حفظ کیفیت خدمات آزمایشگاهی در شرایط فشار اقتصادی

به گزارش خبرگزاری آنا و به نقل از انجمن آسیب‌شناسی ایران؛ مهران قهرمانی، دبیر اجرایی بیست‌وهشتمین کنگره ملی و یازدهمین کنگره بین‌المللی آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاهی در حاشیه برگزاری ابن رویداد با اشاره به توان تخصصی جامعه پاتولوژی کشور گفت: متخصصان ایرانی از دانش فنی و ظرفیت تشخیصی مناسبی برخوردارند و با وجود افزایش شدید هزینه‌های تجهیزات، قطعات یدکی و مواد مصرفی، تلاش کرده‌اند کیفیت خدمات آزمایشگاهی را حفظ کنند. با این حال، تداوم این وضعیت به حمایت مؤثرتر از آزمایشگاه‌ها و اصلاح شرایط اقتصادی ارائه خدمات نیاز دارد.

وی با اشاره به افزایش قیمت تجهیزات و دشواری نوسازی آزمایشگاه‌ها افزود: رشد هزینه‌های خرید دستگاه‌ها، تعمیر و نگهداری تجهیزات موجود و تأمین کیت‌ها و ملزومات مصرفی، فشار قابل توجهی بر آزمایشگاه‌ها وارد کرده است. تغییر شرایط تأمین ارز و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها نیز دسترسی به برخی تجهیزات و مواد مورد نیاز را دشوارتر کرده است.

دبیر اجرایی کنگره آسیب‌شناسی و طب آزمایشگاه با اشاره به برآورد‌های انجام‌شده در کمیسیون تعرفه سازمان نظام پزشکی اظهار کرد: بر اساس محاسبات صورت‌گرفته و با فرض ثابت‌ماندن شرایط اقتصادی تا پایان سال، افزایش حدود ۱۶۴ تا ۱۷۵ درصدی تعرفه‌های آزمایشگاهی برای پوشش هزینه‌ها و رسیدن به نقطه سربه‌سر ضروری است، برآوردی که اهمیت بازنگری جدی در سازوکار تعیین تعرفه‌های این خدمات را نشان می‌دهد.

قهرمانی تأخیر در پرداخت مطالبات بیمه‌ای را از دیگر مشکلات اساسی آزمایشگاه‌ها دانست و گفت: در برخی موارد، پرداخت مطالبات با تأخیر‌هایی در حدود ۱۰ ماه مواجه است. در شرایط تورمی، این فاصله زمانی ارزش واقعی مبالغ دریافتی را کاهش می‌دهد و توان آزمایشگاه‌ها برای تأمین تجهیزات، مواد مصرفی و هزینه‌های جاری را تحت فشار قرار می‌دهد. از سوی دیگر، سهم بالای پرداخت از جیب بیماران نیز می‌تواند دسترسی آنان به برخی خدمات تشخیصی را دشوار کند.

وی با تأکید بر اهمیت رعایت استاندارد‌های حرفه‌ای و کنترل کیفیت در آزمایشگاه‌ها تصریح کرد: بخش مهمی از خطا‌های آزمایشگاهی ممکن است در مراحل پیش از انجام آزمایش، مانند نمونه‌گیری و ثبت اطلاعات، یا در مراحل پس از آزمایش و گزارش نتایج رخ دهد. از این رو، کنترل کیفیت در تمام مراحل فرایند آزمایشگاهی اهمیت دارد. 

قهرمانی همچنین با اشاره به تجربه خود در هیئت عالی انتظامی گفت: پرونده‌های مربوط به حوزه آزمایشگاه که به این هیئت می‌رسند، در طول سال به‌ندرت به ۱۰ مورد می‌رسند، آماری که باید در چارچوب پرونده‌های ارجاع‌شده به این مرجع ارزیابی شود.

دبیر اجرایی کنگره در بخش دیگری از سخنان خود، هوش مصنوعی را ابزاری مؤثر برای کمک به متخصصان پاتولوژی دانست و گفت: این فناوری می‌تواند در شمارش سلول‌ها، بررسی نمونه‌ها و شناسایی برخی الگو‌های تشخیصی در پاتولوژی بالینی و تشریحی به پزشکان کمک کند، با این حال، تفسیر نهایی و تأیید تشخیص باید توسط متخصص پاتولوژیست و با در نظر گرفتن وضعیت بالینی بیمار انجام شود. 

به گفته وی، تفسیر مستقل نتایج آزمایش‌ها با استفاده از ابزار‌های عمومی هوش مصنوعی، بدون توجه به شرایط بیمار و معاینات پزشکی، ممکن است به برداشت نادرست منجر شود.

قهرمانی با اشاره به حضور متخصصان پاتولوژی در مناطق مختلف کشور، از جمله شهر‌های کم‌برخوردار و مرزی مانند خاش، سراوان و شادگان، خاطرنشان کرد: فعالیت آزمایشگاه‌ها در این مناطق نقش مهمی در دسترسی مردم به خدمات تشخیصی دارد. ضروری است با اصلاح تعرفه‌ها، پرداخت به‌موقع مطالبات بیمه‌ای و تسهیل تأمین تجهیزات و ملزومات مصرفی، امکان تداوم فعالیت این مراکز و حفظ کیفیت خدمات برای مردم سراسر کشور فراهم شود.