تلاش شاه برای حفظ ارتش و نقش آمریکا در روزهای پایانی رژیم

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، موسی حقانی، رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر، در برنامه «به وقت انقلاب» با اشاره به شرایط حساس روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی، گفت: روز هجدهم بهمن را باید نقطه اوج تنش‌ها میان مردم ایران، دولت بختیار و بخشی از فرماندهان ارتش دانست.

وی با بیان اینکه شاه پس از خروج از کشور تلاش داشت از فروپاشی ارتش جلوگیری کند، افزود: محمدرضا پهلوی در مصاحبه‌ای خود را همچنان پادشاه و فرمانده کل قوا معرفی کرد تا به فرماندهان نظامی روحیه بدهد؛ اقدامی که در ادامه مأموریت ژنرال هایزر برای حفظ انسجام ارتش انجام شد.

حقانی با اشاره به تغییر رویکرد آمریکا در این مقطع تصریح کرد: آمریکایی‌ها دیگر تمایل چندانی به حمایت جدی از شاه نداشتند و تمرکز خود را بر دولت بختیار و حفظ ارتش برای پشتیبانی از این دولت قرار داده بودند. مأموریت هایزر نیز دقیقاً در همین چارچوب تعریف شده بود.

این پژوهشگر تاریخ معاصر، درخواست انور سادات برای انتقال هواپیماهای اف-۱۴ ایران به مصر را یکی از اقدامات قابل تأمل این روزها دانست و گفت: این هواپیماها با سرمایه ملت ایران خریداری شده بودند و انتقال آن‌ها می‌توانست توان دفاعی کشور را به‌شدت تضعیف کند؛ اقدامی که در راستای خالی کردن دست ایران پس از سقوط احتمالی رژیم شاهنشاهی قابل تحلیل است.

وی همچنین به تعلیق برخی قراردادهای تسلیحاتی از سوی آمریکا اشاره کرد و افزود: آمریکایی‌ها منتظر روشن شدن سرنوشت تحولات ایران بودند و در همین راستا، بخشی از تعهدات نظامی خود را متوقف کردند.

حقانی با اشاره به گسترش تظاهرات مردمی و پیوستن نیروهای نظامی به انقلاب، خاطرنشان کرد: در این مقطع، فرار از پادگان‌ها به‌ویژه در نیروی هوایی افزایش یافت و فرمان حضرت امام(ره) مبنی بر پناه دادن مردم به سربازان، نقش مهمی در تقویت روحیه و احساس امنیت این نیروها ایفا کرد.

وی در ادامه تأکید کرد: مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که علی‌رغم تلاش‌های شاه، دولت بختیار و حامیان خارجی، اراده ملت ایران بر حفظ انقلاب و فروپاشی نظام شاهنشاهی غلبه یافت.