چرا فناوریهای قدیمی میان نسل Z محبوب شدهاند
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «Tech Crunch»؛ در شرایطی که سرویسهای استریم موسیقی، دسترسی کاربران به میلیونها قطعه را فقط با چند کلیک فراهم کردهاند؛ فروش CD در آمریکا روندی صعودی پیدا کرده است. این اتفاق بخشی از موج گسترده بازگشت به فناوریهای قدیمی و رترو به شمار میرود.
طبق گزارش انجمن صنعت ضبط موسیقی آمریکا (RIAA)، فروش CD در آمریکا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با جهشی غیرمنتظره همراه شده است. درآمد حاصل از فروش CD در این بازه به ۱۷۱.۱ میلیون دلار رسیده که نسبت به ۱۰۷.۹ میلیون دلار در مدت مشابه سال گذشته، ۵۸.۶ درصد افزایش داشته است. تعداد CDهای فروخته شده نیز با رشد ۴۵.۷ درصدی به ۱۷.۵ میلیون نسخه رسیده است.
این رشد در شرایطی اتفاق افتاده است که CDها در سال ۲۰۲۵ روندی نزولی داشتند و تعداد فروش سالانه آنها از ۳۳.۳ میلیون نسخه در سال ۲۰۲۴ به ۲۹.۵ میلیون نسخه کاهش یافته بود. بنابراین جهش امسال را نمیتوان ادامه یک روند صعودی قدیمی دانست؛ بلکه نشانهای از بازگشت دوباره علاقه به رسانههای فیزیکی و فناوریهای قدیمیتر است. البته RIAA در سال ۲۰۲۵ روش محاسبه ارزش دلاری فروش را تغییر داده و به همین دلیل مقایسه مستقیم درآمد سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ چندان دقیق نیست. البته آمار تعداد واحدهای فروخته شده تحت تاثیر این تغییر قرار نگرفته است.
چه چیزی در فناوریهای قدیمی جذابیت دارد؟
ماجرا فقط به دیسکهای موسیقی ختم نمیشود. در ماههای اخیر، فناوریهایی مانند گوشیهای ساده و تاشو، دوربینهای دیجیتال قدیمی، iPod، دستگاههای بازی دستی، هدفونهای سیمی، صفحات وینیل و حتی تلفنهای ثابت دوباره مورد توجه قرار گرفتهاند. این محصولات زمانی نماد فناوری روز بودند، اما با ظهور گوشیهای هوشمند و سرویسهای دیجیتال تقریبا از زندگی روزمره کنار رفتند و اکنون این پرسش را مطرح میکنند که چرا فناوریهایی که زمانی منسوخ به نظر میرسیدند، دوباره به انتخاب کاربران جوان تبدیل شدهاند؟ چرا نسلی که با فناوریهای هوشمند بزرگ شده، دوباره به سراغ ابزارهای قدیمی رفته است؟ چرا بعضی از جوانان ترجیح میدهند به جای یک گوشی همهکاره، از چند ابزار ساده و قدیمی استفاده کنند؟
در واقع، بخشی از نسل Z به جای اینکه همیشه به دنبال جدیدترین و هوشمندترین ابزار باشد، سراغ محصولاتی میرود که قابلیتهای کمتری دارند. گوشی ساده برای تماس و پیام است، دوربین قدیمی فقط عکس میگیرد و یک CD هم قرار نیست با نمایش نوتیفیکیشن یا پیشنهادهای الگوریتمی، کاربر را ساعتها در خود نگه دارد. به نظر میرسد این محدودیتها، اکنون به بخشی از جذابیت این محصولات تبدیل شدهاند.
چرا نسل Z از فناوریهای جدید فاصله میگیرد؟
گزارش Euronews نشان میدهد یکی از عوامل مهم این اتفاق، خستگی از زندگی دائما متصل به اینترنت است. اعلانهای پیدرپی، شبکههای اجتماعی، ترس ازعقب ماندن از دیگران و حجم بالای محتوای دیجیتال باعث شده بخشی از کاربران جوان به دنبال راههایی برای کاهش زمان حضور خود در فضای آنلاین باشند. در چنین شرایطی، ابزارهای ساده و تکمنظوره امکان فاصله گرفتن از این چرخه را به خوبی فراهم میکنند.
البته موضوع فقط کم کردن زمان استفاده از گوشی نیست. فناوریهای قدیمیتر کنترل بیشتری به کاربر میدهند. کاربر در آنها میتواند تصمیم بگیرد چه زمانی موسیقی گوش کند، چه زمانی عکس بگیرد یا چه زمانی در دسترس باشد، این آزادی عمل درحالی است که دستگاه دائم تلاش نمیکند توجه او را به سمت محتوای دیگری ببرد. به همین دلیل، جذابیت این محصولات بیشتر از جنس «کنترل فناوری» است و «علاقه به گذشته» دلیل مناسبی به نظر نمیرسد.
چرا برخی از جوانان ترجیح میدهند به جای یک گوشی همهکاره، از چند ابزار ساده و قدیمی استفاده کنند؟
بازگشت CD نمونه جالبی از یک تغییر سلیقه است. روزنامه گاردین گزارش داده که جستوجوی CD پلیر در فروشگاه زنجیرهای John Lewis در بریتانیا ۹۶ درصد افزایش یافته و فروش آن در این کشور در سال جاری هم ۱۶ درصد رشد کرده است که این رشد حتی از افزایش ۲.۴ درصدی فروش وینیل نیز بیشتر بوده است.
برای خریداران جوان، CD فقط یک روش قدیمی برای پخش موسیقی نیست. داشتن یک آلبوم فیزیکی، باز کردن قاب آن، دیدن جلد و نگه داشتن اثر در دست، تجربهای متفاوت از انتخاب یک آهنگ در سرویس استریمینگ(سرویسهای پخش آنلاین) مانند Spotify یا آهنگیفای برای گوش دادن به موسیقی، Netflix یا فیلیمو و گپ فیلم برای تماشای فیلم و سریال، YouTube یا روبینو و شادینو برای تماشای ویدئو ایجاد میکند. از طرف دیگر، قیمت پایینتر CD نسبت به بسیاری از صفحات وینیل نیز یکی دیگر از عواملی است که میتوان گفت این قالب را برای نسل جوان جذابتر کرده است.
آیا هوش مصنوعی هم در این تغییر سلیقه نقش دارد؟
گزارش Business Insider از زاویه دیگری به این روند نگاه میکند و میگوید نگرانی درباره هوش مصنوعی نیز در افزایش علاقه نسل Z و نسل آلفا به فناوریهای قدیمی بیتاثیر نبوده است. در این گزارش، بازگشت CD و DVD، صفحات وینیل و کنسولهای قدیمی مانند Nintendo DS و PlayStation در کنار تمایل به تجربههای ملموستر و انسانیتر بررسی شده است.
البته این موضوع به معنای آن نیست که نسل Z به طور کلی با هوش مصنوعی یا فناوریهای جدید مخالف است. آنچه در این گزارشها بیشتر دیده میشود، نوعی بازنگری در رابطه با فناوری است و کاربر جوان در آن ممکن است همچنان از هوش مصنوعی، گوشی هوشمند و شبکههای اجتماعی استفاده کند، اما در بخشی از زندگی خود آگاهانه محصولی را انتخاب کند که کمتر به اینترنت، الگوریتم و جریان دائمی محتوا وابسته باشد.
آیا این نسل به گذشته برمیگردد یا درحال انتخاب شکل متفاوتی از آینده است؟
آمارهای جدید نشان میدهد که CD و سایر رسانههای فیزیکی هنوز فاصله زیادی با بازگشت به دوران اوج خود دارند، اما رشد اخیر آنها قابل توجه است. در نیمه نخست ۲۰۲۶، درآمد مجموع رسانههای فیزیکی موسیقی در آمریکا ۲۵.۹ درصد افزایش یافت و به ۷۳۱.۵ میلیون دلار رسید؛ در همین بازه درآمد فروش وینیل نیز ۱۷.۷ درصد رشد کرد. بنابراین آنچه در حال رخ دادن است، فقط داستان یک قالب موسیقی نیست و میتواند بخشی از یک تغییر بزرگتر در رابطه کاربران با فناوری باشد.
همچنین به نظر میرسد جذابترین بخش ماجرا، این نیست که نسل Z دوباره CD گوش میدهد یا دوربینهای قدیمی به دست میگیرد. موضوع مهمتر این است که تعریف «فناوری خوب» برای برخی از کاربران جوان درحال تغییر است. سالها تصور میشد هرچه یک محصول امکانات بیشتری داشته باشد، جذابتر است؛ اما حالا محصولی که کار کمتر انجام میدهد، در برخی مواقع برخلاف انتظار ارزشمندتر است، چون کمتر مزاحم زندگی میشود. نسل Z نمیخواهد به گذشته برگردد؛ فقط میخواهد بخشی از آینده را بدون اعلان، الگوریتم و صفحهای که همیشه چیزی برای نشان دادن دارد تجربه کند.
به نوعی فناوریهای قدیمی قرار نیست جای فناوریهای جدید را بگیرند. آنها بیشتر شبیه یک گزینه جایگزین شدهاند. یک گزینه برای زمانی که کاربر میخواهد گوشی را کنار بگذارد، از شبکههای اجتماعی فاصله بگیرد و موسیقی را بدون الگوریتم تجربه کند یا چیزی را واقعا در اختیار داشته باشد و اگر این روند ادامه پیدا کند، «قدیمی بودن» دیگر نقطه ضعف یک فناوری نیست؛ بلکه بخشی از دلیل انتخاب آن به شمار میرود.
انتهای پیام/
