واکاوی استانداردهای دوگانه در مواجهه با تهدیدات امنیت ملی
جزئیات جدید از توزیع سبد کالای رایگان درب منزل
از نخستوزیری امام (ره) تا پژواک پهلوی| بیانیهای برای «هیچ»
جایخالی رگتکها در ایران برای کاهش ریسک فعالیت در حوزۀ رمزارزها حس میشود
فضای مالی جهان در حال پوست اندازی است. رمزارزها، که روزی مفهومی حاشیهای و متعلق به علاقهمندان فناوری به نظر میرسید، امروز به یکی از جدیترین مباحث اقتصادی و فناورانه تبدیل شدهاند. ایران نیز، با وجود چالشها و محدودیتهای پیشرو، ناگزیر از مواجهه هوشمندانه با این جریان جهانی است. اما این مسیر پرپیچوخم چگونه باید طی شود؟ آیا میتوان ضمن بهرهگیری از فرصتهای این فناوری نوظهور، از ثبات نظام مالی و حاکمیت ملی نیز حفاظت کرد؟
برای یافتن پاسخی عملی به این پرسشهای کلیدی، با محمدمهدی تقیپور، مدیرعامل بهپرداخت ملت به عنوان یک کارشناس بازارهای مالی و زیستبوم فناوری اطلاعات به گفتوگو نشستهایم. این گفتوگو نه درباره پیشبینی آینده، بلکه درباره بسترسازی برای آن است؛ از ضرورت «سندباکسهای نظارتی» تا امکان شکلگیری یک «ریال دیجیتال» و ابزارهای امن برای مدیریت داراییهای دیجیتال مردم. بحثی که از کلانترین چالشهای سیاستگذاری آغاز میشود و به فناوریهای نظارتی روز دنیا مثل «رگتک» ختم میگردد.
مسیر آینده: تعادل یا تقابل؟
خبرنگار فناوری آناتک: استفاده از رمز ارز در ایران هنوز عمومی نشده است، بخشی از این محدود بودن جامعۀ کاربری به تحریمها و نگرانی مردم از کاهش سرمایه بر میگردد، ولی اگر روزی رمزارزها گسترش بیشتری پیدا کند، کشور چطور تعادلی میان معاملات ارزهای دیجیتال و تبادلات مالی با ارز رسمی کشور برقرار کند؟
در مباحث مربوط به فناوریهای نوین مالی یا همان فینتک، تجربه جهانی نشان داده که فناوری، محصولات و خدمات پیش از تنظیمگری حرکت میکنند. در این فضا، محیطهای آزمایشی یا همان «سندباکس» نقش مهمی ایفا کردهاند. این محیطها به کسبوکارهای نوآور امکان میدهند فعالیتهای خود را بهصورت پایلوت یا آزمایشی آغاز کنند، در حالی که بانکهای مرکزی نظارت خود را اعمال کرده و ضمن آشنایی با کسبوکار، مشکلات و تنشهای احتمالی با نظام مالی موجود را شناسایی میکنند. هدایت این جریان باید در قالب چنین محیطهایی انجام شود. کشور ما نیز از روندهای جهانی دور نیست و دیر یا زود از این مسیر تبعیت میکند؛ بنابراین باید از همین امروز آمادگی لازم برای مواجهه با آنها ایجاد شود.
پرداختیارها در عصر دیجیتال: اتصال به شبکه جهانی
خبرنگار فناوری آناتک: امکان اتصال به سیستم رسمی دنیا وجود دارد؟ مثلاً پرداختیارهای کشور بتوانند به درگاههای پرداخت رمزارزی متصل شوند و چنین خدماتی ارائه دهند؟
حیطه رمزارز حوزهای به نسبت جدید است و ابعاد ناشناخته فراوانی دارد. زمانی مطرح میشد که تراکنشها قابل رهگیری نیستند و حریم خصوصی کاملی بر تبادلات رمز ارزها حاکم است. اما اکنون شرکتهایی در این حوزه فعالیت میکنند که قادرند تمام تراکنشها را رهگیری کرده و منشأ ارزها را مشخص کنند.
اما باید قبول کرد که رمزارزها ابزار هستند و نحوه استفاده از این ابزار بسیار اهمیت دارد. اینکه این ابزار توسط بلوک شرق یا غرب توسعه یافته باشد، تفاوتی ندارد؛ در کل ماهیت آنها فناورانه است؛ بنابراین میتوان این فناوری را بومیسازی کرد و شبکه داخلی بر اساس استانداردها ملی بر آن حاکم کرد؛ یا حتی با همان فناوریها، اما تحت تنظیم و تنظیمگری مشخص فعالیت کرد.
ماهیت رمزارزها در این مقطع اهمیت کمتری دارد، آنچه مهم است نوع استفادهای است که از آنها میشود. اکثر رمزارزها دارای وایتپیپر هستند که فلسفه وجودی و کاربرد آنها را توضیح میدهد. اگر بدانیم که قصد داریم از رمزارزها برای تجارت، انتقال وجه یا ... استفاده کنیم، میتوانیم جهتگیری مشخصی داشته باشیم. تنوع رمزارزها بسیار زیاد است و برای هر کاربرد میتوان ابزار مناسب انتخاب کرد. برای سیستم پرداخت میتوان از یک شبکه بلاکچینی و رمزارز خاص برای انتقال وجه از ابزار دیگری استفاده کرد.
خلاصه آنکه بهطور کلی نباید بگوییم که استفاده از رمزارزها امکانپذیر نیست. بلکه باید از منظر کاربرد و هدف به موضوع نگاه کرد و سپس شبکه یا رمزارز مناسب را انتخاب نمود. حتی ممکن است به این نتیجه برسیم که مانند یوآن دیجیتال، بانک مرکزی «ریال دیجیتال» را عرضه کند. اما امروز یکی از نقاط ابهام ریال دیجیتال این است که قرار است برای چه کاربردی استفاده شود؟؛ پرداختهای خرد، پرداختهای هدفمند یا موارد دیگر. بازهم تاکید میکنم، کاربرد تعیین میکند که مسیر حرکت در این حوزه چگونه باشد.
درسهایی از یک شوک: آیا داراییهای دیجیتال ناگهان محو میشوند؟
خبرنگار فناوری آناتک: بعد از جنگ تحمیلی ۱۲ روزۀ اخیر مشاهده شد که برخی کیف پولهای تتر دچار مشکل شدند. آیا شبکه بانکی ایران میتواند راهکار تضمینی یا امنتری ارائه دهد؟ آیا این امکان وجود دارد تمام داراییهای دیجیتال ایرانیان به یکباره از بین برود؟
نمیتوان با یقین گفت چنین اتفاقی رخ نمیدهد. هشدارها پیشتر داده شده. این موضوع در جهان تحت عنوان «رگتک (RegTech)» بهطور جدی مطرح است. استارتاپهای رگتکی در این حوزه فعال هستند. در ایران نیز شرکتهایی در حوزه رمزارز و بلاکچین وارد شدهاند، حتی در زمینه کیف پولها. اگر مجموعههای فعال از این شرکتها کمک میگرفتند، مشکلاتشان کمتر میشد. این مسئله فقط مختص ایران نیست. بسیاری از کشورها به دلیل سرقتهای رخداده با چالشهایی مشابه مواجهاند.
امروز در ایران جای خالی رگتک احساس میشود. با ورود این فناوری تنظیمگر میتوان ضریب ریسک برای ارزها و کیف پولها تعیین کرد تا به طور دقیق مشخص شود هر ارز یا کیف پول چه میزان ریسک دارد.
خبرنگار فناوری آناتک: آیا شرکتهای پرداختیار میتوانند درگاههای مرتبط با کیف پولها را توسعه دهند؟
تنظیمگر ما بانک مرکزی است. تا زمانی که آییننامه شفاف وجود نداشته باشد، به این سمت حرکت نمیکنیم. با این حال، مجموعههای استارتاپی در همکاری با پرداختیارها فعالیت خود را آغاز کردهاند و چند سال است در این حوزه کار میکنند.
انتهای پیام/
