خاستگاه قدرت در حکمرانی مهدوی «عبودیت» است/ نقش فعال زنان در عصر ظهور

حجت‌الاسلام سیدعلی میرلوحی، حقوقدان و پژوهشگر معارف اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری آنا با اشاره به اصول حکمرانی امام زمان (عج) و تفاوت آن با الگو‌های رایج حکمرانی در دنیا بیان داشت: تفاوت اصلی در «خاستگاه قدرت» است. در الگو‌های رایج دنیا (چه لیبرال‌دموکراسی، چه مدل‌های دیگر)، قدرت یا ناشی از قرارداد اجتماعی است یا زر و زور؛ اما حکمرانی مهدوی بر پایه «عبودیت» و «وراثت صالحان» است.

وی افزود: در این مدل، قدرت هدف نیست، بلکه ابزاری برای تکامل انسان است. قرآن کریم، مانیفست اصلی این حکومت را در آیه ۱۰۵ سوره انبیاء این‌گونه بیان می‌کند: «وَلَقَدْ کَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ». دقت کنید واژه «ارث» آمده، نه «غارت» یا «کودتا».

سه ستون اصلی حکومت مهدوی؛ توحید، عدالت و کرامت انسان

حجت‌الاسلام میرلوحی ابراز داشت: اصول این حکومت بر سه پایه استوار است؛ توحیدمحوری (حذف طاغوت)، عدالت‌گستری واقعی و احیای کرامت انسان. تفاوت اساسی اینجاست که در این الگو، اخلاق بر سیاست فرمان می‌راند، نه اینکه اخلاق قربانی سیاست‌بازی شود.

عدالت مهدوی؛ عدالت ویترینی یا عدالت ملموس؟

وی با اشاره به اینکه یکی از کلیدواژه‌های همیشگی در بحث مهدویت «عدالت» است، ادامه داد: عدالت مهدوی یک عدالت ویترینی نیست، بلکه عدالت فراگیر و ملموس (حسی) است. ما روایتی بسیار زیبا از امام صادق (ع) داریم که ماهیت این عدالت را نشان می‌دهد. ایشان می‌فرمایند: «أَمَا وَ اَللَّهِ لَیَدْخُلَنَّ عَلَیْهِمْ عَدْلُهُ جَوْفَ بُیُوتِهِمْ کَمَا یَدْخُلُ اَلْحَرُّ وَ اَلْقُرُّ». این تشبیه به گرما و سرما بسیار قابل‌تأمل است؛ یعنی عدالت فقط در دادگاه‌ها نیست، بلکه مردم آن را در سفره زندگی، روابط اجتماعی و امنیت روزمره خود با پوست و گوشت حس می‌کنند.

ابعاد سه‌گانه عدالت در دولت کریمه

این کارشناس دینی با تأکید بر اینکه عدالت مهدوی شامل عدالت قضایی (حذف مصونیت‌ها)، عدالت توزیعی (تقسیم عادلانه ثروت) و عدالت اجتماعی (حذف نژادپرستی و قبیله‌گرایی) است، اظهار داشت: امام زمان (عج) وارث پیامبری هستند که «رَحْمَةً لِلْعَالَمِین» است و اصل و اساس حکومت ایشان بر محبت، اقناع و جذب دل‌ها است.

قاطعیت در برابر مفسدان، مهربانی با مردم

وی گفت: قاطعیت امام زمان (عج) در برابر گردن‌کشان، مافیای قدرت و مفسدان فی‌الارض است؛ کسانی که منطق و موعظه بر آنها اثر ندارد و مانع رشد بشریت هستند. امام باقر (ع) می‌فرمایند: شیوه ایشان همان سیره پیامبر اکرم (ص) است؛ یعنی نرم‌خویی با مردم و شدت عمل با ظالمان. برای توده مردم، ایشان پدری مهربان هستند و برای مفسدان، مجری قاطع قانون.

ساختار حکمرانی جهانی در عصر ظهور

حجت‌الاسلام میرلوحی درباره شیوه حکومت‌داری در دوران ظهور تصریح کرد: مدل حکمرانی جهانی نیازمند یک ساختار هوشمند است. این ساختار ترکیبی از رهبری واحد مرکزی و اجرای غیرمتمرکز و شبکه‌ای است. حضرت برای هر منطقه‌ای از عالم، استانداران شایسته و کارآمد انتخاب می‌کنند.

نقش مردم در دولت مهدوی؛ جامعه‌ای رشید و بالغ

وی افزود: در آن زمان با جامعه‌ای رشید و بالغ مواجه هستیم، نه مردمی منفعل. روایت عجیبی در کتاب کافی آمده است که می‌فرماید: «إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ اَللَّهُ یَدَهُ عَلَى رُءُوسِ اَلْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ کَمَلَتْ بِهِ أَحْلَامُهُمْ». وقتی عقل مردم کامل شود، خودشان بازوی اجرا و نظارت خواهند بود. در واقع، حکومت مهدوی بر دل‌ها و عقل‌ها است، نه فقط بر جسم‌ها.

برخورد بی‌تعارف با مدیران ناکارآمد و فاسد

این کارشناس دینی با اشاره به نحوه برخورد امام زمان (عج) با مدیران ناکارآمد یا فاسد احتمالی خاطرنشان کرد: در این زمینه هیچ تعارفی وجود ندارد. منشور مدیریتی حضرت بسیار سخت‌گیرانه است. در منابع معتبر آمده است: «[الْمَهْدِیُّ]… شَدِیدٌ عَلَى الْعُمَّالِ، رَحِیمٌ بِالْمَسَاکِینِ». در دولت کریمه، خبری از رانت، ژن خوب یا مصونیت آهنین برای مدیران نیست و کوچک‌ترین تخطی از بیت‌المال یا حقوق مردم با عزل و مجازات فوری مواجه می‌شود.

اقتصاد مهدوی؛ چرخش ثروت به‌جای انباشت

وی ادامه داد: الگوی اقتصادی مهدوی، اقتصاد برکت‌محور و توزیع‌گرا است. برخلاف نظام سرمایه‌داری که بر انباشت ثروت در دست اقلیت بنا شده، در اینجا چرخش ثروت اصل است. مهم‌ترین اقدام عملیاتی، تساوی در توزیع منابع عمومی است.

حجت‌الاسلام میرلوحی افزود: امام باقر (ع) می‌فرمایند: «إِذَا قَامَ قَائِمُنَا… وَ سَوَّى بَیْنَ النَّاسِ حَتَّى لَا تَرَى مُحْتَاجاً إِلَى الزَّکَاةِ». در این نظام، رانت‌های نفتی و معدنی حذف می‌شود، ربا از سیستم بانکی جهانی ریشه‌کن می‌شود و انفال مستقیماً به سفره مردم می‌رسد؛ به‌گونه‌ای که فقر از فرهنگ لغت بشریت حذف خواهد شد.

شکوفایی اقتصادی و غنای روحی انسان‌ها

وی گفت: این وضعیت با دو مکانیزم محقق می‌شود؛ نخست، مدیریت صحیح منابع و افزایش برکت زمین و دوم، غنای طبع مردم. روایات می‌گویند که انسان‌ها به جایی می‌رسند که کسی برای دریافت صدقه یا کمک مالی پیدا نمی‌شود، زیرا مردم به بی‌نیازی واقعی می‌رسند. این اوج شکوفایی اقتصادی است که بشر همواره آرزوی آن را داشته است.

تحول فرهنگی و فروکش کردن کینه‌ها

این پژوهشگر اسلامی ابراز داشت: وقتی اقتصاد سامان یابد و عقلانیت رشد کند، فرهنگ عمومی نیز متحول می‌شود. امروز ریشه بسیاری از ناهنجاری‌های فرهنگی، حرص، حسادت و ناامنی روانی است. امیرالمؤمنین (ع) درباره عصر ظهور می‌فرمایند: «وَ لَذَهَبَتِ الشَّحْنَاءُ مِنْ قُلُوبِ الْعِبَادِ». با از بین رفتن کینه‌ها، سبک زندگی بر مدار آرامش، صداقت و برادری می‌چرخد و آمار جرم و جنایت به‌شدت کاهش می‌یابد.

جایگاه خانواده و نقش فعال زنان در عصر ظهور

وی با بیان اینکه خانواده کانون تربیت نسل صالح است، افزود: برخلاف تبلیغات مسموم، زنان در عصر ظهور در متن جامعه و مدیریت حضور دارند، نه در حاشیه. طبق روایات معتبر، در حلقه اول یاران حضرت (۳۱۳ نفر فرمانده ارشد)، زنان نیز حضور دارند. این یعنی زنان در بالاترین سطوح تصمیم‌گیری سیاسی و اجرایی جهان نقش‌آفرین خواهند بود و کرامت واقعی آنان احیا می‌شود.

حکومت مهدوی؛ نقشه راه امروز منتظران

حجت‌الاسلام میرلوحی در پایان تأکید کرد: حکومت مهدوی یک رؤیای دوردست نیست، بلکه یک نقشه راه برای امروز ماست. اگر منتظر واقعی هستیم، باید شاخص‌های این حکومت؛ یعنی فسادستیزی، عدالت‌خواهی، عقلانیت و خدمت صادقانه به مردم را در حد توان در جامعه امروز پیاده کنیم.

انتهای پیام/