درباره استفاده ابزاری و ناقص برخی فعالین اصلاح طلبان از سخنان حضرت امیرالمومنین (ع)
چالشهای حفاظت از میراث مکتوب و نقش کلیدی دانشگاهها در دفاع از تمدن ایران
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، علیرضا ایزدی مشاور وزیر و مدیرکل ثبت آثار و حریم وزارت میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری در مصاحبه با برنامه فرهنگسرای گفتوگو که به مناسبت گرامیداشت روز اسناد ملی و میراث مکتوب پخش شد، گفت: اسناد ملی و میراث مکتوب نهتنها حافظ تاریخ و حافظه جمعی یک ملت، بلکه نقش بیبدیلی در شکلدهی به فهم ما از ریشهها، تحولات فرهنگی و اجتماعی دارند. این آثار مکتوب پلی بین گذشته، امروز و آینده هستند و میتوانند مسیر سیاستگذاری فرهنگی کشور را روشنتر از قبل کنند.
وی با اشاره به وظایف وزارت میراثفرهنگی در حوزه ثبت آثار منقول، افزود: ما آثاری را که دارای ارزش هستند و به ریشهها و اصالتهای فرهنگی ما بازمیگردند، در فهرست آثار منقول به ثبت میرسانیم. این آثار به بازشناسی هویت سرزمین ما در دنیا کمک میکنند. ما در جنگهای اخیر، از جمله جنگ دوازدهروزه و جنگ رمضان، مکرر شاهد بودیم که بخشی از دعوا و جنگ، به مسائل هویتی بازمیگشت؛ جایی که دشمن هویت و ریشه سرزمین ما را مورد هجمه قرارداد.
مدیرکل ثبت آثار و حریم وزارت میراثفرهنگی با مثالزدن مسئله خلیجفارس، تصریح کرد: اسناد مکتوب در اصل شناسنامه سرزمینی ماست. در محافل بینالمللی برای تأکید بر عنوان «فارس» بودن خلیج، به نسخ خطی و نقشههای گذشته مراجعه میکنیم که در فهرستهای ملی و جهانی ثبت شدهاند. این نقشهها همگی بر این عنوان مبارک و میمون تأکید دارند و سندی برای حمایت و دفاع از هویت سرزمینی ما هستند. برخی کتابها نیز که در فهرست جهانی ثبت شدهاند، از نمونههای غنای فرهنگی ماست.
ایزدی در پاسخ به سؤالی درباره جایگاه این حوزه در برنامهریزیهای کلان فرهنگی، واقعبینانه اظهار داشت: واقعیت این است که به آن اندازه که شایسته است، موردتوجه قرار نمیگیرد. ما نسخ خطی و آثار مکتوب بسیار داریم، از کتیبههای سفالی هخامنشی (که بخشی از آن در دوران پهلوی به دانشگاه شیکاگو سپرده شد و هنوز بخشی از آن در آمریکا است) تا پوستههای چرمی دوره ساسانی. نحوه مرمت و مطالعه این آثار نیازمند بودجه و توجه بسیاری است و متأسفانه نگاه اعتباری ما با آنچه باید داشته باشیم، همخوانی ندارد.
وی چالشهای دیگر را کمبود نیروی انسانی متخصص و نیاز به احیای نظام استاد - شاگردی دانست و افزود: تربیت نیروی انسانی متخصص دارای دانش روز میتواند به کیفیتبخشی کمک کند. همچنین فناوریهای دیجیتالسازی ضروری است. در جنگهای اخیر و بلایای طبیعی، ما شاهد آسیبهایی بودیم که دیجیتالسازی میتواند خیال مجموعه ما را از نگهداری این آثار راحت کند. بسیاری از اسناد الان بهصورت دیجیتالی کار شدهاند، اما این روند باید تسریع شود.
ایزدی همچنین نقش اسناد مکتوب را در مقایسه با بناهای تاریخی کلیدی دانست و گفت: اسناد مکتوب هستند که رمزگشایی از «کیستی» و «چیستی» ما میکنند. چه بر روی کاغذ، چه پوست چرم و چه کتیبههای گلی هخامنشی. این اسناد هستند که دانش، هویت و نگاه ایرانیان را بیان میکنند. اگر این اسناد نبود، در محافل بینالمللی نمیتوانستیم به همان اندازه که شایسته است از نام خلیجفارس دفاع کنیم.
وی در پایان مصاحبه با رادیو گفتوگو درباره پیوند پژوهشهای دانشگاهی و برنامههای اجرایی میراثفرهنگی تأکید کرد: دانشگاهها بهعنوان قوه متفکر و حلقه اتصال بیننسلی، نقش اصلی را در دفاع از هویت سرزمینی در جنگهای فرهنگی ایفا میکنند. جامعه جهانی به دنبال تمدنسازی است و ما با دانش و اسناد هویتی باید از کیان سرزمینمان دفاع کنیم. امیدوارم حلقه اتصال بین دانشگاه، میراثفرهنگی، وزارت ارشاد و اوقاف تقویت شود تا جوانان ما با این گنجینهها آشنا شوند و در عرصههای فرهنگی برای دفاع از تمدن ایرانزمین تلاش کنند. همچنین دیجیتالسازی این گنجینه برای عموم پژوهشگران و شهروندان باید با سرعت بیشتری انجام شود.
انتهای پیام/
