نه تنبیه بدنی، نه بیاحترامی؛ خط قرمز آموزش و پرورش حرمت معلم است
صادق حسینزاده ملکی، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش در تشریح ابعاد و اهمیت بخشنامه جدید این وزارتخانه درباره ممنوعیت تنبیه بدنی در گفتوگو با خبرنگار آنا اظهار کرد: این دستورالعمل صرفاً محدود به موضوع تنبیه بدنی دانشآموزان نیست، بلکه ناظر به کلیت فضای مدرسه و کیفیت روابط انسانی در آن است. به گفته وی، این بخشنامه بر ایجاد محیطی امن، آرام، محترمانه و مبتنی بر حفظ کرامت انسانی برای همه اعضای مدرسه، اعم از دانشآموزان و معلمان، تأکید دارد.
وی با اشاره به تفاوت این بخشنامه با آییننامهها و مقررات پیشین توضیح داد: اگرچه در اسناد بالادستی، آییننامهها و بخشنامههای گذشته نیز به منع تنبیه بدنی و رعایت حقوق دانشآموزان اشاره شده بود، اما اهمیت دستورالعمل اخیر در جامعیت آن نهفته است. این بخشنامه مجموعهای از مضامین کلیدی مانند احترام متقابل، آرامش روانی، کرامت انسانی و حقوق فردی و اجتماعی را بهصورت یکپارچه مورد توجه قرار داده و همین نگاه منسجم، به آن کارکرد و اثرگذاری متفاوتی بخشیده است.
معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش با نگاهی تاریخی به مسئله تنبیه بدنی در مدارس گفت: حدود ۵۰ تا ۷۰ سال پیش، تنبیه بدنی یکی از ابزارهای رایج و حتی رسمی تربیتی در بسیاری از مدارس کشور بوده و در دهههای گذشته، بهویژه دهه ۵۰، بهعنوان یک فرهنگ غالب شناخته میشده است. اما به گفته وی، با ارتقای سطح فرهنگی جامعه و تغییر نگرشها در حوزه تعلیم و تربیت، این شیوه بهتدریج کمرنگ شده و در دهههای اخیر، تنبیه بدنی از یک روش تربیتی به یک ناهنجاری رفتاری و منکر تربیتی تبدیل شده است.
حسینزاده ملکی تأکید کرد: بررسیهای میدانی نشان میدهد تنبیه بدنی در مدارس کشور طی یکی دو دهه اخیر با شتاب قابل توجهی کاهش یافته و امروز به مواردی نادر تبدیل شده است. او افزود که نوع برخوردهای مدیریتی، نظارتی و حفاظتی در بدنه آموزش و پرورش نقش مهمی در این روند کاهشی داشته است. با این حال، حتی همین موارد نادر نیز از منظر تربیتی، کرامت انسانی و حقوق دانشآموزان، اولیا و مربیان کاملاً مردود و غیرقابل قبول است و نیاز به حساسیت و برخورد جدی دارد.
وی با اشاره به نقش رسانهها در بازتاب این موضوع گفت: هرچند ممکن است وقوع یک اتفاق نادر، بهواسطه پوشش رسانهای گسترده، بیشتر در معرض دید افکار عمومی قرار گیرد و حساسیتها را افزایش دهد، اما این امر نباید از مسئولیت اصلی آموزش و پرورش در پیشگیری کامل از چنین رفتارهایی بکاهد.
به گفته وی، حتی یک مورد تنبیه بدنی نیز در ساحت تعلیم و تربیت و کرامت انسانی، خطایی بزرگ محسوب میشود و باید برای ریشهکن شدن کامل آن تلاش کرد.
معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش در ادامه به بعد دیگری از این بخشنامه اشاره کرد و آن توجه همزمان به جایگاه و حرمت معلم است.
وی گفت: در سالهای اخیر و همزمان با کاهش شدید تنبیه بدنی، در برخی موارد شاهد بروز بیاحترامیهایی از سوی تعدادی از دانشآموزان نسبت به معلمان بودهایم.
به گفته وی، این مسئله ریشههای مختلفی دارد؛ از عوامل فرهنگی و اجتماعی گرفته تا تأثیر رسانهها و برخی تغییرات در سبک زندگی و روابط اجتماعی.
حسینزاده ملکی تأکید کرد: مدرسه امروز دیگر با ابزارهای اقتدارگرایانه دهههای گذشته اداره نمیشود و تعامل اجتماعی نقش پررنگتری یافته است، اما این امر نباید به خدشهدار شدن جایگاه رفیع و مقدس معلم منجر شود.
وی تصریح کرد: یکی از وجوه مهم بخشنامه جدید، حمایت حداکثری از جایگاه معلم و تأکید بر رعایت حرمت این نقش کلیدی از سوی دانشآموزان و خانوادههاست.
معاون وزیر آموزش و پرورش افزود: حفظ شأن معلم، مسئولیتی مشترک است؛ از یکسو معلمان باید نهایت دقت را در رفتار حرفهای و تربیتی خود داشته باشند و از سوی دیگر، دانشآموزان و خانوادهها موظفاند حرمت این جایگاه را در گفتار و رفتار رعایت کنند.
به گفته وی، بخشنامه اخیر به آسیبهای فرهنگی و ناهنجاریهایی که ممکن است در برخی مدارس شکل بگیرد نیز توجه کرده و زمینههایی را برای پیشگیری و مواجهه با این مسائل فراهم آورده است.
در پاسخ به این پرسش که در صورت تخلف و ارتکاب تنبیه بدنی توسط یک معلم، روند رسیدگی چگونه خواهد بود، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش توضیح داد که در متن بخشنامه، بهویژه در بندهای پایانی، سازوکار رسیدگی بهصورت شفاف پیشبینی شده است.
بر اساس این سازوکار، تخلفات بررسی و در چارچوب فرآیندهای قانونی موجود، برخورد و اقدامات اصلاحی لازم اعمال میشود. وی تأکید کرد: این سازوکارهای انضباطی پیشتر نیز در قوانین وجود داشته و بخشنامه جدید، بار دیگر بر اجرای دقیق آنها تأکید کرده است.
حسینزاده ملکی با تأکید بر ماهیت مدرسه بهعنوان محیطی امن، مقدس و سرشار از آرامش روانی گفت: مدارس از بهترین و ارزشمندترین فضاهای فرهنگی و اجتماعی کشور بهشمار میروند. به گفته او، این ویژگیها ریشه در روحیه معلمی، پاکی و زلالی دوران کودکی و نوجوانی و دغدغه مشترک تعلیم و تربیت دارد؛ جایی که هر روز جمع بزرگی با هدفی مقدس گرد هم میآیند.
وی خاطرنشان کرد: همه باید برای حفظ حرمت، سلامت و ارتقای این فضا تلاش کنند تا مدرسه هرچه بیشتر به محیطی صمیمی، سالم، امن و اثرگذار تبدیل شود؛ محیطی که فرزندان این سرزمین بتوانند در آن به بهترین شکل تربیت شوند و برای آیندهای سرنوشتساز برای خود، خانواده و جامعه آماده گردند.
معاون وزیر آموزش و پرورش تأکید کرد: هر عاملی که به این فضا خدشه وارد کند، باید با جدیت پیشگیری و حذف شود تا مدرسه همچنان و بیش از گذشته، نقش تربیتی خود را ایفا کند.
انتهای پیام/
