سند رسمی مهندسی آشوبها از سوی سازمان منافقین منتشر شد
شکست پروژه ارتباطات سایه در اغتشاشات اخیر
راه حلهای عملی امام سجاد(ع) برای بازسازی فکری و عاطفی اغتشاشگران
حجتالاسلام هادی عجمی کارشناس فقه تربیتی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری آنا درباره اینکه مواجهه ما با اغتشاشگران دستگیرشده به سبک صحیفه سجادیه چگونه میتواند باشد، بیان داشت: ما اکنون با افرادی مواجه هستیم که در اغتشاشات دستگیر شدهاند و یکی از نکات بسیار مهم نظام این است که با برنامهریزی، کاری کند که در ظرفیت زندانها اقدامی برای هدایت اینها انجام شود.
وی افزود: بالاخره برخی از این افراد کسانی هستند که جرمهای چندان سنگینی نداشتهاند و چهبسا چند وقت دیگر هم آزاد شوند؛ بنابراین این ظرفیت، ظرفیت خوبی است برای اینکه اینها هدایت شوند.
صحیفه سجادیه؛ کتاب حل مسئله انسان
حجتالاسلام عجمی با بیان اینکه آیا صحیفه سجادیه را میتوان در این زمینه الگو قرار داد، ابراز داشت: صحیفه سجادیه کتابی است که پنجاهو چهار دعا دارد و در حقیقت پنجاهو چهار مسئله است؛ از طلب غفران، رحمت، بخشش و توبه تا دعا برای باران، دعا برای حافظان امنیت و مرزداران و امثالهم. این کتاب، کتاب انسان است.
وی ادامه داد: اینگونه نیست که امام سجاد (ع) به خاطر اینکه شرایط ایجاب نمیکرد حرف مستقیم بزنند، از قالب دعا استفاده کرده باشند؛ در واقع ایشان هیچ معذوریتی نداشتهاند. واقعاً قالب دعا را از سر انتخاب برگزیدهاند و این قالب، بسیار تأثیرگذار است.
الگوریتم اصلاحگری در صحیفه سجادیه
این کارشناس فقه تربیتی با اشاره به اینکه وقتی شما با انسان از طریق دعا ارتباط برقرار میکنید، دریچههای گرایشی و عاطفی فرد باز میشود و تأثیرگذاری چند برابر میشود، اظهار داشت: اگر به صحیفه سجادیه نگاه کنیم، با یک فرآیند و الگوریتم ویژه برای اصلاحگری مواجه هستیم. مثلاً در دعاهایی که برای رهایی از بیماری و طلب سلامتی است، میبینیم که حضرت ابتدا این مسئله را مطرح میکنند که «خدایا، من تو را در دوران سلامت شکر کنم یا در دوران بیماری؟»
وی گفت: یعنی از همان ابتدا نگرش فرد را نسبت به بیماری تغییر میدهند. بعد خوبیهای بیماری را بیان میکنند؛ اینکه انسان در بستر بیماری چقدر متوجه خدا میشود. این باعث میشود فرد خیلی راحتتر با بیماریاش کنار بیاید. حتی اگر دعا مستجاب نشود و بیماری ادامه پیدا کند، حداقل از نظر روحی با آن فضا ارتباط بهتری میگیرد و نکته مهمتر اینکه همین بهبود روحی در دل بیماری، میتواند خودش زمینه بهبود جسمی را هم فراهم کند.
توجه همزمان به سه بُعد انسان
حجتالاسلام عجمی تصریح کرد: در صحیفه سجادیه، در عمده موارد میبینیم که امام سجاد (ع) به هر سه بُعد انسان بُعد شناختی، بُعد عاطفی و گرایشی بُعد رفتاری توجه دارند. معمولاً ابتدا بُعد شناختی انسان تقویت میشود. مثلاً در دعاهای طلب یاری از خداوند، ابتدا این حقیقت را در ذهن مخاطب جا میاندازند که همه چیز از آنِ خداست. این، اصلاح شناخت است.
وی افزود: سپس دعا وارد بُعد عاطفی میشود و احساسات و گرایشهای انسان را درگیر میکند. در دعای طلب عافیت هم ابتدا نگاه انسان به بیماری و سلامت اصلاح میشود، بعد از خدا طلب سلامتی میشود و حتی توضیح داده میشود که چرا این درخواست مهم است؛ مثلاً اینکه با سلامت، عبادت بهتر انجام میشود.
کاربرد این الگو درباره اغتشاشگران
این کارشناس دینی خاطرنشان کرد: افرادی که در اغتشاشات حضور داشتهاند، باید ابتدا به شناختهای آنها توجه کرد. این بینشها بوده که آنها را به خیابان آورده است. باید فکر کرد چگونه میتوان این شناختها را اصلاح کرد. گفتوگو بسیار مهم است؛ گفتوگو از طریق طلبههایی که ارتباط خوبی با جوانها میگیرند، روحیه باز، شاد و با نشاط دارند و میتوانند با قشرهای مختلف ارتباط بگیرند. در برخی جاها این کار انجام شده و نتایج خوبی هم داشته است.
وی ادامه داد: خیلی از این افراد، بسیاری از حرفها را اصلاً نشنیدهاند، چون مواجههای با این دیدگاهها نداشتهاند. این گفتوگوها لازم است، اما کافی نیست.
توجه به بُعد عاطفی و گرایشی
حجتالاسلام عجمی با اشاره به اینکه در صحیفه سجادیه میبینیم فقط شناخت مطرح نیست؛ بعد عاطفی و گرایشی هم بسیار مهم است، بیان داشت: مثلاً اگر فردی در زندان مشهد است، چه اشکالی دارد کسی از آستان قدس برود و هدیهای از حرم امام رضا (ع) به او بدهد؟ یا در تهران، از شاه عبدالعظیم؟
وی گفت: فضاسازی هم مهم است. این ایام، ایام امید است. میشود فضای جشن ایجاد کرد تا ذهنها از فشار خارج شود و بتوانند بهتر به اهدافشان فکر کنند. شاد شدن اشکال ندارد. حتی میتوان جلسه شادی گذاشت و آنها در عید حضرت امام حسین (ع) شرکت کنند؛ چون بسیاری از این افراد ارتباط عاطفی با این در دل بیماری، میتواند خودش زمینه بهبود جسمی را هم فراهم کند.
توجه به بُعد رفتاری و مسائل عملی
این کارشناس فقه تربیتی ابراز داشت: اصلاح انسان فقط شناخت نیست. شناخت باید باشد، گرایشها و عواطف هم باید اصلاح شود و بعد نوبت به رفتار میرسد. باید دید مشکل رفتاری این افراد چیست؟ شاید برخی از آنها مشکل مالی دارند یا تحت فشار اقتصادی بودهاند. حتی اگر درصدشان کم باشد، چه اشکالی دارد که یک یا دو مشکل واقعیشان حل شود؟
وی افزود: حتی اگر فردی محکوم به اعدام باشد، باز هم چه اشکالی دارد که به خانوادهاش کمک شود؟ گاهی با چند میلیون تومان میشود یک مشکل اساسی را حل کرد. این کار باعث میشود ناراحتی و کینه نسبت به نظام کمتر شود. باید در نظر داشت این هزینه، هزینه بهجایی است. این افراد آسیبدیده و در عین حال آسیبرسان به جامعه هستند و سرمایهگذاری برای درمان آنها، سرمایهگذاری برای امنیت و سلامت جامعه است.
نقش روانشناسان و مشاوران
حجتالاسلام عجمی اظهار داشت: در کنار استفاده از طلبههای خوشبیان و آگاه، حضور روانشناس و مشاور کاملاً ضروری است. برخی از این افراد واقعاً مشکلات درمانی دارند؛ اختلالات عصبی، مشکلات روحی و روانی که نیاز به درمان جدی و حتی طولانیمدت دارد. باید برای این درمانها هزینه کرد. این هزینه، هزینهای است که به نفع جامعه تمام میشود.
حرکت از «مشکل» به «مسئله»
وی ادامه داد: در صحیفه سجادیه، حضرت (ع) فقط به مشکل اشاره نمیکنند، بلکه مسئله را حل میکنند. مشکل را همه میدانند؛ مثلاً اینکه فرد مریض است. اما حضرت (ع) مستقیم نمیگویند «خدایا مرا شفا بده». ابتدا میپرسند: چرا مریض میشویم؟ مشکل فکری، روحی و ارتباطی ما با خدا چیست؟ در اینجا نگاه انسان به بیماری تغییر میکند، بعد وارد حل مسئله میشوند.
این کارشناس فقه تربیتی تصریح کرد: در مورد اغتشاش هم همین است. مشکل این است که فرد در اغتشاش شرکت کرده؛ این را همه میدانند. اما مسئله چیز دیگری است. شاید خانواده ندارد، شاید ارتباطش با خدا قطع شده، شاید اطلاعات غلط دریافت کرده، شاید تحت فشار روحی یا اقتصادی بوده، بنابراین باید مسئله را شناسایی کرد، نه اینکه فقط به مشکل پرداخت.
وی گفت: صحیفه سجادیه به ما یاد میدهد که از مشکل عبور کنیم و به مسئله برسیم، شناخت را اصلاح کنیم، عواطف و گرایشها را ترمیم کنیم و در نهایت راهکارهای عملی و رفتاری ارائه دهیم. پس اگر این بسته کامل اجرا شود، اصلاح واقعی انسان اتفاق میافتد.
انتهای پیام/
