انسانها دارای «حس هفتم» به نام لمس از راه دور هستند
به گزارش «سایتکدیلی»، پژوهشگرانی از دانشگاه کوئین مری لندن و دانشگاه کالج لندن شواهدی یافتهاند که نشان میدهد انسانها دارای توانایی حسیِ پیشتر ناشناختهای به نام «لمس از راه دور» هستند. این توانایی به قابلیت تشخیص اشیا بدون تماس مستقیم اشاره دارد؛ مهارتی که پیشتر در برخی گونههای جانوری مستند شده بود.
لمس در انسان معمولا به عنوان حسی کوتاهبُرد توصیف میشود که به تماس فیزیکی وابسته است. با این حال، مطالعات ادراک در جانوران این فرض را به چالش کشیدهاند. برخی پرندگان ساحلی از جمله آبچیلکها و سلیمها، میتوانند طعمههای مدفون در زیر شن را با حس کردن آشفتگیهای مکانیکی بسیار ظریف در دانههای شن اطراف آن پیدا کنند. این فرایند که «لمس از راه دور» نام دارد، بر تشخیص تغییرات بسیار کوچک فشار و حرکت در مواد دانهای تکیه دارد؛ تغییراتی که هنگام جابهجایی یک جسم در نزدیکی منتقل میشوند.»
برای بررسی اینکه آیا انسانها نیز توانایی مشابهی دارند، تیم پژوهشی آزمایشهایی را انجام داد که نتایج آن در کنفرانس بینالمللی IEEE در زمینه رشد و یادگیری (ICDL) گزارش شد. از شرکتکنندگان خواسته شد انگشتان خود را بهآرامی درون شن حرکت دهند و پیش از تماس فیزیکی، یک مکعب پنهان را پیدا کنند.
نتایج نشان داد افراد میتوانند حضور جسم را به طور قابلاعتماد و پیش از تماس مستقیم حس کنند؛ ظرفیتی که با وجود نداشتن ساختارهای کالبدی تخصصی پرندگان، قابل مقایسه با آنهاست.
حساسیت دست انسان بیش از انتظار است
تجزیه و تحلیلهای بیشتر نشان داد چرا چنین چیزی ممکن است. پژوهشگران با مدلسازی فیزیک زیربنایی دریافتند دست انسان بسیار حساستر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد. شرکتکنندگان قادر بودند جابهجاییهای بسیار کوچک شن ناشی از جسم مدفون را درک کنند. این میزان حساسیت تقریبا به بیشترین دقتی میرسد که از نظر قوانین فیزیک برای تشخیص تغییرات مکانیکی در مواد دانهای ممکن است. یعنی وقتی جسمی زیر شن حرکت میکند، دانههای شن هنگام برخورد با سطحی ثابت در زیر خود، خیلی نامحسوس جهت یا میزان مقاومتشان عوض میشود.
انسانها بهتر عمل میکنند یا رباتها؟
در مقایسه عملکرد انسان با حسگر لمسی رباتیک که با الگوریتم حافظه طولانی کوتاه مدت (LSTM) آموزش دیده بود، انسانها توانستند با دقت ۷۰.۷ درصد، اشیاء را در محدوده قابلتشخیص شناسایی کنند. نکته جالب این بود که ربات میتوانست اشیاء را به طور متوسط از فاصله کمی دورتر تشخیص دهد؛ اما اغلب هشدارهای نادرست (مثبت کاذب) صادر میکرد که دقت کلی آن را به ۴۰ درصد کاهش میداد.
این یافتهها تایید میکنند که انسانها واقعا میتوانند پیش از تماس فیزیکی، حضور یک جسم را حس کنند؛ ظرفیتی شگفتآور برای حسی که معمولا به تماس مستقیم محدود دانسته میشود. هم انسانها و هم رباتها عملکردی نزدیک به بیشینه حساسیت پیشبینیشده توسط مدلهای فیزیکی داشتند.
اهمیت این پژوهش چیست؟
این پژوهش نشان میدهد انسانها قادرند اجسام مدفون در شن را پیش از تماس واقعی تشخیص دهند و درک ما را از دامنه دسترسی حس لامسه گسترش میدهد. این مطالعه شواهد کمیِ روشنی از مهارت لمسی ارائه میکند که پیشتر در انسان مستند نشده بود.
یافتهها همچنین معیارهای ارزشمندی برای بهبود فناوریهای کمکی و حسگری لمسی رباتها فراهم میکنند. با الگو گرفتن از ادراک انسانی، مهندسان میتوانند سامانههای رباتیکی طراحی کنند که حساسیتی طبیعیتر برای کاربردهای واقعی ــ مانند کاوش، حفاری یا عملیات جستوجو در محیطهایی با دید محدود ــ داشته باشند.
پیامدهای گستردهتر
الیزابتا ورسچه، استاد ارشد روانشناسی و مدیر آزمایشگاه Prepared Minds در دانشگاه کوئین مری لندن، میگوید:«این نخستین بار است که لمس از راه دور در انسان مطالعه میشود و این کشف برداشت ما از جهان ادراکی ــ آنچه «میدان پیامگیر» نامیده میشود ــ را در موجودات زنده، از جمله انسان، تغییر میدهد».
«ژنگچی چن»، دانشجوی دکتری آزمایشگاه رباتیک پیشرفته در همین دانشگاه، میگوید: «این کشف امکان طراحی ابزارها و فناوریهای کمکی را فراهم میکند که ادراک لامسهای انسان را گسترش میدهند. این یافتهها میتوانند در توسعه رباتهای پیشرفته برای انجام عملیات ظریف؛ مانند یافتن اشیاء باستانشناسی بدون آسیب رساندن به آنها، یا کاوش در زمینهای شنی و دانهریز مانند خاک مریخ یا کف اقیانوسها، موثر باشند. در مقیاس وسیعتر، این پژوهش راه را برای سیستمهای مبتنی بر حس لامسه هموار میکند تا اکتشافات در محیطهای پنهان یا خطرناک را ایمنتر، هوشمندانهتر و کارآمدتر سازد».
«لورنتسو جامونه»، دانشیار رباتیک و هوش مصنوعی در دانشگاه کالج لندن، نیز میگوید: «آنچه این پژوهش را به ویژه هیجانانگیز میکند، تعامل متقابل مطالعات انسانی و رباتیکی است. آزمایشهای انسانی، مسیر یادگیری ربات را هدایت کردند و عملکردِ ربات دیدگاههای تازهای برای تفسیر دادههای انسانی فراهم آورد. این نمونهای عالی از همافزایی روانشناسی، رباتیک و هوش مصنوعی است که میتواند هم به کشفهای بنیادی و هم به نوآوریهای فناورانه منجر شود».
انتهای پیام/
