امنیت خلیج فارس را ملتهای منطقه میسازند/ ایران با کسی شوخی ندارد
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آنا، خلیج فارس بهعنوان کانون ژئوپلیتیک انرژی و شاهراه مبادلات جهانی، همواره مورد توجه قدرتهای فرامنطقهای بوده است؛ اما تجربه دهههای اخیر نشان داده است که امنیت پایدار در این آبراه استراتژیک، نه با مداخله بیگانگان و نه با اتکا به چترهای امنیتی وارداتی، بلکه تنها از مسیر «نظم امنیتی درونزا» و با خرد جمعی کشورهای ساحلی محقق میشود. نظم درونزا به معنای عبور از پارادایمهای امنیتی برونساز و تکیه بر ظرفیتهای بومی، منافع مشترک همسایگان و دیپلماسی منطقهای است؛ الگویی که در آن ملتهای منطقه خود معمار امنیت خویش باشند و نه مصرفکننده فرمولهای تحمیلی از بیرون.
تحولات اخیر منطقه و بازتعریف موازنههای قدرت، ضرورت گذار از وابستگیهای امنیتی به سمت خوداتکایی منطقهای را بیش از پیش آشکار ساخته است. در چنین بستری، واکاوی چشمانداز نظم امنیتی خلیج فارس در دوره پساجنگ و بررسی نقشآفرینی بازیگران منطقهای در شکلدهی به آینده این پهنه آبی، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در همین رابطه، خبرنگار آنا گفتوگویی با «رضا میرابیان» کارشناس مسائل منطقه داشته است.
میرابیان در تحلیل تحولات امنیتی منطقه تأکید کرد: امروز، جمهوری اسلامی ایران با آنچه که پیش از ۹ اسفند بود، تفاوت دارد و تنگه هرمز و خلیج فارس نیز دستخوش تحولات بنیادین شدهاند. بر همین اساس، ما نظمی را در راستای تأمین منافع ملی کشورمان تنظیم کردهایم که به موجب آن، سایر کشورها فقط در صورت رعایت این چارچوب عرفی و بینالمللی، میتوانند در منطقه فعالیت داشته باشند.
هرمز، تابلوی ورود ممنوع برای همپیمانان واشنگتن
این کارشناس مسائل منطقه با تأکید بر اعمال حق حاکمیت ملی ایران در آبهای خلیج فارس تصریح کرد: از این پس، کشورهایی که ضوابط تعیینشده از سوی جمهوری اسلامی ایران را رعایت کنند، امکان تردد در خلیج فارس را خواهند داشت؛ اما به آمریکا و همپیمانانی که در تنشهای اخیر شریک بودهاند، اجازه تردد نخواهیم داد.
میرابیان با اشاره به انهدام پایگاههای آمریکا در منطقه اذعان کرد: ما پایگاههای آمریکا در خلیج فارس را از بین بردهایم و اجازه بازسازی آنها را نیز نخواهیم داد. پایگاههای نظامی خارجی در خلیج فارس جایی نخواهند داشت، چراکه ما امنیت آینده منطقه را با مشارکت ملتهای منطقه شکل میدهیم، نه با حمایت قدرتهای خارجی.
امنیت؛ کالای خریداریشدنی نیست
وی با بیان اینکه «امنیت خریداریشدنی، اجارهای یا فروشی نیست»، افزود: امنیت پایدار، حاصل تعامل جمهوری اسلامی ایران و کشورهای همسایه است. کشورهای منطقه امروز جسارت و تمایل به تقابل با جمهوری اسلامی ایران را ندارند و حتی آمریکا نیز در عمل از مواضع پیشین خود عقبنشینی کرده است.
میرابیان با تأکید بر اولویت «همسایگی خوب» در سیاست خارجی ایران گفت: برنامه و اولویت ما این است که همسایهای خوب برای کشورهای منطقه باشیم و انتظار داریم آنها نیز همسایهای خوب برای ما باشند. ما به دنبال تنش نیستیم، بلکه تأکید داریم که امنیت این منطقه اجارهای نیست و نباید پای بیگانگان به آن باز شود.
واکنش به مانورهای دیپلماتیک غرب
میرابیان در پاسخ به این پرسش که آیا کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس ممکن است پس از تحولات اخیر، جهتگیری خود را از امنیت متکی به آمریکا به سمت اقتصاد متکی به چین و هند تغییر دهند، توضیح داد: امنیت در این منطقه ربطی به آمریکا، اروپا، چین، روسیه یا هیچ قدرت فرامنطقهای دیگری ندارد. اما اگر کشورها به جای اتکای نظامی به خارج، به سمت ثبات و امنیت اقتصادی حرکت کنند، این برای ما مثبت است.
وی با اشاره به بیانیههای سیاسی صادرشده از سوی برخی کشورهای عربی علیه ایران تأکید کرد: صدور بیانیههای سیاسی که تاکنون صدها بار درباره موضوعاتی مانند جزایر سهگانه تکرار شده تأثیری در روند واقعی تحولات ندارد. جزایر سهگانه جابهجا نشدهاند و نخواهند شد. بنابراین، این سخنها و بیانیهها در شکلدهی به آینده منطقه تأثیرگذار نخواهند بود.
خط قرمز امنیتی؛ عدم شراکت با قدرتهای فرامنطقهای
این کارشناس مسائل منطقه درباره ماهیت همکاریهای ایران با قدرتهایی مانند روسیه و چین نیز بیان کرد: درباره امنیت خلیج فارس، ما به دنبال همکاریهای اقتصادی، تجاری، صنعتی و فناورانه هستیم، اما در حوزه امنیت، حتی در بهترین شرایط روابط با روسیه و چین، شراکت امنیتی با قدرتهای غیرمنطقهای را نمیپذیریم. این خط قرمز جمهوری اسلامی ایران است.
توهم اقدام نظامی غرب؛ «ما با هیچکس شوخی نداریم»
میرابیان در پاسخ به این پرسش که آیا کشورهای غربی ممکن است حتی در صورت وتوی قطعنامه ضدایرانی آمریکا، باز هم به دنبال بازگشایی هرمز از راه اعمال زور باشند، تاکید کرد: این صحبتها توهمی بیش نیست. همین فرانسه و انگلیس وقتی بیانیه پر قدرت سپاه پاسداران را دیدند، از موضع خود برای اعزام کشتیهای جنگی به منطقه عقبنشینی کردند. ایران با هیچکس شوخی ندارد.
وی با اشاره به تجربیات درگیریهای اخیر افزود: آمریکا نتوانست کاری انجام دهد؛ انگلیس و فرانسه نیز توانایی چنین اقدامی را ندارند و خودشان نیز به این واقعیت آگاهند. آنها از روز اول اعلام کردند که این جنگ، جنگ آنها نیست. در درگیریهای پیشین، آنها با آسیب دیدن یکی از ناوشکنهای خود و تحمل خسارت، منطقه را ترک کردند؛ در حالی که جمهوری اسلامی ایران از تمام ظرفیتهای دفاعی پیشرفته خود استفاده نکرد و امکان نابودی کامل آن ناوگان نیز وجود داشت. خود آمریکاییها نیز به آسیب دیدن ناوشکنهایشان اعتراف کردهاند.
چشمانداز منطقه: نقشآفرینی سازنده یا انزوا؟
این کارشناس مسائل منطقه در پایان با اشاره به رفتار کشورهای همسایه خاطرنشان کرد: زمان لازم است تا درک مشترکی از امنیت منطقهای شکل بگیرد. بهعنوانمثال، عمان خط مشی مستقل خود را در پیش گرفته و نقش مزدور را ایفا نکرده است. عربستان نیز میتواند نقش سازندهای ایفا کند، کویت نیز ظرفیتهای خود را دارد و امارات نیز باید از پیمان ابراهیم فاصله گرفته و در چارچوب روابط همسایگی عمل کند.
میرابیان تأکید کرد: آینده خلیج فارس با دست ملتهای منطقه و بر مبنای منافع مشترک نوشته خواهد شد، نه با مداخله قدرتهای فرامنطقهای.
انتهای پیام/
