شکست سناریوهای دشمن علیه جمهوری اسلامی؛ از ۴ مولفه پایداری در برابر جنگ ترکیبی تا شکست «راهبرد پشه مالاریا»

به گزارش خبرگزاری آنا، نشست تحلیلی ـ نخبگانی با موضوع «جنگ تحمیلی رمضان؛ خطای محاسباتی یا برنامه راهبردی» روز سه‌شنبه ۴ فروردین ۱۴۰۵ با سخنرانی امید طاهرنژاد مدیر آموزش و مطالعات اداره‌کل تشکل‌های اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی به‌صورت مجازی و با میزبانی تشکل‌های اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر برگزار شد.

در این نشست علمی و تحلیلی، جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان دانشگاهی از نقاط مختلف کشور حضور داشتند و به بررسی ابعاد راهبردی جنگ ترکیبی علیه جمهوری اسلامی ایران پرداختند.

طاهرنژاد با اشاره به شرایط خاص کشور و تحولات اخیر منطقه، سخنان خود را با تسلیت و تبریک شهادت رهبر انقلاب اسلامی آغاز کرد و این رخداد را ضایعه‌ای بزرگ برای جهان اسلام و تمامی آزادی‌خواهان جهان دانست.

وی با تأکید بر اینکه «مزد مجاهدان راه خدا شهادت است»، اظهار کرد که فقدان چنین شخصیتی برای ملت ایران خسارتی سنگین و تأثربرانگیز محسوب می‌شود، اما مسیر انقلاب اسلامی با اتکا به ایمان مردم، استمرار مکتب انقلاب و تداوم رهبری دینی متوقف نخواهد شد.

مدیر آموزش و مطالعات اداره‌کل تشکل‌های اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی همچنین با قدردانی از برگزارکنندگان این نشست، به‌ویژه تشکل‌های اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر، بر اهمیت تداوم فعالیت‌های فکری و تحلیلی جامعه دانشگاهی در شرایط حساس کشور تأکید کرد و گفت: برگزاری چنین نشست‌هایی در ایام تعطیلات نوروز نشان‌دهنده احساس مسئولیت و دغدغه‌مندی جامعه دانشگاهی نسبت به مسائل راهبردی کشور است.

به گفته وی، مسئولیت نخبگان، استادان و فعالان فکری در قبال تحولات کشور تعطیل‌بردار نیست و در شرایط جنگ ترکیبی، نقش دانشگاهیان در تبیین صحیح واقعیت‌ها و ارتقای سطح آگاهی جامعه اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

طاهرنژاد در ادامه با اشاره به جایگاه رسانه در معادلات جنگ‌های نوین، تصریح کرد که در کنار میدان نظامی، یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تقابل امروز، میدان رسانه و فضای مجازی است. وی با بیان اینکه جنگ‌های معاصر به‌طور هم‌زمان در چندین عرصه جریان دارند، تأکید کرد: در چنین شرایطی جامعه باید در حوزه رسانه‌ای نیز آرایش جنگی داشته باشد و با شناخت دقیق جنگ شناختی و عملیات روانی دشمن، از تأثیرگذاری روایت‌های تحریف‌شده جلوگیری کند.

دشمنان در جنگ تحمیلی رمضان چه اهدافی را دنیال می‌کردند؟

مدیر آموزش و مطالعات اداره‌کل تشکل‌های اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی در بخش اصلی سخنان خود به تحلیل جنگی پرداخت که به گفته وی از ۹ اسفند آغاز شده و در زمان برگزاری این نشست وارد بیست‌وپنجمین روز خود شده بود.

وی متذکر شد: برای تحلیل هر جنگی، نخست باید اهداف آغازکنندگان آن مورد بررسی قرار گیرد، چراکه میزان تحقق این اهداف مهم‌ترین شاخص برای سنجش موفقیت یا شکست طرفین محسوب می‌شود.

مدیر آموزش و مطالعات اداره‌کل تشکل‌های اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به اهداف طراحی‌شده از سوی دشمنان جمهوری اسلامی ایران در این جنگ، نخستین هدف را ترور سران و مدیران ارشد سیاسی و نظامی کشور دانست و افزود: در این سناریو تلاش شد با هدف قرار دادن برخی چهره‌های کلیدی، ساختار مدیریتی کشور دچار اختلال شود و نظام تصمیم‌گیری در سطح کلان با بحران مواجه گردد. با این حال، اگرچه در این مسیر برخی شخصیت‌های اثرگذار کشور به شهادت رسیدند، اما هدف اصلی دشمن که فروپاشی ساختار مدیریتی و ایجاد خلأ راهبردی در نظام حکمرانی بود، تحقق پیدا نکرد.

به گفته مدیر آموزش و مطالعات اداره‌کل تشکل‌های اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی، هدف دوم دشمن فعال‌سازی آشوب‌ها و ناآرامی‌های داخلی بود. در این طرح پیش‌بینی شده بود که پس از آغاز حمله نظامی، شبکه‌های آشوب داخلی فعال شوند و در فاصله زمانی کوتاهی، کشور با بی‌ثباتی گسترده اجتماعی و امنیتی مواجه شود. 

طاهرنژاد توضیح داد که براساس طراحی دشمن، این مرحله باید طی سه تا هفت روز به نتیجه می‌رسید؛ اما با گذشت بیش از سه هفته از آغاز درگیری‌ها، چنین سناریویی محقق نشده است.

وی، هدف سوم دشمن را تسلط کامل نظام سلطه بر ایران عنوان کرد و افزود: در سناریوی نهایی، قرار بود با ترکیب فشار‌های خارجی و بی‌ثباتی داخلی، ساختار حاکمیتی کشور تضعیف یا دچار فروپاشی شود و در نهایت منابع راهبردی و ظرفیت‌های اقتصادی ایران در اختیار قدرت‌های خارجی قرار گیرد؛ هدفی که به گفته وی با مقاومت مردم، انسجام ملی و پایداری ساختار‌های کشور با شکست مواجه شده است.

مدیر آموزش و مطالعات اداره‌کل تشکل‌های اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه به بررسی عوامل پایداری جمهوری اسلامی ایران در برابر این فشار‌ها پرداخت و چهار پایه اصلی این مقاومت را ایمان و اتکال به خداوند، رهبری جامعه، حضور و همراهی مردم و توانمندی نیرو‌های مسلح عنوان کرد.

وی تأکید کرد که این چهار مؤلفه در طول دهه‌های گذشته ستون‌های اصلی اقتدار و ثبات کشور را تشکیل داده‌اند و همین عوامل موجب شده بسیاری از سناریو‌های طراحی‌شده علیه ایران به نتیجه نرسد.

این تحلیلگر مسائل راهبردی در بخش دیگری از سخنان خود به تشریح راهبرد‌های کلان دشمن در مواجهه با جمهوری اسلامی ایران پرداخت و با اشاره به مفهوم «جنگ ترکیبی» گفت: تقابل با ایران صرفاً در میدان نظامی تعریف نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از فشار‌های اقتصادی، رسانه‌ای، حقوقی، سیاسی و فرهنگی به‌صورت هم‌زمان به کار گرفته می‌شود تا توان کشور در ابعاد مختلف تضعیف شود.

وی با اشاره به گستردگی تحریم‌های اقتصادی علیه ایران و فعالیت صد‌ها رسانه فارسی‌زبان در خارج از کشور، این اقدامات را بخشی از یک راهبرد چندلایه و فرسایشی دانست که هدف آن تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد اختلال در محاسبات جامعه و نخبگان است.

طاهرنژاد در ادامه یکی از مهم‌ترین الگو‌های فشار علیه ایران را «راهبرد پشه مالاریا» توصیف کرد؛ راهبردی که به گفته او نخستین‌بار در دهه ۱۹۸۰ از سوی یکی از مسئولان اطلاعاتی فرانسه مطرح شد.

وی توضیح داد: در این راهبرد به‌جای یک حمله مستقیم و تعیین‌کننده، مجموعه‌ای از ضربات کوچک، اما پیوسته به کشور هدف وارد می‌شود تا آن را به تدریج دچار فرسایش، خستگی و آشفتگی در تصمیم‌گیری کند.

به گفته این تحلیلگر مسائل راهبردی، اقداماتی مانند تحریم‌های اقتصادی، فشار‌های سیاسی، عملیات رسانه‌ای، تحریک ناآرامی‌های اجتماعی، ایجاد بحران‌های منطقه‌ای و بهره‌گیری از گروه‌های تروریستی را می‌توان در چارچوب همین راهبرد تحلیل کرد؛ راهبردی که هدف آن مشغول کردن کشور هدف به بحران‌های متعدد و تضعیف تدریجی توان راهبردی آن است.

وی همچنین به نقش جنگ شناختی و عملیات رسانه‌ای در این چارچوب اشاره کرد و متذکر شد: یکی از مهم‌ترین ابزار‌های دشمن ایجاد خطا در محاسبات و برداشت‌های افکار عمومی است، به همین دلیل، تقویت تفکر انتقادی در جامعه اهمیت ویژه‌ای دارد؛ به این معنا که هر خبر، روایت یا تحلیل باید با دقت مورد بررسی قرار گیرد تا جامعه در دام عملیات روانی و روایت‌سازی‌های هدفمند قرار نگیرد.

طاهرنژاد در بخش دیگری از سخنان خود به یکی از راهبرد‌های مطرح در محافل راهبردی غربی و رژیم صهیونیستی اشاره کرد که از آن با عنوان «عملیات مرگ با هزاران ضربه چاقو» یاد می‌شود.

به گفته وی، این راهبرد بر پایه وارد کردن ضربات متعدد و پراکنده به کشور هدف طراحی شده است تا توان و تمرکز آن به‌تدریج تحلیل رود.

این تحلیلگر مسائل راهبردی توضیح داد که در چارچوب این راهبرد، مجموعه‌ای از ابزار‌ها از جمله فشار‌های سیاسی در سازمان‌های بین‌المللی، اقدامات نظامی محدود، ترور شخصیت‌های علمی و نظامی، بهره‌گیری از گروه‌های تروریستی و همچنین شبکه گسترده رسانه‌ای به کار گرفته می‌شود.

به گفته وی، در حال حاضر ده‌ها هزار شبکه رسانه‌ای، ماهواره‌ای و مجازی در سطوح مختلف ـ از سرگرمی و ابتذال تا برنامه‌های تحلیلی و سیاسی ـ در حال فعالیت هستند تا بر افکار عمومی جامعه ایران تأثیر بگذارند.

به اعتقاد وی، یکی از نکات قابل توجه در این جنگ شناختی آن است که در فضای رسانه‌ای تلاش می‌شود توانمندی‌های ایران کوچک‌نمایی شود؛ در حالی که در ارزیابی‌های راهبردی و اعترافات برخی مقامات غربی، قدرت و ظرفیت‌های جمهوری اسلامی ایران به‌صراحت مورد تأیید قرار می‌گیرد.

 طاهرنژاد در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد که جنگ جاری را می‌توان ترکیبی از خطای محاسباتی دشمن و اجرای یک برنامه راهبردی بلندمدت دانست.

وی افزود: در یک سو، برخی از بازیگران تصور کرده‌اند که می‌توانند با ضربه‌ای سریع و متمرکز، ساختار قدرت در ایران را دچار فروپاشی کنند؛ در سوی دیگر، مجموعه‌ای از اقدامات فرسایشی در قالب جنگ ترکیبی و چندلایه در حال پیگیری است.

وی با تأکید بر نقش نخبگان دانشگاهی در شرایط جنگ شناختی، خاطرنشان کرد: جامعه علمی و دانشگاهی کشور باید با تحلیل دقیق تحولات، تولید روایت‌های صحیح و افزایش سطح آگاهی عمومی، در برابر عملیات رسانه‌ای و جنگ شناختی دشمن نقش فعال ایفا کند.

این نشست با تأکید بر ضرورت استمرار گفت‌و‌گو‌های علمی و تحلیلی در میان نخبگان دانشگاهی و بررسی ابعاد مختلف تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی به کار خود پایان داد.