هوش مصنوعی تا چندسال آینده لباس پزشکی به تن می‌کند
به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از «Gizmodo»؛ برنامه جدید یوتا با اپلیکیشن Nolla Derm اجرا می‌شود؛ بیمار از صورت خود چند تصویر تهیه می‌کند و اطلاعات پزشکی و سوابقش را وارد سامانه می‌کند. هوش مصنوعی با تحلیل تصاویر، شدت آکنه و میزان چربی پوست را ارزیابی کرده و در چارچوب فهرستی محدود از درمان‌های موضعی، گزینه درمانی و نسخه را تعیین می‌کند. این برنامه درحال حاضر فقط برای افراد بالای ۱۸ سال مبتلا به آکنه خفیف تا متوسط است و موارد شدید یا پیچیده باید به پزشک ارجاع شوند.
نکته مهم، میزان دخالت پزشک در این فرایند است. در مرحله نخست، دو پزشک نسخه‌های ۱۰۰ بیمار اول را پیش از ارسال بررسی می‌کنند؛ در مرحله بعد، سیستم می‌تواند نسخه را صادر کند و بررسی پزشک بعد از صدور انجام می‌شود. در مرحله سوم نیز پزشکان دست‌کم نمونه‌ای از نسخه‌ها را به‌صورت ماهانه بررسی خواهند کرد. عبور از هر مرحله هم به تایید مقام ناظر ایالت و رعایت شاخص‌های ایمنی وابسته است.
آیا نسخه محدود به آکنه است؟
یوتا پیش از Nolla هم چند مسیر دیگر را برای ورود AI به فرایند تجویز و مراقبت آزمایش کرده بود. Doctronic در برنامه‌ای که از سال ۲۰۲۵ آغاز شد، از AI برای تمدید برخی نسخه‌های دارویی استفاده می‌کند؛ البته این سامانه در مرحله‌ای قرار دارد که هر تمدید باید پیش از ارسال توسط پزشک تایید شود و عبور به مراحل خودکارتر نیازمند تایید نهاد ناظر است.
نمونه دیگر Legion Health است که در برنامه آزمایشی یوتا اجازه دارد برای بیماران پایدار، تمدید برخی داروهای غیربرخور‌دار با نسخه، از جمله بعضی داروهای رایج مرتبط با اضطراب و افسردگی، را از طریق AI پردازش کند. این سامانه تشخیص جدید نمی‌دهد، داروی تازه شروع نمی‌کند و دوز دارو را هم تغییر نمی‌دهد؛ موارد حساس نیز باید به پزشک ارجاع شوند.
August AI نیز در مسیر مشابهی قرار گرفته، با این تفاوت که تمرکزش بر تمدید ۳۰، ۶۰ و ۹۰روزه داروهای نگهدارنده‌ای است که بیمار از قبل مصرف می‌کند. این برنامه فقط برای فهرستی مشخص از داروهای غیربرخور‌دار است و اجازه تغییر دوز یا جایگزینی دارو را ندارد؛ در مراحل اولیه نیز نظارت پزشک در آن تعبیه شده است.
هوش مصنوعی درحال پیمایش پله‌های ترقی
کنار هم گذاشتن این نمونه‌ها یک تغییر مهم را نشان می‌دهد، AI در سلامت دیگر فقط برای خلاصه‌کردن پرونده، ثبت اطلاعات یا کمک به تشخیص به کار نمی‌رود؛ بخشی از شرکت‌های فناوری و نهادهای قانون‌گذار در حال آزمایش موقعیتی هستند که در آن الگوریتم می‌تواند یک تصمیم مشخص پزشکی، از ارزیابی آکنه و انتخاب درمان گرفته تا تمدید داروی از قبل تجویزشده، را خودش اجرا کند. البته این نمونه‌ها هنوز محدود، آزمایشی و تحت چارچوب‌های نظارتی هستند و نمی‌توان آن‌ها را با پزشک یکی دانست.
وقتی تصمیم پزشکی اشتباه باشد، مسئولیت با چه کسی است؟
بحث اصلی حالا این نیست که یک مدل هوش مصنوعی می‌تواند به اندازه کافی خوب یک تصویر پوست را تحلیل کند یا یک نسخه تکراری را تمدید کند؛ پرسش بزرگ‌تر این است که وقتی تصمیم پزشکی اشتباه باشد، مسئولیت با چه کسی است؟ تجربه برنامه‌های یوتا نشان داده که همزمان با توسعه این فناوری، موضوعاتی مانند نظارت پزشک، بیمه مسئولیت، ثبت عوارض، امکان ارجاع به انسان و نحوه پاسخ‌گویی در برابر خطا نیز باید تعیین تکلیف شوند. خود یوتا برای این برنامه‌ها الزامات گزارش‌دهی، بیمه مسئولیت حرفه‌ای و سازوکارهای نظارت مستقل در نظر گرفته است.
آنچه در یوتا در حال آزمایش است، هنوز «جایگزینی پزشک با AI» نیست؛ اما نشان می‌دهد مرز میان ابزار پزشکی و تصمیم‌گیرنده پزشکی در حال جابه‌جایی است. وقتی AI ابتدا فقط پیشنهاد می‌داد، پزشک تصمیم نهایی را می‌گرفت؛ حالا در برخی کاربردهای محدود، الگوریتم بخشی از همان تصمیم را خودش اجرا می‌کند. در این میان، موضوع تعیین‌کننده آینده این نیست که AI تا کجا می‌تواند پزشکی را انجام دهد؛ این است که جامعه تا کجا حاضر است تصمیم پزشکی را به ماشینی بسپارد که مسئولیت انسانی ندارد.
انتهای پیام/
