برچسب ها - ژنتیک
کروموزوم Y با افزایش سن ناپدید میشود. در بدن بسیاری از مردان، با بالا رفتن سن بخشی از سلولها یکی از بنیادیترین اجزای ژنتیکی خود را از دست میدهند؛ اتفاقی که سالها بیاهمیت تصور میشد. اما اکنون پژوهشها نشان میدهد این حذف تدریجی ممکن است با بیماریهای قلبی، اختلالات عصبی و حتی کاهش طول عمر مرتبط باشد و کوچکترین کروموزوم انسان، نقشی بزرگتر از آنچه گمان میرفت در سلامت مردان داشته باشد.
کد خبر: ۱۰۳۴۹۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۵
یک اصلاح در ژن، هزاران تغییر میآفریند. درمانی که تا همین چند سال پیش نیازمند استخراج سلولها، دستکاری آزمایشگاهی و بازگرداندن دوباره آنها به بدن بود، حالا در آستانه جهشی قرار گرفته که میتواند مفهوم مداخله ژنتیکی را از یک اقدام محدود و پرهزینه به فرآیندی خودگستر و تکثیرشونده در درون بدن تبدیل کند؛ جایی که تنها کافی است پیام اصلاح به بخشی از سلولها برسد تا خود آنها، همان پیام را تکثیر کرده و به دیگر سلولها منتقل کنند.
کد خبر: ۱۰۳۴۰۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۹
گیاهان زخمهای ژنتیکی ناشی از کاهش جمعیت در گذشته را برای نسلها حمل میکنند. پژوهشهای جدید نشان میدهند که حتی جمعیتهایی که امروز سرزنده و سالم به نظر میرسند، ممکن است درون خود آسیبهایی پنهان داشته باشند که توانایی آنها را برای مقابله با تغییرات اقلیمی، بیماریها و خشکسالی کاهش میدهد.
کد خبر: ۱۰۳۳۴۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
بوی بدن پیامهای پنهان ارسال میکند
بوهای بدن ما، کتاب رمزی است که رازهای ژنتیک، سلامت و حتی وضعیت تاهل ما را فاش میکند. پژوهشهای جدید علوم اعصاب و روانشناسی نشان میدهند افراد مجرد ممکن است به دلایل عمیق زیستشناختی، از سطح تستوسترون بالاتر گرفته تا تفاوتهای سیستم ایمنی، بوی متمایزی نسبت به افراد متأهل داشته باشند. این تفاوتهای نامرئی که در زیر پوست پنهان شدهاند، ممکن است ناخودآگاه بر جذابیت ما در چشم و بینی دیگران تأثیر بگذارند.
کد خبر: ۱۰۳۱۱۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۸
در گفتوگو با آنا مطرح شد
پژوهشگر و برگزیده جشنواره کتاب سال دانشجویی، با انتقاد از بیتوجهی به دانشجویان نخبه و ضعف سازوکارهای حمایتی در حوزه پژوهش گفت: نبود حمایتهای مؤثر از پژوهشگران جوان باعث شده بسیاری از طرحهای علمی و پژوهشهای ارزشمند در همان مراحل ابتدایی متوقف شوند و انگیزه نخبگان دانشگاهی برای ادامه مسیر علمی و پژوهشی بهشدت کاهش پیدا کند؛ موضوعی که در نهایت به تضعیف چرخه تولید علم در کشور منجر میشود.
کد خبر: ۱۰۳۱۱۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۹
ژنها تعاملات میکروبی روده را تعیین میکنند
روزی که فهمیدیم بدن ما تنها یک ماشین فیزیکی نیست، بلکه یک اکوسیستم پویا از میکروارگانیسمها و ژنهاست، دنیای علم به سمت ژنتیک و میکروبیوم حرکت کرد. اما چه اتفاقی میافتد وقتی یک ژن کوچک، تعادل بین بدن و باکتریهای روده را مختل میکند؟ در دو مطالعه جدید، محققان کشف کردهاند که یک ژن میتواند تعیین کننده باشد که روده شما چقدر خوب با باکتریهای مضر مبارزه میکند. این ژن، نقش کلیدی در کنترل التهاب و حفظ تعادل میکروبی روده دارد. اما وقتی فعالیت آن کاهش مییابد، دفاع طبیعی بدن ضعیف میشود و میتواند به بیماریهایی مثل «التهاب روده» (IBD) منجر شود.
کد خبر: ۱۰۲۹۱۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۰
سال ۲۰۲۵ شاهد مجموعهای از تأییدیهها، توقفها و تصمیمات کلیدی سازمان غذا و داروی آمریکا در حوزه سلولدرمانی و ژندرمانی بود؛ تصمیماتی که از تأیید نخستین درمانها برای بیماریهای نادر چشمی و پوستی تا چالشهای تجاریسازی ژندرمانیهای هموفیلی و الزامات سختگیرانه تولید را دربر میگیرد.
کد خبر: ۱۰۲۴۳۸۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۶
دانشمندان دارویی کشف کردهاند که میتواند فرآیند پیری را معکوس کند و ساعت سلولهای بدن را بازنشانی کند. آزمایشهای انسانی آن اوایل سال آینده آغاز خواهد شد.
کد خبر: ۱۰۲۳۹۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۷
شخصیت انسان کمتر از آنچه تصور میشود محصول تربیت است
تربیت تنها عامل نیست. یافتههای چند دهه اخیر در ژنتیک رفتاری نشان میدهد تفاوتهای شخصیتی انسان بیش از آنکه حاصل سبک فرزندپروری یا محیط مشترک خانوادگی باشد، از تعامل عوامل ژنتیکی و تجربههای فردی غیرمشترک شکل میگیرد؛ تجربههایی که حتی میان فرزندان یک خانواده نیز یکسان نیستند و میتوانند مسیر رشد شخصیت را در طول زندگی بهطور معناداری تغییر دهند.
کد خبر: ۱۰۲۲۰۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹
گاهی برای متوقف کردن یک تهدید بزرگ، تنها به یک تغییر بسیار کوچک نیاز است. در دنیایی که ویروسها هر روز پیچیدهتر میشوند و درمان آنها به یکی از دشوارترین چالشهای علم پزشکی بدل شده، پژوهشی تازه نشان داده است ترکیب هوش مصنوعی و زیستشناسی ملکولی میتواند راههای کاملاً جدیدی برای مقابله با عفونتهای ویروسی باز کند.
کد خبر: ۱۰۲۰۵۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۲
سالها تصور میشد ژنها حکم نهایی بدن انسان را صادر میکنند. اینکه اگر ژن معیوبی به ارث بردهایم، راهی جز پذیرش پیامدهای آن نداریم؛ از بیماریهای قلبی و دیابت گرفته تا برخی اختلالات عصبی و حتی افسردگی. اما علم در دهههای اخیر آرامآرام این تصویر قطعی و ناامیدکننده را ترک کرده است. امروز پژوهشگران میگویند ژنها سرنوشت قطعی نیستند، بلکه بیشتر شبیه فیلمنامهای هستند که سبک اجرای آن میتواند تغییر کند. ورزش، یکی از مهمترین عوامل این تغییر است، چیزی بسیار ساده و در دسترس است.
کد خبر: ۱۰۲۰۵۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۲
یک متخصص اعصاب و روان در گفتوگو با آناتک:
مصرف مواد مخدر همیشه بهعنوان رفتاری پرخطر شناخته میشود، اما آنچه کمتر مورد توجه قرار میگیرد، تأثیر عمیق و گاه برگشتناپذیر این مواد بر سلامت روان است؛ تأثیری که در برخی افراد میتواند تنها با یکبار مصرف آغاز شود و به بروز علائم روانپریشی پایدار و حتی بیماریهایی مانند اسکیزوفرنی بینجامد، بهویژه زمانی که زمینه ژنتیکی و سنین حساس رشد مغز در میان باشد.
کد خبر: ۱۰۲۰۴۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۱
۵ مرحله خلاقیت نشان میدهد ژنِ ما حامل میلِ به خلق کردن است
تقریباً همه ما لحظهای را تجربه کردهایم که احساس میکنیم خلاقیت از ما فاصله گرفته است؛ انگار ذهن خاموش شده و هیچ ایدهای حاضر نیست سر برسد. روزی پر از کار، خستگی، ظرفهای نشسته و پیامهای ناتمام، و ناگهان این سؤال بیصدا در ذهن شکل میگیرد: «پس آن نیروی خلاق کجاست؟» علم روانشناسی امروز میگوید خلاقیت گم نشده؛ فقط در مرحلهای از مسیر طبیعی خود قرار دارد. مسیری که برخلاف تصور رایج، ناگهانی و جادویی نیست، بلکه روندی تدریجی، قابلپیشبینی و عمیقاً انسانی است.
کد خبر: ۱۰۱۹۱۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۴
موهای بتهوون زبان باز کردند. بتهوون پیش از مرگ، وصیتی عجیب بر جای گذاشت. او از برادرانش خواست که بیماریاش را پنهان نکنند و حقیقت را با مردم در میان بگذارند. او میخواست جهان بداند چه بر سر جسمش آمده است. نزدیک به دویست سال بعد، علم ژنتیک راهی پیدا کرد تا این وصیت را به شکلی تحققبخش انجام دهد که حتی خود بتهوون هم هرگز تصورش را نمیکرد.
کد خبر: ۱۰۱۸۹۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳
وقتی سلولها راه جایگزین پیدا میکنند
تشخیص یک بیماری ژنتیکی نادر برای دههها، اغلب به معنای پذیرش یک مسیر بیبازگشت بوده است؛ بیماریای که از کودکی آغاز میشود، بهتدریج توان حرکت و تعادل را میگیرد و در نهایت عمر را کوتاه میکند. اما کشف تازهای در زیستشناسی سلولی نشان میدهد حتی زمانی که یک پروتئین حیاتی در بدن غایب است، سلولها ممکن است راهی غیرمنتظره برای جبران پیدا کنند. پژوهش جدیدی اکنون امید واقعی برای بیماران مبتلا به «آتاکسی فریدریش» ایجاد کرده است.
کد خبر: ۱۰۱۸۶۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۲
اسکیزوفرنی ناگهان از راه نمیرسد؛ آرام، تدریجی و اغلب از جایی شروع میشود که نه دیده میشود و نه جدی گرفته میشود. این اختلال روانپزشکی مزمن، میتواند تفکر، ادراک، احساسات و رفتار فرد را بهگونهای تغییر دهد که مرز میان واقعیت و خیال برای او کمرنگ شود.
کد خبر: ۱۰۱۸۶۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳
ترکیبی در شکلات تلخ با نشانههای دیرتر پیر شدن پیوند میخورد
شاید برای بسیاری از ما شکلات تلخ تنها یک لذت کوچک روزانه باشد، اما پژوهش تازهای نشان میدهد که در دل این خوراکی محبوب، ترکیبی نهفته است که ممکن است با روند کندتر پیرشدن بدن ارتباط داشته باشد.
کد خبر: ۱۰۱۸۴۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۲
معجزهای از فشردهسازی مولکولی، در دل هر سلول انسان رخ میدهد. نزدیک به 2 متر DNA باید در فضایی جای بگیرد که تنها یکدهم قطر یک تار مو است و با وجود این تراکم عجیب، باید همیشه آماده خواندهشدن و فعالیتهای حیاتی باشد. اما تازهترین پژوهشها نشان میدهد که این نظم شگفتانگیز، تنها نتیجه فشردهسازی ساده نیست. گروهی از دانشمندان موفق شدهاند برای نخستینبار، دقیقترین تصاویر تاریخ را از درون قطرههای «کروماتین» ثبت کنند.
کد خبر: ۱۰۱۷۵۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۸
آینده مردان در دستان یک ژن تازه رقم میخورد
«کروموزومY»زیر تیغ تکامل میرود. سرنوشت مردان، در نگاه بسیاری از زیستشناسان، درون مسیری باریک از DNA نوشته شده است؛ مسیری که شاید چند میلیون سال دیگر باقی نماند. کروموزوم Y، حامل راز تعیین جنسیت در انسان، امروز تنها سایهای از گذشته خود است؛ از ۸۰۰ ژن مشترک با «کروموزوم X»، حالا فقط نزدیک به ۳ درصد باقی مانده است. این کاهش طولانیمدت طی ۳۰۰ میلیون سال زیستشناسان را وامیدارد بپرسند که آیا این کروموزوم واقعاً در مسیر نابودی است؟ و اگر آری، آینده مرد بودن چگونه رقم خواهد خورد؟
کد خبر: ۱۰۱۶۹۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۷
یک تغییر کوچک در تنها یک ژن میتواند مرز میان لذت اولیه و گریز طبیعی از دوزهای بالای الکل را بر هم بزند. پژوهشهای تازه روی ماهی گورخری یا زبرافیش، نشان میدهد که نقص در ژن «chrna۳» نهتنها آستانه تحمل الکل را بهطرزی چشمگیر بالا میبرد، بلکه همان مکانیسم زیستیِ بازدارنده مصرف را خاموش میکند و موجود زنده را به سمت مصرف بیشتر سوق میدهد.
کد خبر: ۱۰۱۵۱۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۰
