شعار سال ۱۴۰۵ مانیفست بلوغ جمهوری اسلامی است/ جهان پس از «جنگ رمضان» وارد معادلاتی جدید شد
محمود عباسزاده مشکینی، نماینده ادوار مجلس و کارشناس سیاسی در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، درباره شعار سال ۱۴۰۵، اظهار کرد: بدون هیچگونه ملاحظه و بر اساس نزدیک به چهار دهه فعالیت رسانهای، سیاسی و مطالعاتی، معتقدم پیام آیتالله سید مجتبی خامنهای را باید «مانیفست بلوغ جمهوری اسلامی ایران» دانست؛ پیامی که نهتنها جهتگیریهای کلان کشور را تبیین میکند، بلکه افق آینده ایران را نیز ترسیم میسازد.
وی افزود: این پیام را میتوان مانیفست ارتقای سطح کشور، مانیفست عبور از وضعیتهای گذار و همچنین مانیفست تبدیل جمهوری اسلامی ایران به یک بازیگر مؤثر و حتی قدرتی تعیینکننده در عرصه جهانی تلقی کرد. اهمیت این پیام از آن جهت است که بهصورت همزمان ابعاد داخلی، منطقهای و بینالمللی را در بر میگیرد و نوعی انسجام راهبردی در آن مشاهده میشود.
رهبری از آنچه در متن جامعه و میان مردم میگذرد، بدون واسطه آگاهی دارد
این کارشناس سیاسی با اشاره به محورهای داخلی پیام ادامه داد: یکی از مهمترین ویژگیهای این شعار، توجه عمیق به مسائل داخلی و شناخت دقیق از لایههای اجتماعی جامعه است. به نظر من، اوج این شعار در جایی است که نشان میدهد رهبری از آنچه در متن جامعه و میان مردم میگذرد، بدون واسطه آگاهی دارد. این مسئله بسیار مهم است، چراکه بسیاری از تحلیلها و تصمیمگیریها زمانی کارآمد خواهند بود که مبتنی بر درک واقعی از شرایط اجتماعی باشند.
عباسزاده مشکینی تصریح کرد: این نوع نگاه را میتوان در سادهترین بسترهای اجتماعی نیز مشاهده کرد؛ یعنی همان جایی که مردم در زندگی روزمره خود دغدغهها، مطالبات و انتظاراتشان را بیان میکنند. پیام سال ۱۴۰۵ بهنوعی بازتاب همین مطالبات است و نشان میدهد که یک ارتباط دوسویه میان حاکمیت و مردم وجود دارد.
وی افزود: در این پیام، توجه به همه اقشار جامعه، همسایگان، کشورهای اسلامی و حتی ملتهایی که در شرایط سخت در کنار یکدیگر قرار میگیرند، بهخوبی دیده میشود. این نشاندهنده آن است که سیاستگذاری کلان کشور بر مبنای واقعگرایی و درک صحیح از محیط پیرامونی شکل گرفته است.
نماینده ادوار مجلس در ادامه با اشاره به بعد منطقهای پیام گفت: یکی از نکات مهم این پیام، تفکیک میان کشورها بر اساس رفتارشان در شرایط حساس است؛ بهطوری که میان کشورهایی که در روزهای سخت همراهی میکنند و کشورهایی که رویکردهای غیرهمراه یا حتی تقابلی دارند، تمایز قائل شده است. این نگاه، بهنوعی بیانگر یک سیاست خارجی هوشمند و مبتنی بر تجربه است.
وی تأکید کرد: چنین رویکردی میتواند در آینده روابط منطقهای ایران تأثیرگذار باشد و زمینهساز شکلگیری ائتلافهای پایدارتر در منطقه شود، چراکه کشورها بر اساس عملکرد واقعیشان مورد ارزیابی قرار میگیرند، نه صرفاً بر اساس شعارها.
محور اقتصادی پیام رهبری
عباسزاده مشکینی با اشاره به محور اقتصادی پیام تاکید کرد: به نظر من، یکی از مهمترین بخشهای این پیام، طراحی یک مسیر مشخص برای رسیدن به یک اقتصاد قدرتمند در شأن ملت ایران است. اگرچه این موضوع با کلیدواژه «اقتصاد مقاومتی» مطرح شده، اما در واقع فراتر از آن است و باید آن را تلاشی برای دستیابی به یک اقتصاد پیشرفته، پایدار و مقاوم در برابر تکانههای خارجی دانست.
وی افزود: اقتصاد مقاومتی در این چارچوب، تنها به معنای مقاومت در برابر فشارها نیست، بلکه به معنای ایجاد یک ساختار اقتصادی پویا، درونزا و در عین حال بروننگر است که بتواند در عرصه جهانی نیز رقابت کند. این نگاه، نشاندهنده یک تحول جدی در رویکردهای اقتصادی کشور است.
این کارشناس سیاسی با اشاره به ابعاد معنوی پیام نیز اظهار کرد: در کنار مسائل سیاسی و اقتصادی، بُعد معنوی این پیام نیز بسیار برجسته است. توجه به ارزشهای دینی، نگاه به مفاهیم مهدوی و تأکید بر نقش معنویت در اداره جامعه، از جمله نکاتی است که در این پیام بهخوبی دیده میشود.
وی ادامه داد: ترکیب این مؤلفهها با یکدیگر، یعنی سیاست، اقتصاد و معنویت، نشاندهنده یک نگاه جامع به اداره کشور است. همچنین ادبیات پیام بهگونهای است که برای عموم مردم قابل فهم بوده و میتواند با اقشار مختلف جامعه ارتباط برقرار کند.
عباسزاده مشکینی خاطرنشان کرد: به اعتقاد من، هر فردی با هر نوع دیدگاه فکری و سیاسی میتواند بخشی از آرمانهای خود را در این پیام پیدا کند و همین مسئله یکی از نقاط قوت آن محسوب میشود.
جنگ رمضان نقطع عطفی در معادلات جهانی
وی در ادامه با اشاره به تحولات اخیر منطقه و جنگ موسوم به «جنگ رمضان» تشریح کرد: تحلیل من این است که تاریخ معاصر به دو بخش قبل و بعد از این جنگ تقسیم خواهد شد. این جنگ بهنوعی یک نقطه عطف در معادلات بینالمللی محسوب میشود و آثار آن در سالهای آینده بیشتر نمایان خواهد شد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی افزود: برای بیش از یک قرن، ساختاری در نظام بینالملل شکل گرفته بود که در آن، آمریکا خود را بهعنوان قدرت برتر و تعیینکننده معرفی میکرد. این ساختار مبتنی بر مجموعهای از ابزارهای نظامی، اقتصادی و سیاسی بود که به این کشور امکان اعمال نفوذ در نقاط مختلف جهان را میداد.
وی ادامه داد: اما تحولات اخیر نشان داد که این ساختار با چالشهای جدی مواجه شده است. به نظر من، یکی از اهداف آمریکا در سالهای اخیر، حرکت به سمت ایجاد نوعی امپراتوری جدید مبتنی بر لیبرالدموکراسی بود، اما ایران بهعنوان یکی از موانع اصلی در برابر این پروژه مطرح شد.
عباسزاده مشکینی تصریح کرد: اتفاقاتی که در جریان این جنگ رخ داد، باعث شد تا بخشی از این تصورات با واقعیتهای جدید مواجه شود و همین مسئله، تغییراتی در رویکردهای بینالمللی ایجاد کرده است.
وی با اشاره به تغییر مواضع برخی کشورهای اروپایی افزود: امروز شاهد آن هستیم که برخی کشورهای اروپایی، نسبت به گذشته رویکرد متفاوتتری اتخاذ کردهاند و نوعی فاصلهگیری از برخی سیاستهای پیشین در رفتار آنها مشاهده میشود. این تغییرات نشاندهنده تأثیر تحولات اخیر بر معادلات جهانی است.
هیمنه آمریکا دچار خدشه شده است
نماینده ادوار مجلس ادامه داد: به اعتقاد من، هیمنه آمریکا در این تحولات دچار خدشه شده و این روند میتواند در آینده نیز ادامه پیدا کند. این مسئله به معنای پایان قدرت آمریکا نیست، اما نشاندهنده ورود به مرحلهای جدید از توازن قدرت در جهان است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از برخی رویکردهای موجود در حوزه سیاست خارجی گفت: دستگاه دیپلماسی کشور باید خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. شرایط امروز با قبل از جنگ تفاوتهای اساسی دارد و نمیتوان با همان ادبیات و رویکردهای گذشته، مسائل را مدیریت کرد.
عباسزاده مشکینی تأکید کرد: امروز باید متناسب با جایگاه جدید ایران در منطقه و جهان، پیشنهادها و ابتکارات جدیدی ارائه شود. این مسئله نیازمند بازنگری در برخی رویکردها و اتخاذ سیاستهای فعالتر در عرصه بینالمللی است.
وی افزود: اگر کشوری در یک تقابل یا بحران، دست برتر را پیدا کند، طبیعی است که در مذاکرات و تعاملات بعدی نیز از موقعیت متفاوتی برخوردار خواهد بود. بنابراین، نوع بیان و چارچوبهای پیشنهادی نیز باید متناسب با این موقعیت تنظیم شود.
این کارشناس سیاسی بااشاره به نقش مردم در این تحولات بیان کرد: یکی از مهمترین عوامل قدرت ایران، حضور و همراهی مردم است. ملت ایران در مقاطع مختلف نشان دادهاند که در شرایط سخت، با انسجام و همبستگی از کشور خود دفاع میکنند.
وی ادامه داد: این سرمایه اجتماعی، یک پشتوانه بسیار مهم برای نظام است و میتواند در عبور از بحرانها نقش تعیینکنندهای ایفا کند. تجربههای گذشته نیز نشان داده که هرجا مردم در صحنه حضور داشتهاند، کشور توانسته از چالشها عبور کند.
عباسزاده مشکینی همچنین با اشاره به وضعیت اجتماعی و علمی کشور اظهار کرد: امروز جامعه ایران از نظر سطح آگاهی، تحصیلات و توانمندیهای تخصصی، نسبت به گذشته در جایگاه بسیار بالاتری قرار دارد. این مسئله یکی از مؤلفههای مهم در افزایش قدرت ملی است.
وی افزود: وجود نیروهای جوان، تحصیلکرده و متخصص در حوزههای مختلف، ظرفیت بزرگی برای کشور ایجاد کرده که میتواند در مسیر توسعه و پیشرفت مورد استفاده قرار گیرد.
نماینده ادوار مجلس به موضوع بازدارندگی اشاره کرد و گفت: به نظر من، تحولات اخیر نشان میدهد که لازم است در برخی از دکترینهای دفاعی و بازدارندگی بازنگری صورت گیرد. این مسئله میتواند در قالب بررسیهای کارشناسی و با در نظر گرفتن شرایط جدید انجام شود.
وی تأکید کرد: البته در کنار تمامی ابزارهای سخت، آنچه ایران را متمایز میکند، وجود یک پشتوانه فرهنگی و اعتقادی است که در قالب مفاهیمی مانند ایثار، مقاومت و فرهنگ عاشورا نمود پیدا میکند.
عباسزاده مشکینی در پایان خاطرنشان کرد: مجموعه این عوامل، یعنی توانمندیهای داخلی، سرمایه اجتماعی، ظرفیتهای انسانی و تحولات بینالمللی، نشان میدهد که جهان در حال ورود به یک نظم جدید است؛ نظمی که در آن نقش کشورهای مستقل و ملتهای آزاده پررنگتر خواهد شد و ایران میتواند یکی از بازیگران اصلی آن باشد.
انتهای پیام/
