نقد رویکرد انفعالی نظام حکمرانی در مواجهه با استعمار فرانو
تبیین دکترین هماهنگی سردار و سفیر در عصر جدید قدرت
«جامجم ۱»؛ گام راهبردی رسانه ملی در تثبیت حاکمیت فناوری پخش
به گزارش گروه فرهنگ خبرگزار آنا، پرتاب ماهواره «جامجم ۱» را باید فراتر از یک رویداد صرفاً فنی یا فضایی ارزیابی کرد؛ این رخداد، نشانهای روشن از ورود سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران به مرحلهای تازه از استقلال، پایداری و آیندهنگری در زیرساختهای کلان رسانهای است. در جهانی که توزیع پیام، تصویر و روایت، بیش از هر زمان دیگری به فناوریهای پیچیده و لایهمند وابسته شده، داشتن ابزار مستقل برای رساندن صدا و تصویر، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی است.
ماهواره «جامجم ۱» بهعنوان نخستین ماهواره زمینآهنگ اختصاصی صداوسیما، دقیقاً در پاسخ به همین ضرورت تعریف و اجرا شده است. زمینآهنگ بودن این ماهواره، بهمعنای استقرار پایدار آن در نقطهای ثابت نسبت به زمین است؛ ویژگیای که امکان پوشش مستمر، پایدار و قابل اطمینان را برای شبکههای پخش فراهم میکند. این ثبات مداری، اساس هرگونه برنامهریزی بلندمدت در حوزه پخش حرفهای و ایستگاهی بهشمار میآید.
انتخاب پرتاب از پایگاه فضایی بایکونور و استفاده از موشک پروتون M با بلوک انتقال مداری DM‑۰۳، نشاندهنده بهرهگیری از مسیرهای مطمئن و آزمودهشده در اجرای این مأموریت بوده است. پرتاب همزمان با یک ماهواره هواشناسی، نیز بیانگر ماهیت اشتراکی و بینالمللی پرتابهای مدرن فضایی است؛ امری که در پروژههای بزرگ فضایی، امری رایج و پذیرفتهشده محسوب میشود و بهینهسازی هزینه و ظرفیت را به همراه دارد.
اما اهمیت «جامجم ۱» تنها به نحوه پرتاب یا مشخصات مداری آن محدود نمیشود. آنچه این پروژه را به یک نقطه عطف در تاریخ فنی رسانه ملی تبدیل میکند، کارکرد راهبردی آن در معماری آینده پخش است. بر اساس اعلام معاونت توسعه و فناوری رسانه ملی، این ماهواره بستر لازم برای تحقق فناوری «پخش همگانی متعامل» را فراهم میکند؛ مفهومی که در آن، رسانه از حالت یکسویه سنتی فاصله گرفته و به سمت تعامل، انعطاف و پاسخگویی هوشمند حرکت میکند.
در چنین مدلی، ماهواره دیگر صرفاً یک ابزار ارسال سیگنال نیست، بلکه بخشی از یک اکوسیستم بزرگتر ارتباطی است که با شبکههای زمینی، مراکز داده، سامانههای پخش و مدیریت محتوا پیوند میخورد. «جامجم ۱» دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا میکند؛ بهعنوان حلقه فضایی این زنجیره، که امکان توسعه خدمات نوین رسانهای را در سالهای آینده فراهم خواهد کرد.
نکته قابل توجه دیگر، تأکید رسمی بر حرفهای بودن مخاطب این ماهواره است. سیگنالهای «جامجم ۱» برای دریافت عمومی خانگی طراحی نشدهاند و این مسئله، از منظر رسانهای اهمیت زیادی دارد. این ماهواره، ابزار پخش سازمانی و ایستگاهی است؛ یعنی مستقیماً در خدمت شبکههایصداوسیما، ایستگاههای زمینی و زیرساختهای تخصصی قرار میگیرد. چنین تعریفی، جایگاه آن را بهروشنی از ماهوارههای تجاری یا مصرفمحور جدا میکند.
استقرار نهایی ماهواره در موقعیت مداری ۳۴ درجه شرقی نیز انتخابی حسابشده است؛ موقعیتی که امکان پوشش مطلوب برای مأموریتهای تعریفشده سازمان را فراهم میکند و با معماری کلی شبکه پخش رسانه ملی همخوانی دارد. انتقال تدریجی از مدار اولیه ۹۱ درجه شرقی به این موقعیت نهایی، بخشی از فرآیند استاندارد تثبیت ماهوارههای زمینآهنگ محسوب میشود و نشاندهنده ورود ماهواره به فاز عملیاتی است.
در نهایت، «جامجم ۱» را باید نه پایان یک مسیر، بلکه آغاز یک فصل جدید دانست. فصلی که در آن صداوسیما، با تکیه بر زیرساخت مستقل فضایی، میتواند با اطمینان بیشتری به توسعه فناوریهای نوین پخش، ارتقای کیفیت سیگنال، افزایش تابآوری رسانهای و پاسخ به نیازهای آینده مخاطبان بیندیشد. این ماهواره، نماد گذار رسانه ملی از وابستگی فنی به حاکمیت فناوری است؛ گذاری که آثار آن، نه فقط در امروز، بلکه در سالهای پیشرو آشکارتر خواهد شد.
انتهای پیام/
