آموزش نسل چهارم چگونه مدرسه را متحول میکند
به گزارش خبرگزاری آنا، محمدجواد صدریمهر، معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی، در نشست معرفی مدل آموزش نسل چهارم (طرح میناب)، با تشریح روند شکلگیری این مدل اظهار کرد: ابتدای سال ۱۴۰۴ رئیسجمهور در هیئت دولت دستور دادند هر یک از وزارتخانهها در یکی از مناطق کمبرخوردار اطراف تهران یک مدرسه احداث کنند.
وی افزود: با توجه به این دستور، معاونت علمی تصمیم گرفت به جای احداث یک مدرسه، دو مدرسه دخترانه و پسرانه در منطقه شهریار احداث کند؛ چراکه سرانه استعدادهای درخشان این منطقه از سایر مناطق اطراف تهران پایینتر بود.
صدریمهر ادامه داد: در فاصله چند روز، دو قطعه زمین پنج هزار متری برای اجرای این طرح تخصیص داده شد و مقرر شد در این ۱۰ هزار متر زمین، بیش از هفت هزار متر بنا احداث و مدارس در ابتدای مهرماه افتتاح شوند.
احداث دو مدرسه در کمتر از چهار ماه با فناوری دانشبنیان
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی بیان کرد: اجرای این پروژه دشوار بود و برای شناسایی مجری، از سازندههای بزرگ تهران دعوت شد، اما سازندگانی که بعضاً پروژههایی با ارزش بیش از چند همت در دست اجرا داشتند، اجرای پروژه در مدت پنج ماه را نپذیرفتند و آن را غیرممکن میدانستند.
وی افزود: پس از این موضوع، معاونت علمی به سراغ شرکتهای دانشبنیان رفت و یک شرکت دانشبنیان اعلام آمادگی کرد که با استفاده از یک مدل نرمافزار مدیریت ساخت و مدل BIM دانشبنیان، پروژه را در مدت پنج ماه اجرا کند.
صدریمهر گفت: در جریان اجرای پروژه، جنگ و مشکلات حملونقل نیز ایجاد شد و حدود دو هفته، معادل ۲۰ روز، امکان حملونقل در کشور با محدودیت مواجه بود، بنابراین زمان اجرای پروژه به کمتر از چهار ماه کاهش یافت.
وی ادامه داد: این شرکت دانشبنیان توانست ساخت دو مدرسه را در این مدت انجام دهد و مدارس استعدادهای درخشان شهریار در مهرماه افتتاح شدند.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی افزود: اجرای موفق این پروژه مورد توجه رئیسجمهور قرار گرفت و ایشان برای افتتاح این دو مدرسه حضور یافتند.
طراحی مدل مدارس فردا در معاونت علمی
صدریمهر بیان کرد: در جریان افتتاح مدارس استعدادهای درخشان شهریار، رئیسجمهور مأموریت جدیدی را به معاونت علمی واگذار کردند تا مدل مدارس فردا طراحی شود.
وی افزود: این مأموریت آغاز یک کار منسجم و دقیق در معاونت علمی برای طراحی مدارسی با ویژگیهای آینده بود.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی با اشاره به ویژگیهای آینده گفت: یکی از مهمترین ویژگیهای آینده، تغییرات سریع است. بسیاری از مشاغلی که در گذشته طی چند صد سال ادامه داشتند و نسل به نسل منتقل میشدند، امروز بیش از دو یا سه دهه استمرار ندارند و این بازه زمانی در آینده کوتاهتر خواهد شد.
وی ادامه داد: آینده با تغییرات سریع و عدمقطعیتهای جدی همراه خواهد بود و بسیاری از موضوعاتی که در گذشته برای دههها یا سدهها پیشفرض محسوب میشدند، در آینده با عدمقطعیت مواجه خواهند شد.
صدریمهر گفت: از سوی دیگر، در آینده با وفور اطلاعات، دسترسی گستردهتر به اطلاعات و حاکمیت داده مواجه خواهیم بود، بنابراین باید مدرسه آینده را متناسب با چنین شرایطی طراحی میکردیم.
چهار ساحت مهارتی برای دانشآموزان آینده
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی اظهار کرد: آینده کاری دانشآموزان در چارچوب انقلاب صنعتی نسل چهارم شکل خواهد گرفت و باید مهارتهایی را از امروز به دانشآموزان آموزش دهیم که در آینده ارزشمند باشند.
وی افزود: در این مدل، چهار ساحت برای تعریف مهارتهای مورد نیاز دانشآموزان در نظر گرفته شده است.
صدریمهر گفت: ساحت نخست، ساحت هویتی است که در آن موضوعاتی مانند عزت نفس، مسئولیتپذیری، عرق ملی و عرق مذهبی اهمیت دارد.
وی ادامه داد: ساحت دوم، ساحت اجتماعی و مشارکتی است که کار تیمی و همدلی از مهمترین مؤلفههای آن محسوب میشوند.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی افزود: ساحت سوم، خلاقیت و نوآوری است که در آن موضوعاتی مانند حل مسئله و تفکر خلاق مورد توجه قرار میگیرد.
وی گفت: ساحت چهارم، علم و فناوری است و در این بخش، فناوریها و علوم دگرگونکنندهای مانند هوش مصنوعی و علوم شناختی باید به دانشآموزان آموزش داده شوند.
گذار از آموزش عمومی به آموزش شخصیسازیشده
صدریمهر با اشاره به تغییرات مورد نیاز در نظام آموزشی اظهار کرد: آموزش آینده باید از آموزش عمومی به سمت آموزش شخصیسازیشده، از آموزش متمرکز به سمت آموزش فراگیر و از آموزش محدود رسمی به سمت آموزش مادامالعمر حرکت کند.
وی افزود: در طراحی مدل آموزش آینده تلاش شد سادهترین، سریعترین و مؤثرترین راه انتخاب شود و بر همین اساس، مفهوم «آموزش مکمل» در مدل آموزش نسل چهارم تعریف شد.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی ادامه داد: در این مدل، معاونت علمی در طرح درس، طرح دوره، شرح درس و روش تدریس ورود نکرده و به جای مداخله در فرآیند داخل کلاس، فضاهایی خارج از کلاس برای تکمیل آموزش ایجاد کرده است.
صدریمهر گفت: مدل آموزش مکمل معاونت علمی بر پلتفرمهای فیزیکی خارج از کلاس و بازتعریف موقعیتها و فضاهای یادگیری مدرسه استوار شده است.
بازتعریف کتابخانه و کارگاه در مدرسه
وی درباره تغییرات ایجادشده در مدرسه فرزانگان شهریار بیان کرد: در این مدل، کتابخانه از فضای مستقل خارج شد و کتاب در سراسر مدرسه توزیع شد تا فضاهای مدرسه به محیطهایی برای مطالعه، تعامل و ایدهپردازی تبدیل شوند.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی افزود: در کنار این فضاها، تختهها و دیوارهایی برای ثبت و ارائه ایدهها در نظر گرفته شد و سالنهای تعامل و ایدهپردازی شکل گرفتند.
وی ادامه داد: در گام بعد، کارگاه مدرسه نیز بازتعریف شد و تجهیزات سنتی در کنار تجهیزات مورد نیاز برای مهارتهای آینده قرار گرفتند.
صدریمهر گفت: آموزش رباتیک، اینترنت اشیا و ساخت نمونههای پیشرفته از جمله مهارتهای مورد نیاز دانشآموزان برای آینده هستند و دانشآموزان باید کار با پرینتر سهبعدی و روشهای ساخت پیشرفته را بیاموزند.
وی افزود: کارگاه مدرسه به کارگاه ساخت پیشرفته تبدیل شد و این اقدامات با مشارکت شرکتهای دانشبنیان انجام گرفت؛ بهگونهای که در هر بخش یک یا چند شرکت دانشبنیان در طراحی و تجهیز فضاها مشارکت کردند.
تبدیل آزمایشگاه، سایت کامپیوتر و کتابخانه به فضاهای فناورانه
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی اظهار کرد: آزمایشگاه مدرسه به سمت آزمایشهای پیشرفته و استفاده از واقعیت افزوده و واقعیت مجازی حرکت کرد و ماهیت آن بهطور کامل تغییر یافت.
وی افزود: سایت کامپیوتر مدرسه فرزانگان شهریار نیز به سایت برنامهنویسی، کارگاه پویانمایی و آزمایشگاه هوش مصنوعی تبدیل شد.
صدریمهر ادامه داد: در این مدرسه سالن بازی شناختی ایجاد شد تا دانشآموزان علوم شناختی را در قالب بازی بیاموزند و فضای کتابخانه نیز به کارگاه تولید محتوا تبدیل شد.
تلفیق فضاهای یادگیری برای توسعه مهارت و کارآفرینی
وی با اشاره به پیوند میان فضاهای مختلف یادگیری گفت: تلفیق این فضاها زمینه اجرای پروژههای مختلف در حوزه خلق، توسعه مهارت و کارآفرینی را فراهم کرد.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی افزود: برای نمونه، دانشآموز در کارگاه تولید محتوا سناریونویسی را یاد میگیرد، سپس سناریوی خود را در کارگاه ساخت پیشرفته به نمونه سهبعدی تبدیل میکند و پس از اصلاح و تکمیل آن، در کارگاه پویانمایی به موشن تبدیل میکند.
صدریمهر گفت: تلفیق کارگاه تولید محتوا، کارگاه نمونهسازی پیشرفته و کارگاه پویانمایی، دانشآموز را در فرآیندی عملی با مهارتهای مورد نیاز برای تبدیل شدن به یک انیمیشنساز حرفهای آشنا میکند.
تغییر نقش معلم و انتقال آموزش به فضاهای یادگیری
وی اظهار کرد: پس از ایجاد این مدل، معلمان نیز از کلاس خارج شدند و از فضاهای جدید یادگیری برای اجرای طرح درسهای خود استفاده کردند.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی افزود: در این مدل، استفاده از فضاهای یادگیری جدید محدود به درسهای علوم و فناوری نیست و درسهایی مانند زبان انگلیسی و زبان فارسی نیز میتوانند در این محیطها آموزش داده شوند.
صدریمهر ادامه داد: برای نمونه، معلم زبان انگلیسی پایه هفتم در مدرسه فرزانگان شهریار، بخشی از درس را در سالن بازی شناختی و در قالب بازی آموزشی ارائه میکند و در ادامه، دانشآموزان در کارگاه تولید محتوا پادکست تولید میکنند.
وی تأکید کرد: در مدل آموزش مکمل، معاونت علمی وارد کلاس و فرآیند اصلی تدریس نمیشود، بلکه فضاهایی را در اختیار معلم قرار میدهد تا طرح درس خود را در موقعیتهای یادگیری متنوع اجرا کند.
مأموریت رئیسجمهور برای مقیاسپذیری مدل آموزش نسل چهارم
صدریمهر با اشاره به بازدید مجدد رئیسجمهور از مدرسه فرزانگان شهریار گفت: رئیسجمهور در بازدید دوم، با دانشآموزان و معلمان دیدار و گفتوگو کردند و پس از آن مأموریت جدیدی به معاونت علمی واگذار شد.
وی افزود: این مأموریت، توسعه و مقیاسپذیری مدل مدرسه فردا و مدل آموزش نسل چهارم بود تا تجربه موفق اجراشده در مدرسه فرزانگان شهریار قابلیت گسترش پیدا کند.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی ادامه داد: بر همین اساس، معاونت علمی در چهار حوزه روی توسعه و مقیاسپذیری این مدل کار کرد.
توسعه مدل از مدارس برخوردار تا مناطق کمبرخوردار
صدریمهر نخستین محور مقیاسپذیری را پلتفرمهای فیزیکی عنوان کرد و گفت: بررسیها نشان داد پلتفرم فیزیکی ایجادشده نباید صرفاً در مدارس برخوردار مورد استفاده قرار گیرد و راهکارهای مختلفی برای توسعه آن طراحی شد.
وی افزود: در یکی از محلات تهران نیز مدل دیگری از این پلتفرم ایجاد و طراحی شد تا مدارس برخوردار، مدارس کمتر برخوردار و مدارس مناطق دور از مرکز بتوانند از این مدل استفاده کنند.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی گفت: بنیاد برکت نیز در حال تجهیز برخی مدارس کمبرخوردار به این مدل است و بر این اساس، پلتفرم آموزش نسل چهارم قابلیت توسعه و استفاده در مدارس مختلف را دارد.
دستیار هوش مصنوعی در کنار معلم
صدریمهر دومین محور توسعه مدل را محتوا عنوان کرد و گفت: مدل آموزش نسل چهارم باید محتوای متناسب با خود را نیز داشته باشد و بر همین اساس، طراحی یک دستیار هوش مصنوعی قدرتمند در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: این دستیار در کنار معلم قرار میگیرد و برای طراحی فرآیند آموزش به او کمک میکند. معلم موضوع تدریس، زمان اختصاصیافته، مهارت مورد نظر و روش تدریس خود را مشخص میکند و دستیار هوش مصنوعی بر اساس این اطلاعات، منابع و طرح درس متناسب را پیشنهاد میدهد.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی ادامه داد: این دستیار میتواند منابع مختلف را مورد استفاده قرار دهد و منابع جدید نیز به آن اضافه شود تا در نهایت، طرح درس و روش تدریس متناسب با نیاز معلم ارائه شود.
صدریمهر تأکید کرد: هدف از استفاده از هوش مصنوعی، جایگزینی معلم نیست، بلکه کمک به معلم است. هوش مصنوعی از معلم قویتر نیست، اما معلمی که از هوش مصنوعی استفاده میکند، از معلمی که از هوش مصنوعی استفاده نمیکند، قویتر خواهد بود.
وی موضوع سوم را دانشآموز عنوان کرد و گفت: یکی از گذارهای مهم در مدل آموزش نسل چهارم، حرکت از آموزش عمومی به آموزش شخصیسازیشده است و برای تحقق این هدف، مهارتها و شایستگیهای هر دانشآموز باید مورد ارزیابی قرار گیرد.
صدریمهر افزود: بر همین اساس، نمودارها و آزمونهای مهارت و شایستگی برای هر دانشآموز در نظر گرفته شده است تا دستیار هوش مصنوعی بتواند آموزش را متناسب با ویژگیهای هر دانشآموز شخصیسازی کند و به معلم نیز در ارائه محتوای متناسب با نیاز دانشآموزان کمک کند.
معلم بهعنوان مربی و هدایتگر یادگیری
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی چهارمین محور را شایستگیهای معلم عنوان کرد و گفت: معلمی که مسئولیت اجرای این مدل را برعهده میگیرد باید از شایستگیهای مورد نیاز برخوردار باشد یا این شایستگیها را در خود ایجاد کند.
وی افزود: این شایستگیها بیشتر از جنس هدایتگری است و معلم باید بتواند فرآیند یادگیری را هدایت کند و در این مدل، نقش معلم از آموزشدهنده صرف به مربی و هدایتگر یادگیری تغییر میکند.
صدریمهر ادامه داد: با کار انجامشده، یک مدل کامل شکل گرفت که قابلیت تکثیر و توسعه در مدارس مختلف را دارد.
وی با اشاره به نام اولیه این مدل اظهار کرد: در ابتدای طراحی، نام مدل نسل چهارم «اتیک» بود که مخفف چند واژه انگلیسی است.
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی افزود: پس از اتفاق دردناکی که رخ داد، تصمیم گرفته شد نام مدل به احترام این دانشآموزان و با هدف کمک گرفتن از روح پاک آنها تغییر کند.
صدریمهر خاطرنشان کرد: هدف این است که در کنار یکدیگر و با همکاری جمعی، آینده بهتری برای دانشآموزان و کشور ایجاد کنیم؛ آیندهای که در شأن ایران و ایرانی باشد.
انتهای پیام/
