باور به قدرتسازی از طریق فناوری پس از جنگ تحمیلی دوم در کشور افزایش یافته است
جنگ تحمیلی دوم که تنها ۱۲ روز به طول انجامید، ماهیتی متفاوت از منازعات کلاسیک پیشین داشت. در این درگیری کوتاهمدت، اما پیچیده، نقش فناوریهای نوین، سامانههای دقیق و جنگ اطلاعاتی بیش از هر زمان دیگری خود را نمایاند. آنچه این جنگ را از تجارب قبلی مانند دفاع هشتساله متمایز میکرد، سرعت تحولات و شدت وابستگی نتیجه نبرد به برتری فناورانه بود. در چنین بستری، مسئولان نظامی و سیاسی کشور به این درک راهبردی رسیدند که دیگر نمیتوان صرفاً با اتکا به نیروی انسانی، روحیه جهادی یا تاکتیکهای سنتی، امنیت پایدار را تضمین کرد.
فناوری به عنوان عاملی تعیینکننده در معادله قدرت ظاهر شد. این تحول نگرش، نه یک تغییر شعاری، بلکه حاصل ارزیابی میدانی از نقاط قوت و ضعف در جریان همان دوازده روز درگیری بود. از این رو، سرمایهگذاری در علوم نوین، توسعه زیرساختهای دیجیتال و بومیسازی فناوریهای حساس در اولویت قرار گرفت. به عبارت دیگر، جنگ تحمیلی دوم به یک «آموزش تلخ، اما ضروری» تبدیل شد که باور دیرینه «قدرت یعنی تعداد نیرو یا حجم تجهیزات معمولی» را به باوری جدید از «قدرت یعنی تسلط بر لایههای پنهان فناوری» ارتقا داد.
بخشی از پیامدهای مثبت چنین تغییر نگاهی در کشور و میدان دادن بیشتر به فناوری در جنگ تحمیلی سوم خود را نشان داد، هدف قرار گرفتن جنگندۀ متجاوز F۳۵ آمریکایی و دیگر هواگردهای پیشرفتۀ رژیمهای آمریکا و اسرائیل، افزایش قدرت پاسخهای ایران از جمله مصادیق بهبود وضعیت استفاده کشور از فناوری در دفاع از خود است. آناتک در ادامه و طی گفتوگو با سالار ولایتمدار، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی به بررسی ابعاد مختلف قدرتسازی با کمک فناوری برای کشور پرداخته است که شرح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
سالار ولایتمدار (آبنوش) نمایندۀ مردم قزوین در مجلس شورای اسلامی در ابتدای گفتوگو بیان کرد: ما در قرن حاضر با پدیدهای روبهرو شدهایم که آن میدانداری فناوری در زیستجهان انسانهاست. فناوری طی سالهای اخیر توانسته بر همۀ یافتهها و دستاوردهای تاریخ بشر سوار شود و آنها را سمت و سو دهد، چیزی نابود نشده است، اما امروز همۀ ابعاد زندگی مردم تحت تأثیر فناوری قرار دارد؛ بنابراین در حال حاضر با شرایط متفاوتی نسبت به گذشته روبهرو هستیم، در وضعیت جدید کشوری و مردمی حرفی برای گفتن خواهند داشت که بر علم و فناوری مسلط باشند و استفادۀ کاملی از ابزار مبتنی بر آن داشته باشند.
وی در ادامه اضافه کرد: البته همه از فناوری استفاده مثبت نمیکنند و روندهای منفی در بهرهگیری از این قدرت هم وجود دارد. بیش از ۷ دهه است که رژیم اشغالگر قدس با سوءاستفاده از همین قدرت فناوری، کشورهای منطقه را هدف تجاوزهای مستمر خود قرار داده و منافع آنها را تهدید میکند. رژیم از فناوری و علوم جدید در بعد اطلاعات سوءاستفاده میکند.
این عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس در ادامه تأکید کرد: اطلاعات در جهان فعلی به چشم تعبیر میشود، بنابراین طبیعی است هر نظام سیاسی که اطلاعات ندارد، میتوان گفت چشم بینا ندارد. هر مقدار این قدرت مشاهده قویتر، با عمق نفوذ بالاتر و دارای توانایی رصد لایههای زیرین باشد، آن ساختار قدرت بیشتری دارد و توان بیشتری برای رسیدن به هدف خود خواهد داشت.
او همچنین تصریح کرد: من معتقدم مجموعههای دفاعی و قدرتافزای کشور ما هم طی سالهای اخیر تا حد امکان از قدرت فناوری استفاده کردهاند. البته بهخصوص پس از جنگ تحمیلی دوم (۱۲ روزه) باور به استفاده از فناوری برای قدرتسازی افزایش یافت. مسئولین به این نتیجه رسیدند که کمی در حوزۀ استفاده از فناوری فضای اقدام بیشتر وجود داشته است که باید برای استفاده از آن گام برداشت. هر دو مسیر توسعۀ استفاده از فناوری (با مشارکت سایر کشورها و افزایش استفاده از ظرفیت بومی) هم دنبال شد.
ولایتمدار در ادامه بیان کرد: البته همچنان فضای کار زیادی برای توسعۀ توانمندیهای کشور وجود دارد. این زمینه بهخصوص در حوزههایی نظیر هوش مصنوعی به طور جدی وجود دارد. بالاخره در ایام جنگ رمضان تاکنون شاهد بودهایم که دشمن توانست با سوءاستفاده از تسلط خود بر این فناوریها، بهرغم هوشیاری جدی موجود در کشور، ضرباتی وارد کند. همین مسائل، همانطور که گفتم، باور موجود در ایران را برای افزایش سطح سرمایهگذاری در علوم نوین افزایش داده است.
وی در ادامه اضافه کرد: ما با وضع مطلوب خود نسبت به نقاط آرمانی قابل دسترس در گذشته فاصله داریم، اما تلاشهای ارزشمندی هم صورت گرفته است. هنوز ظرفیتهای داخلی و جذب سرمایهگذاری خارجی زیادی وجود دارد که امکان استفاده از آنها را داریم. البته پیشتر هم اشاره کردم که نگاه نسبت به مسئلۀ فناوری و لزوم سرمایهگذاری در آن تغییر کرده است؛ کسانی که باید تصمیم بگیرند و منابع را در اختیار دارند، نگاه وسیعتری به موضوع پیدا کردند.
نمایندۀ مردم قزوین در مجلس تصریح کرد: البته باز این ظرفیت وجود دارد که کمیسیون امنیت ملی پیگیری کند تا ظرفیتهای بیشتری آزاد شود. ما در جلساتی که کمیسیون در ایام جنگ تحمیلی سوم برگزار کرده است، هم موضوع توسعۀ استفاده از فناوری را پیگیری کردهایم و اغلب جلسات کمیسیون هم با حضور همین وزرا و اعضایی از کابینه که مرتبط با افزایش استفاده از فناوری و علوم نوین در کشور بودهاند، برگزار شده است.
این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در ادامه اضافه کرد: در جلسات با حضور مسئولین اجرایی، وضع مطلوب و وضع موجود را متناسب با امکانات در اختیار آنها بررسی کردهایم. امیدواریم با همراهی همۀ اعضای مؤثر زیستبوم، از فرصتهای پیشرو برای مواجهه و رفع مؤثر تهدیدها استفاده کنیم.
انتهای پیام/
