ماسکهای خانگی پوست را گرفتار حساسیت میکنند
مراقبت از پوست برای بسیاری از افراد به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است؛ از استفاده از محصولات تخصصی و گرانقیمت گرفته تا روشهای سادهای که میتوان آنها را در خانه امتحان کرد. در سالهای اخیر نیز شبکههای اجتماعی به انتشار توصیههایی درباره روشهای خانگی مراقبت از پوست دامن زدهاند؛ توصیههایی که گاهی یک ماده ساده موجود در آشپزخانه را بهعنوان راهکاری برای داشتن پوستی شفافتر، جوانتر و سالمتر معرفی میکنند.
عسل، ماست، خیار و زردچوبه از جمله موادی هستند که بارها در دستورهای مختلف ماسکهای خانگی دیده میشوند. در مقابل، موادی مانند آبلیمو، جوش شیرین و ترکیبات مختلف خانگی نیز گاهی با ادعای کمک به درمان جوش، لک، تیرگی یا چربی پوست پیشنهاد میشوند. سادگی تهیه، هزینه پایین و در دسترس بودن این مواد باعث شده است بسیاری از افراد تصور کنند استفاده از آنها روی پوست، به دلیل طبیعی بودن، خطری ندارد.
با این حال، پوست تنها یک سطح برای قرار گرفتن مواد مختلف نیست و واکنش آن به ترکیبات گوناگون میتواند تحت تأثیر عوامل متعددی قرار بگیرد. نوع پوست، شرایط پوستی، میزان حساسیت، محل استفاده و حتی نحوه آمادهسازی و نگهداری ترکیبات میتواند در نتیجه استفاده از یک ماده روی پوست نقش داشته باشد. به همین دلیل، توصیهای که برای یک فرد بدون مشکل پوستی مطرح میشود، لزوماً برای فرد دیگری با پوست حساس یا دارای یک بیماری پوستی مناسب نیست.
از سوی دیگر، بخشی از اطلاعاتی که درباره ماسکهای خانگی در فضای مجازی منتشر میشود، بر تجربههای شخصی یا توصیههای غیرتخصصی استوار است و ممکن است مرز میان مراقبت از پوست و درمان مشکلات پوستی را کمرنگ کند. همین موضوع باعث میشود تشخیص اینکه کدام توصیه صرفاً یک باور رایج است و کدام روش پشتوانه علمی دارد، برای مخاطب دشوار شود.
در چنین شرایطی، توجه به دیدگاه متخصصان پوست میتواند به روشن شدن این موضوع کمک کند که ماسکهای خانگی تا چه اندازه میتوانند جایگاهی در مراقبت از پوست داشته باشند و چه نکاتی باید پیش از امتحان کردن آنها مورد توجه قرار گیرد. همچنین این پرسش مطرح است که آیا «طبیعی بودن» یک ماده بهتنهایی میتواند برای بیخطر بودن آن کافی باشد یا سلامت پوست به ملاحظات علمی بیشتری نیاز دارد.
آناتک در گفتوگو با دکتر «بهاره ملک افضلی اردکانی»؛ پزشک متخصص بیماریهای پوست (درماتولوژی)، استادیار و عضو هیات علمی گروه پوست دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران؛ درباره ماسکهای خانگی، میزان اثربخشی آنها، ترکیبات رایج و نکاتی که هنگام استفاده از این روشها باید مورد توجه قرار گیرد را بررسی کردهاست.
آیا استفاده از مواد طبیعی مانند عسل، ماست، خیار، زردچوبه یا حتی موادی مانند آبلیمو و جوش شیرین، از نظر علمی بیخطر و مؤثر هستند؟
بهاره ملک افضلی: آبلیمو را به هیچوجه استفاده نکنید، بهخاطر اینکه آبلیمو اسیدی است و این اسید میتواند باعث شود پوست شما دچار حساسیت و سوزش شود یا حتی اگزما ایجاد کند
ماسکهایی که در خانه استفاده میشوند، از نظر علمی اثر خاصی ندارند. ماست ممکن است باعث شود پوست شما، در ابتدا و بعد از شستوشوی صورت، کمی شفافتر به نظر برسد؛ عسل نیز همینطور است. زردچوبه میتواند باعث شود پوست شما مدتها زرد بماند، مگر اینکه در مقادیر بسیار کم، مثلاً با ماست، مخلوط شود؛ با این حال، این مواد اثرات آنچنانی روی پوست نخواهند داشت.
آبلیمو را به هیچوجه استفاده نکنید، بهخاطر اینکه آبلیمو اسیدی است و این اسید میتواند باعث شود پوست شما دچار حساسیت و سوزش شود یا حتی اگزما ایجاد کند. بنابراین، اصلاً آبلیمو روی پوست، بهخصوص پوست صورت، استفاده نشود. ناحیه دور چشم نیز بسیار حساس است و اصلاً نباید آبلیمو در این ناحیه استفاده شود.
آیا ماسکهای خانگی از نظر علمی میتوانند به بهبود مشکلاتی مانند جوش، لک یا خشکی پوست کمک کنند، یا نقش آنها در مراقبت از پوست محدود است؟
ماسکهای خانگی هیچکدام نمیتوانند باعث بهبود ضایعات پوستی شوند و این موضوع اصلاً از لحاظ علمی ثابت نشده است. حتی ممکن است باعث ایجاد یکسری عوارض شوند. بنابراین، توصیه به استفاده از ماسکهای خانگی روی صورت، اصلاً توصیه درستی نیست.
آیا استفاده از ماسکهای خانگی برای همه افراد مناسب است یا در برخی بیماریها و مشکلات پوستی میتواند وضعیت پوست را بدتر کند؟
ببینید، در کل استفاده از ماسکهای خانگی توصیه نمیشود؛ چون در ساخت ماسکها باید یکسری مسائل رعایت شود. اول از همه اینکه از لحاظ میکروبی مشکلی برای بیمار ایجاد نکنند؛ یعنی آلودگی میکروبی نداشته باشند.
دوم اینکه pH مناسب هر پوستی با پوست دیگر فرق دارد؛ یعنی ممکن است pH یک پوست به سمت اسیدی و پوست دیگری به سمت بازی باشد که pHهای اسیدی بیشتر از همه ضرر میرسانند.
بنابراین، هر پوستی احتیاج به یک ماسک مناسب دارد و این ماسکها باید توسط شرکتهای دارویی و پوستی ساخته شده باشند. بنابراین، استفاده از ماسکهای خانگی اصلاً توصیه نمیشود. از طرف دیگر، این ماسکها میتوانند باعث ایجاد آلرژی شوند و آلرژی نیز میتواند مشکلات بسیار زیادی برای شخص ایجاد کند. بنابراین، اصلاً استفاده از ماسکهای خانگی توصیه نمیشود.
آیا استفاده مداوم از ماسکهای خانگی میتواند در بلندمدت به سد دفاعی پوست آسیب برساند یا باعث تشدید برخی مشکلات پوستی شود؟
بهاره ملک افضلی: استفاده از ماسکهای خانگی روی صورت، اصلاً توصیه درستی نیست
ماسکها در کل، حتی اگر در شرکتهای دارویی هم ساخته شده باشند، در واقع همان پایه کرمها هستند که به شکل ماسک درآمدهاند. بنابراین، اگر داروهایی را که توسط درماتولوژیست توصیه میشوند بهطور مرتب و درست استفاده کنید، اصلاً احتیاجی به ماسک ندارید.
ماسکهایی هستند که حاوی هیالورونیک اسید هستند و میتوانند به پوست نفوذ کنند و باعث جوانسازی شوند. این ماسکها توسط شرکتهای دارویی ساخته میشوند. برای اینکه این مواد مدت طولانیتری روی پوست بمانند، از ماسک استفاده میشود تا نفوذ هیالورونیک اسید را بیشتر کند.
ولی این ماسکها باید بهگونهای باشند که بتوانند به پوست نفوذ کنند؛ چون وقتی سنگین باشند، نمیتوانند وارد سد پوستی شوند. بنابراین، باید بهگونهای طراحی شوند که بتوانند وارد پوست شوند.
پس توصیه نمیشود که از ماسکهای خانگی استفاده شود. ماسک باید پایه علمی داشته باشد و هر پوستی نیز نباید از این ماسکها استفاده کند. حتماً باید برای استفاده از ماسک، مشاوره پزشکی انجام شود.
از دیدگاه علمی، یک ماسک پوستی مؤثر باید چه ویژگیهایی داشته باشد و چرا بسیاری از ماسکهای خانگی این ویژگیها را ندارند؟
بهاره ملک افضلی: هر پوستی احتیاج به یک ماسک مناسب دارد و این ماسکها باید توسط شرکتهای دارویی و پوستی ساخته شده باشند. بنابراین، استفاده از ماسکهای خانگی اصلاً توصیه نمیشود
در کل، ماسک باید پایه علمی داشته باشد. برای ساخته شدن ماسک، یکسری مسائل باید رعایت شود؛ اول از همه اینکه از لحاظ میکروبی مشکلی برای بیمار ایجاد نکند و آلودگی میکروبی نداشته باشد. دوم اینکه pH مناسب داشته باشد، چون pH مناسب هر پوستی با پوست دیگر فرق دارد و هر پوستی احتیاج به یک ماسک مناسب دارد.
ماسکهایی که پایه علمی دارند باید توسط شرکتهای دارویی و پوستی ساخته شده باشند و بهگونهای طراحی شوند که بتوانند به پوست نفوذ کنند. به همین دلیل، استفاده از ماسکهای خانگی که این ویژگیها را ندارند، توصیه نمیشود و حتماً باید برای استفاده از ماسک، مشاوره پزشکی انجام شود.
انتهای پیام/
