چگونه دانشگاه ایرانی دژ استقلال ملی را مستحکم کرد؟

به گزارش خبرنگار سرویس دانشگاه خبرگزاری آنا، پیش از انقلاب، دسترسی به آموزش عالی امتیازی محدود به طبقات خاص و متمرکز در چند کلانشهر بود. دکترین جدید آموزش عالی با گسترش دانشگاه‌های دولتی، آزاد، پیام‌نور و غیرانتفاعی، جغرافیا را در نوردید و علم را به مناطق محروم برد. این «توزیع عادلانه دانایی» موجب شد تا استعداد‌های نهفته در دورافتاده‌ترین نقاط کشور شکوفا شوند. آمار خیره‌کننده ۴ میلیون دانشجو، صرفاً یک عدد نیست؛ بلکه نشان‌دهنده ایجاد زیرساختی برای توسعه پایدار است که در آن سهم زنان با عبور از مرز ۵۰ درصد، یکی از درخشان‌ترین جلوه‌های عدالت آموزشی در سطح بین‌المللی را رقم زده است.

جهش کوانتومی در تولید علم و فناوری

ایران در سال‌های اخیر، «جنبش نرم‌افزاری» را از یک شعار به یک واقعیت عینی تبدیل کرد. ارتقای جایگاه علمی کشور به رتبه‌های برتر جهانی در حوزه‌های نانو، بیوتکنولوژی و رشته‌های مهندسی، محصول تغییر مأموریت دانشگاه‌ها به سمت «تولید دانش نافع» است. ایجاد بیش از ۴۰ پارک علم و فناوری و ۲۰۰ مرکز رشد، حلقه مفقوده میان تئوری و عمل را ترمیم کرد. این زیست‌بوم نوآوری، بستری برای تولد شرکت‌های دانش‌بنیان فراهم آورد که امروز ستون فقرات اقتصاد مقاومتی محسوب می‌شوند. ثبت هزاران اختراع بین‌المللی، گواهی بر این مدعاست که دانشگاه ایرانی از مرحله ترجمه عبور کرده و به مرحله تولید نظریه و فناوری رسیده است.

دانشگاه، دفاع و اقتدار ملی

یکی از وجوه تمایز دانشگاه پس از انقلاب، نقش‌آفرینی مستقیم در دکترین دفاعی کشور است. همکاری تنگاتنگ دانشگاهیان با مدافعان امنیت در تولید ابزار‌های پیچیده پدافندی و آفندی، علم را در خدمت بازدارندگی قرار داد. موفقیت‌های خیره‌کننده در حوزه پهپادی و موشکی که امروز موازنه قدرت را در منطقه جابجا کرده، ریشه در آزمایشگاه‌ها و دانشکده‌های فنی و مهندسی داخلی دارد. این «علم اقتدارآفرین» ثابت کرد که دانشگاه می‌تواند همزمان با تربیت دانشمند، از کیان و استقلال سیاسی کشور نیز حراست کند.

رویش‌های معنوی و بین‌المللی‌سازی

هویت‌بخشی اسلامی-ایرانی به فضای دانشگاه، منجر به رویش نسل جدیدی از دانشجویان شد که علم را با عمل جهادی پیوند زده‌اند. حضور در اردو‌های جهادی برای خدمت به مستضعفان و مشارکت گسترده در مناسک مذهبی، نشان‌دهنده توازن میان عقلانیت و معنویت در محیط‌های دانشگاهی است. از سوی دیگر، میزبانی از ۹۰ هزار دانشجوی خارجی، نشان‌دهنده جذابیت مدل آموزشی ایران برای نخبگان منطقه و جهان است. این «بین‌المللی‌سازی» نه تنها قدرت نرم ایران را افزایش داده، بلکه دانشگاه را به مرکزی برای تبادل تمدنی در قرن جدید تبدیل کرده است.