پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
دو دانشمند علوم غذایی توضیح میدهند
چگونه انسانها یاد گرفتند فریب ظاهر خوراکی گیاهان سمی را نخورند؟
اینکه امروز میدانیم کدام گیاهان برای خوردن ایمن هستند، حاصل هزاران سال تجربه، آزمونوخطا و پژوهش علمی است. از حذف سموم طبیعی موجود در کاساو و لوبیا گرفته تا اصلاح ژنتیکی برخی محصولات کشاورزی، انسانها به تدریج راههایی برای شناسایی و کاهش خطر ترکیبات سمی گیاهان پیدا کردهاند.
یک عضو هیات مدیره انجمن ویروس شناسی ایران در گفتوگو با آناتک:
شدت تب دنگی در افراد مختلف یکسان نیست
گسترشی آرام همراه با خطری جدی. با افزایش موارد ابتلا به تب دِنگی در برخی مناطق جهان، نگرانیها درباره گسترش این بیماری ویروسی بالا گرفته است؛ بیماریای که با وجود اغلب خفیف بودن، در برخی موارد میتواند به شکل شدید و خطرناک بروز کند و کنترل آن بهشدت وابسته به شرایط محیطی و پشههای ناقل این ویروس است.
کشف آب و متان در سیاره فراخورشیدی «کی۲-۱۸بی»
سیاره فراخورشیدی «کی۲–۱۸بی» در سالهای اخیر به یکی از مهمترین اهداف اخترشناسان و پژوهشگران جستوجوی حیات فرازمینی تبدیل شده است. این جهان دوردست که در ۱۲۴ سال نوری زمین قرار دارد، در ناحیه قابل سکونت ستاره خود میگردد و بررسیهای تلسکوپ فضایی جیمز وب نشانههایی از بخار آب، متان و دیاکسید کربن را در جو آن آشکار کردهاند. اکنون، همزمان با تازهترین تلاش دانشمندان برای جستوجوی سیگنالهای رادیویی احتمالی از این سیاره، «کی۲–۱۸بی» بیش از هر زمان دیگری در مرکز توجه پژوهشهای مربوط به حیات فرازمینی قرار گرفته است.
واکاوی پیامدهای حمله به مراکز آموزشی و پژوهشی در گفتوگو با استاد دانشگاه امام صادق(ع)
مأموریت حیاتی نهادهای جهانی در حفاظت از آرشیوهای علمی در شرایط جنگ
تخریب یک دانشگاه در جریان جنگ، تنها فرو ریختن دیوارهای بتنی نیست؛ بلکه انهدام دههها پژوهش، تجربه و زیرساختی است که «هویت علمی» یک ملت را شکل داده است. در گفتوگوی پیشرو با دکتر حسن بشیر، استاد تمام دانشگاه در حوزه جامعهشناسی و ارتباطات بینالملل تلاش کردهایم پیامدهای هدف قرار دادن دانشگاه در طول جنگهای مختلف و مسئولیت نهادهای جهانی در این مهم را تبیین کنیم.
نگاهی به رقابت جهانی برای سرمایهگذاری در پژوهش
در جهانی که رقابت کشورها بیش از هر زمان دیگری به فناوری، نوآوری و تولید دانش گره خورده است، سرمایهگذاری در علم به یکی از مهمترین اولویتهای دولتها تبدیل شده است. از اقتصادهای پیشرفتهای مانند کره جنوبی گرفته تا قدرتهای نوظهوری مانند چین، کشورها میلیاردها دلار برای توسعه پژوهش، تربیت پژوهشگران و تقویت زیرساختهای علمی هزینه میکنند. اما چرا علم تا این اندازه برای دولتها اهمیت پیدا کرده و این سرمایهگذاریها چه نقشی در اقتصاد و جایگاه بینالمللی کشورها دارد؟
درگفتوگو با پژوهشگر دانشگاه «مموریال نیوفاندلند کانادا» بررسی شد
۳ سال زندگی بدون دهان، معده و مغز؛ راز بافتهای نامیرای خیار دریایی
دانشمندان در پژوهشی تازه دریافتند بافت جداشده از یک خیار دریایی آبهای سرد میتواند بدون دهان، دستگاه گوارش یا اتصال به بدن اصلی، بیش از سه سال در آب طبیعی دریا زنده بماند، ترمیم شود و حتی رشد سلولی و سازماندهی دوباره نشان دهد؛ یافتهای که میتواند نگاه دانشمندان به ترمیم زخم و بازسازی بافت را تغییر دهد.
مومیایی که نمرده است
کشف نشانههای حیات در بدن مومیایی ۵۳۰۰ ساله
۵ هزار و ۳۰۰ سال از مرگ اوتسی میگذرد؛ مردی که در یخهای آلپ مومیایی شد و به یکی از مشهورترین چهرههای باستانشناسی جهان تبدیل شد. اما پژوهش جدیدی نشان میدهد بدن او تنها یک بقایای تاریخی نیست بلکه ممکن است هنوز میزبان میکروبهایی زنده باشد. یافتهای که تصویر ما از «حیات میکروبی» را در یکی از کهنترین مومیاییهای جهان دگرگون میکند.
آیا پس از دیدن رؤیاهای زنده و پرجزئیات احساس خستگی میکنید؟
چرا شبهایی که خواب میبینیم، خسته بیدار میشویم
بعضی صبحها وقتی از خواب بیدار میشوید، ذهنتان خسته است، بدنتان سنگینی میکند و احساس نمیکنید که استراحت کرده باشید. احساس میکنید تمام شب را در حال رؤیا دیدن بودهاید. اما آیا تمام آن رویا دیدنها واقعا شما را خسته کردهاند؟
مسئول کانون آموزشی و پژوهشی نخبگان در گفتوگو با آناتک:
استقلال علمی، آشکارترین وسیله عزت ملی در میدان جنگ است
«جنگ امروزه، جنگ ایمان، علم و فناوری است.» این، تعبیر طاهره زرنگار، پژوهشگر و استاد دانشگاه از میدان نبرد کنونی است؛ میدانی که در آن، آزمایشگاهها همسنگ سنگرها اهمیت یافتهاند و هر دستاورد پژوهشی، پاسخی است به نسلی از دانشمندان که به قیمت خون خود، چراغ علم را در طوفان تهدیدها روشن نگه داشتهاند.
پیتر راتکلیف؛ رمزگشای واکنش سلولها به کمبود اکسیژن
سلولها اکسیژن را تشخیص میدهند. پژوهشهای «پیتر راتکلیف» نشان داد که بدن انسان دارای سازوکاری دقیق برای درک و تنظیم این عنصر حیاتی است؛ کشفی که نگاه علم به عملکرد سلولها را دگرگون کرد.
