رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه:
رئیسزاده در گفتوگو با آنا:
آناکست؛ تاریخ و اندیشه
در گفتوگوی تفصیلی آنا با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان کردستان عنوان شد
ضبط صدای بیمار توسط پزشک؛ هوش مصنوعی جایگزین پرونده کاغذی شد
به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از «The Conversation»؛ سامانه جدیدی موسوم به «دستیارهای ثبت مکالمه پزشکی با هوش مصنوعی» بهشدت در میان پزشکان رواج پیدا کرده است، بهطوری که به گفته «Digital Rights Watch» بیش از ۴۰ درصد پزشکان استرالیایی از ابزارهای هوشمصنوعی استفاده میکنند. این سامانه به گفتوگوی میان پزشک و بیمار گوش میدهد و اطلاعات دریافتشده را به مدلهای زبانی بزرگ مانند «ChatGPT» یا «Claude» میسپارد تا یادداشتهای پزشکی تولید شود. برای پزشکان، این فناوری راهی برای کاهش ساعتهای طولانی ثبت پرونده و کارهای اداری است و میتواند به آنها اجازه دهد زمان بیشتری را صرف ارتباط مستقیم با بیماران کنند.
چرا این ابزارها میان پزشکان محبوب شدهاند؟
این ابزارها برای پزشکانی که از فشار کاری و فرسودگی شغلی رنج میبرند، جذابیت زیادی دارد، زیرا بخش زمانبر ثبت پروندههای پزشکی را خودکار میکند. از سوی دیگر، در نظام درمانی استرالیا، «مِدیکِر» (بیمه درمانی دولتی این کشور) هزینه ویزیت و زمان گفتوگوی پزشک با بیمار را پرداخت میکند، اما زمانی را که پزشک پس از ویزیت صرف نوشتن گزارش و ثبت اطلاعات پزشکی میکند، پوشش نمیدهد. به همین علت، استفاده از هوشمصنوعی میتواند هم فشار کاری پزشکان را کاهش دهد و هم از نظر اقتصادی برای آنها بهصرفه باشد.
اتکا به هوشمصنوعی مشکلاتی به همراه دارد
با این حال، سود این فناوری برای بیماران هنوز بهطور کامل مشخص نیست. یکی از مهمترین نگرانیها این است که اطلاعات بسیار حساس پزشکی بیماران چگونه ذخیره و پردازش میشود و چه افرادی یا شرکتهایی به این دادهها دسترسی دارند.
مطالعات اولیه نشان میدهد تقریباً ۹۰ درصد یادداشتهای پزشکی تولیدشده با هوشمصنوعی نیازمند اصلاح است و پژوهشهای جدیدتر نیز نشان داده است که حدود ۲۰ درصد از یادداشتهای بالینی تولیدشده با این فناوری، خطاهایی دارد که میتوانند بر تشخیص بیماری اثر بگذارد
مشکل دیگر به نحوه عملکرد این ابزارها مربوط میشود. بسیاری از دستیارهای هوش مصنوعی فقط مکالمات را به متن تبدیل نمیکنند، بلکه آنها را خلاصه و تفسیر میکنند. همین موضوع میتواند باعث ایجاد خطا شود، به این علت که سیستمهای هوشمصنوعی گاهی اطلاعاتی را با اطمینان ثبت میکنند که هرگز اتفاق نیفتاده است. برای نمونه، ممکن است توصیه پزشک برای ترک سیگار بهاشتباه با توصیهای کاملاً متفاوت در پرونده بیمار ثبت شود.
بررسیها نشان میدهد این خطاها میتوانند پیامدهای جدی داشته باشند. مطالعات اولیه نشان میدهد تقریباً ۹۰ درصد یادداشتهای پزشکی تولیدشده با هوشمصنوعی نیازمند اصلاح است و پژوهشهای جدیدتر نیز نشان داده است که حدود ۲۰ درصد از یادداشتهای بالینی تولیدشده با این فناوری، خطاهایی دارد که میتوانند بر تشخیص بیماری اثر بگذارد.
علاوه بر خطا، سوگیری الگوریتمها نیز نگرانکننده است. سیستمهای هوشمصنوعی ممکن است در زمینههایی مانند نژاد، قومیت، طبقه اجتماعی و جنسیت دچار سوگیری باشند. این مسئله برای بیمارانی که زبان انگلیسی زبان اصلی آنها نیست یا از پیشینههای فرهنگی متفاوتی هستند، خطراتی را به همراه دارد.
تشخیص این اشتباهات نیز همیشه آسان نیست. پزشکان معمولاً زیر فشار زمانی کار میکنند و ممکن است به دلیل «سوگیری اتوماسیون» خروجی هوشمصنوعی را بدون بررسی دقیق بپذیرند. تجربه حوزه حقوقی نیز نشان داده است که استفاده از هوشمصنوعی بدون بررسی انسانی میتواند باعث ورود اطلاعات ساختگی به اسناد رسمی شود و روند کار را پیچیدهتر کند.
حریم خصوصی بسیاری از بیماران ممکن است نقض شود
در کنار این مسائل، بسیاری از پزشکان اطلاعات کافی درباره نحوه مدیریت دادههای بیماران در این سامانهها را ندارند. بسیاری از ابزارهای هوش مصنوعی پزشکی بهطور شفاف اعلام نمیکنند دادهها چگونه استفاده میشوند، چه کسانی به آنها دسترسی دارند و از چه مدلهایی برای پردازش اطلاعات استفاده میشود. در نتیجه، پزشکان اغلب نمیتوانند پاسخ دقیقی درباره سرنوشت اطلاعات بیماران ارائه کنند.
سازمان «Digital Rights Watch» خواستار نظارت سختگیرانهتر بر این فناوری شده و معتقد است دستیارهای هوشمصنوعی پزشکی باید مانند دیگر تجهیزات پزشکی تحت بررسیهای ایمنی قرار گیرند. کارشناسان همچنین بر ضرورت شفافیت شرکتهای ارائهدهنده این خدمات، حفاظت قانونی از دادههای بیماران و آزمایشهای مستقل برای بررسی عملکرد، عدالت و میزان واقعی افزایش بهرهوری این سیستمها تأکید دارند. آنها هشدار میدهند بدون چنین اقداماتی، استفاده بیضابطه از هوشمصنوعی میتواند اعتماد بیماران به نظام سلامت را تضعیف کند.
انتهای پیام/
