آیا تماشای ویدئوهای کوتاه برای مغز مفید است؟

به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از «psypost»؛ پژوهشگران دریافتند جوانانی که زمان بیشتری را در پلتفرم‌هایی مانند تیک‌تاک سپری می‌کنند، در حالت استراحت مغز، ارتباط قوی‌تری میان بخش‌های مختلف مغز نشان می‌دهند. این تفاوت‌ها در شبکه‌هایی مرتبط با حرکت، احساسات بدنی، بینایی، شنوایی، توجه، کنترل شناختی و تفکر درونی مشاهده شد.

این مطالعه در نشریه «Frontiers in Human Neuroscience» منتشر شده است. پژوهشگران در این بررسی به جای اسکن مغز افراد هنگام تماشای ویدئو‌های کوتاه، فعالیت مغز آنها را در حالت استراحت بررسی کردند تا مشخص شود آیا تفاوت‌های مرتبط با میزان استفاده از این پلتفرم‌ها حتی زمانی که فرد در حال تماشای ویدئو نیست نیز قابل مشاهده است یا خیر.

بررسی مغز ۵۵ جوان سالم

«سیوی هه» از مرکز سلامت روان «چونگ‌چینگ شاپینگبا» و همکارانش، ۶۲ بزرگسال سالم را در چین برای این مطالعه انتخاب کردند. پس از کنار گذاشتن هفت نفر به علت کیفیت نامناسب داده‌های تصویربرداری، اطلاعات ۵۵ نفر در تحلیل نهایی قرار گرفت. میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۲۱.۶ سال بود و ۳۹ نفر از آنها زن بودند. پژوهشگران میزان استفاده روزانه افراد از پلتفرم‌های ویدئوی کوتاه را نیز بررسی کردند.

۲۰ نفری که کمتر از یک ساعت در روز از این پلتفرم‌ها استفاده می‌کردند، در گروه «استفاده کمتر» قرار گرفتند. ۳۵ نفر دیگر در گروه «استفاده بیشتر» بودند، ۲۴ نفر از آنها روزانه یک تا دو ساعت و ۱۱ نفر روزانه دو تا سه ساعت از این پلتفرم‌ها استفاده می‌کردند. هیچ‌یک از شرکت‌کنندگان استفاده روزانه بیش از سه ساعت را گزارش نکردند. پژوهشگران تأکید کردند که مرز یک ساعت به معنای اعتیاد یا استفاده بیمارگونه از شبکه‌های اجتماعی نیست و صرفاً برای تفکیک میزان استفاده نسبتاً کمتر و بیشتر در میان افراد شرکت‌کننده در این مطالعه تعیین شده بود.

افزایش هماهنگی شبکه‌های مغزی

محققان برای بررسی فعالیت مغز شرکت‌کنندگان از تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی یا «fMRI» استفاده کردند. افراد در زمان انجام اسکن در حالت استراحت قرار داشتند و پژوهشگران نوسانات جریان خون مرتبط با فعالیت مغز را اندازه‌گیری کردند.

نتایج نشان داد مغز افرادی که بیشتر ویدئو‌های تماشا می‌کردند، در بخش‌های مختلف ارتباط و هماهنگی بیشتری داشت. این تفاوت بیشتر در بخش‌هایی از مغز دیده شد که در حرکت، دریافت و پردازش صدا و دیگر حواس، توجه و کنترل رفتار نقش دارند. فعالیت برخی قسمت‌های مغز نیز در دو گروه متفاوت بود. در افرادی که استفاده بیشتری از ویدئو‌های کوتاه داشتند، فعالیت بخشی از مغز که در کنترل حرکت و پردازش اطلاعات حسی نقش دارد، بیشتر بود. در مقابل، فعالیت بخش دیگری از مغز که به کنترل رفتار کمک می‌کند، کمتر بود.

مغز سریع‌تر لزوماً بهتر نیست

پژوهشگران در بررسی ارتباط میان بخش‌های مختلف مغز به تفاوت دیگری هم رسیدند. در افرادی که زمان بیشتری را صرف تماشای ویدئو‌های کوتاه می‌کردند، بخش‌های مختلف مغز ارتباط سریع‌تر و منظم‌تری با یکدیگر داشتند. همچنین، نواحی نزدیک به هم در مغز ارتباط بیشتری با یکدیگر برقرار می‌کردند. پژوهشگران احتمال می‌دهند که قرار گرفتن مداوم در معرض ویدئو‌های کوتاه و پرسرعت، که هم‌زمان صدا و تصویر زیادی دارند، ممکن است نحوه فعالیت بخش‌هایی از مغز را که مسئول پردازش اطلاعات و حفظ توجه هستند تغییر دهد.

با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که این تفاوت لزوماً به معنای آسیب دیدن مغز نیست. در برخی پژوهش‌های دیگر نیز رابطه میان ارتباطات منظم‌تر مغز و توانایی‌هایی مانند هوش و عملکرد بهتر حافظه کاری مشاهده شده است؛ بنابراین، هنوز مشخص نیست تغییرات مشاهده‌شده در مغز این افراد چه تأثیری بر توانایی‌های ذهنی آنها دارد. پژوهشگران هنوز نمی‌دانند تفاوت‌هایی که در فعالیت و ارتباط میان بخش‌های مختلف مغز این افراد مشاهده شده، برای آنها مفید است یا ممکن است پیامد‌های منفی داشته باشد. علت این است که در این مطالعه، توانایی‌هایی مانند توجه، حافظه و سایر مهارت‌های ذهنی شرکت‌کنندگان به‌طور مستقیم بررسی نشده است.