پیمایش ملی از شبهای همدلی؛
هانتاویروس چیست و آیا خطری برای ایران دارد؟
به گزارش خبرنگار آنا، در روزهای اخیر، هانتاویروس بار دیگر به یکی از موضوعات مهم در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی تبدیل شده است. انتشار گزارشهایی درباره شناسایی موارد ابتلا در یک کشتی مسافربری بینالمللی و همچنین توضیحات نهادهای بهداشتی، باعث افزایش توجه عمومی به این بیماری شده است.
بر اساس گزارشهای رسمی، در این حادثه چند مورد ابتلا بهصورت آزمایشگاهی تأیید شده و چند مورد دیگر نیز مشکوک بوده و در حال بررسی است. همچنین مواردی از مرگ در میان مبتلایان گزارش شده که بررسی دقیق آن همچنان ادامه دارد.
هانتاویروس چیست؟
هانتاویروس گروهی از ویروسها از خانواده Hantaviridae است که بهطور طبیعی در بدن جوندگان، بهویژه موشها، وجود دارد.
این حیوانات معمولاً بدون علامت هستند، اما ویروس را از طریق ادرار، مدفوع و بزاق خود در محیط پخش میکنند. انسان زمانی آلوده میشود که در معرض این ترشحات قرار بگیرد، بهخصوص در محیطهای بسته یا کمتهویه.
مهمترین راه انتقال، استنشاق ذرات آلوده خشکشده در هوا است. انتقال مستقیم از انسان به انسان در اغلب گونههای این ویروس بسیار نادر گزارش شده است.
ماجرای کشتی مسافربری چه بود؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی سازمان جهانی بهداشت، یک خوشه محدود از موارد ابتلا به هانتاویروس در یک کشتی مسافربری بینالمللی شناسایی شده است.
در این رخداد، چند مسافر دچار علائم شدید از جمله تب، ضعف عمومی و مشکلات تنفسی شدهاند. برخی از آنها به مراکز درمانی منتقل شده و مواردی نیز بهعنوان مشکوک تحت بررسی قرار گرفتهاند.
WHO تأکید کرده است که این رخداد در قالب یک شیوع محدود در یک محیط بسته در حال بررسی است و هنوز شواهدی از گسترش در سطح جامعه مشاهده نشده است.
هانتاویروس چگونه در بدن ظاهر میشود؟
هانتاویروس بسته به نوع سویه میتواند دو شکل اصلی بیماری ایجاد کند.
در شکل اول، که به نام سندرم ریوی هانتاویروس شناخته میشود، بیمار ابتدا دچار تب، بدندرد و ضعف شدید میشود و سپس ممکن است دچار تنگی نفس شدید و نارسایی تنفسی گردد. این نوع بیشتر در قاره آمریکا گزارش شده است.
در شکل دوم، یعنی تب خونریزیدهنده همراه با سندرم کلیوی، کلیهها و سیستم عروقی درگیر میشوند و علائمی مانند تب، افت فشار خون و در موارد شدید خونریزی و نارسایی کلیه دیده میشود.
وضعیت جهانی بیماری چگونه است؟
بر اساس ارزیابیهای بینالمللی، هانتاویروس یک بیماری پاندمیک یا همهگیر جهانی محسوب نمیشود.
موارد ابتلا معمولاً پراکنده هستند و بیشتر در مناطقی دیده میشوند که جمعیت جوندگان افزایش پیدا میکند. عواملی مانند تغییرات اقلیمی، افزایش دما و شرایط نامناسب بهداشتی میتوانند در افزایش خطر نقش داشته باشند.
با این حال، این بیماری معمولاً بهصورت خوشههای محدود ظاهر میشود و الگوی انتقال پایدار در سطح جهانی ندارد.
واکنش نظام سلامت ایران
در داخل کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران اعلام کرده است که نظام مراقبت بیماریهای واگیر فعال بوده و تمامی دانشگاههای علوم پزشکی در جریان آخرین اطلاعات قرار گرفتهاند.
در اطلاعیه این وزارتخانه آمده است:
«از نظر برقراری نظام مراقبت برای شناسایی و پیشگیری از گسترش احتمالی این بیماری، توسط وزارت بهداشت و مرکز مدیریت بیماریهای این وزارتخانه اقدامات لازم انجام شده و همه دانشگاهها و بخشهای مرتبط مطلع شدهاند.»
همچنین تأکید شده که در حال حاضر خطری کشور را تهدید نمیکند، اما به دلیل انتشار گسترده اخبار در فضای مجازی، نظام سلامت باید در وضعیت آمادگی و پاسخگویی باقی بماند.
بررسیهای آزمایشگاهی چه میگویند؟
نمونههای مرتبط با این رخداد برای بررسیهای ژنتیکی و ویروسشناسی به آزمایشگاههای تخصصی ارسال شدهاند.
در برخی گزارشها به تغییرات جزئی ژنتیکی اشاره شده است، اما کارشناسان تأکید دارند که این تغییرات در ویروسهای RNA طبیعی است و بهتنهایی به معنای افزایش خطر یا ظهور یک سویه جدید نیست.
برای نتیجهگیری قطعی، نیاز به دادههای بیشتر و بررسیهای تکمیلی وجود دارد.
نقش جوندگان و راههای انتقال
مخزن اصلی ویروس جوندگان هستند، بهویژه موشها. این حیوانات بدون علامت بیماری، ویروس را از طریق ترشحات خود در محیط پخش میکنند.
انتقال به انسان معمولاً از طریق استنشاق ذرات آلوده در هوا انجام میشود. تماس مستقیم با جوندگان یا محیطهای آلوده نیز میتواند خطرناک باشد.
انتقال انسان به انسان در اغلب گونهها بسیار نادر است و نقش اصلی در انتشار بیماری ندارد.
پیشگیری چگونه انجام میشود؟
کارشناسان بهداشت تأکید دارند که مهمترین راه پیشگیری، کنترل جوندگان و رعایت بهداشت محیط است.
استفاده از ماسک و دستکش هنگام نظافت مکانهای آلوده، ضدعفونی محیطهای مشکوک، تهویه فضاهای بسته و جلوگیری از تجمع زباله از جمله اقدامات مهم پیشگیرانه هستند.
همچنین توصیه میشود از جارو کردن مستقیم فضولات خشکشده جوندگان بدون تجهیزات حفاظتی خودداری شود.
در مجموع، هانتاویروس همچنان یک بیماری مشترک بین انسان و حیوان پراکنده در جهان است که در شرایط خاص میتواند بیماری شدید ایجاد کند.
حادثه اخیر در کشتی مسافربری، بر اساس گزارشهای رسمی، بهعنوان یک خوشه محدود در حال بررسی است و ارزیابیهای اپیدمیولوژیک و آزمایشگاهی برای تعیین دقیق منشأ آن ادامه دارد.
نهادهای بهداشتی بینالمللی و ملی تأکید دارند: در شرایط فعلی، تمرکز اصلی بر پایش، کنترل محیطی و اطلاعرسانی دقیق است تا از ایجاد نگرانیهای غیرعلمی در جامعه جلوگیری شود.
انتهای پیام/
