشران تصمیم گرفتهاند علیه شرکتهای هوش مصنوعی شکایت کنند، گروه دیگری مسیر قرارداد و همکاری تجاری را در پیش گرفتهاند. آسوشیتدپرس و Vox Media از جمله مجموعههایی هستند که با اوپنایآی به توافق رسیدهاند و امکان استفاده از بخشی از محتوای خود را در قالب قرارداد در اختیار این شرکت قرار دادهاند.
چنین توافقهایی مدلی متفاوت برای رابطه رسانهها و شرکتهای هوش مصنوعی ایجاد میکنند؛ بهجای آنکه محتوا بدون توافق قبلی وارد فرایندهای هوش مصنوعی شود، طرفین درباره شرایط استفاده، دسترسی و احتمالاً جبران مالی مذاکره میکنند. گسترش چنین قراردادهایی نشان میدهد صنعت خبر لزوماً مخالف استفاده هوش مصنوعی از محتوای رسانهای نیست و بخش مهمی از اختلاف بر سر کسب اجازه، ذکر منبع و نحوه تقسیم ارزش اقتصادی ایجادشده است.
دادگاهها باید مرز استفاده از محتوای خبری را مشخص کنند
پروندههای متعدد علیه شرکتهای هوش مصنوعی اکنون میتوانند بر نحوه توسعه نسلهای آینده مدلها تأثیر بگذارند. اگر دادگاهها استفاده گسترده از محتوای دارای حق نشر برای آموزش مدلهای تجاری را نیازمند مجوز بدانند، شرکتهای هوش مصنوعی ممکن است مجبور شوند قراردادهای بیشتری با ناشران منعقد کنند یا مجموعهدادههای آموزشی خود را تغییر دهند. نتیجه متفاوت نیز میتواند دست شرکتها را برای استفاده گستردهتر از محتوای عمومی اینترنت باز بگذارد.
انتهای پیام/