دستاورد‌های صنعت فضایی ایران در سال گذشته

حسین سالاریه، در مراسم روز ملی فناوری فضایی با مرور مهم‌ترین رویداد‌های صنعت فضایی در سال ۱۴۰۳ و ابتدای ۱۴۰۴، اظهار کرد: در برخی از اتفاقات این حوزه با اولین‌هایی مواجه بودیم که برای کشور بسیار راهبردی و مهم است.

وی با تأکید بر تثبیت ماهواره‌بر سیمرغ به‌عنوان یک ماهواره‌بر ایرانی افزود: این ماهواره‌بر توان تزریق چند صد کیلوگرم محموله به مدارهای پایین را دارد که برای کشور بسیار راهبردی محسوب می‌شود. عمده ماهواره‌هایی که امروز در مدار‌های ارتفاع پایین مورد استفاده قرار می‌گیرد، در کلاس جرمی ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم است و این توانمندی اکنون در کشور وجود دارد. همچنین ماهواره‌های سنجشی و مخابراتی که در قالب منظومه‌های ماهواره‌ای به کار گرفته می‌شود، عموماً در کلاس جرمی نانو، میکرو و مینی‌ماهواره قرار دارد که این قابلیت نیز در کشور به‌خوبی ایجاد شده است.

رئیس سازمان فضایی ایران به پرتاب موفق بلوک انتقال مداری «سامان-۱» در آذرماه سال گذشته اشاره کرد و گفت: این پرتاب که نخستین بلوک انتقال مداری بومی کشور به‌شمار می‌رود، با همکاری مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح، سازمان صنایع هوافضا و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از طریق پژوهشگاه فضایی ایران انجام شد که اتفاقی مبارک برای صنعت فضایی کشور بود.

سالاریه در ادامه، پرتاب ماهواره «ناهید-۲» را از دیگر رویداد‌های مهم سال جاری دانست و افزود: نخستین ماهواره مخابراتی ایرانی، مرداد امسال با موفقیت در مدار تزریق شد. این ماهواره محصول مشترک پژوهشگاه فضایی ایران و شبکه‌ای از شرکت‌های دانش‌بنیان است که همواره در کنار بخش‌های دولتی حضور داشته‌اند. اهمیت این ماهواره از آن جهت است که ماهواره‌های مخابراتی و ارتباطی، چه در مدار زمین‌آهنگ و چه در قالب منظومه‌های مدار پایین، نقش اصلی را در توسعه ارتباطات به‌ویژه در مناطق صعب‌العبور، فاقد زیرساخت زمینی، حوزه کشتیرانی و خطوط هوایی ایفا می‌کند و توسعه این منظومه‌ها، شرط لازم پیشرفت در هر کشور محسوب می‌شود.

وی با اشاره به پرتاب سه‌گانه ماهواره‌های «ظفر-۲»، «کوثر» و «پایا» در هفتم دی‌ ۱۴۰۴ گفت: این پرتاب دارای چند ویژگی مهم بود که نخستین آن، تنوع بازیگران در صنعت فضایی ایران است. امروز صنعت فضایی کشور شامل بخش خصوصی، دانشگاهی و دولتی است که هر یک به‌طور مستقل در حوزه ماهواره‌سازی فعالیت می‌کنند. این رقابت از یک‌سو موجب ایجاد انگیزه برای توسعه محصول نهایی شده و از سوی دیگر، هم‌افزایی میان مجموعه‌ها را به‌دنبال داشته است.

رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه حرکت به سمت توسعه بخش خصوصی از اولویت‌های وزارت ارتباطات است، افزود: پرتاب نخست ماهواره کوثر در آبان‌ سال گذشته و قرار گرفتن هم‌زمان سه ماهواره در مدار، از جمله اولین‌هایی بود که برای کشور بسیار مغتنم به‌شمار می‌رود.

سالاریه با تشریح وضع فعلی این سه ماهواره گفت: فرایند تست‌های مداری بسیار دقیق و زمان‌بر است و معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد. پس از گذشت حدود یک ماه، بخش عمده‌ای از تست‌های عملکردی زیرسامانه‌های این ماهواره‌ها با موفقیت انجام شده و ماهواره پایا به‌طور کامل تست‌های زیرسامانه‌ای را پشت سر گذاشته است؛ به‌گونه‌ای که امروز از تصاویر این ماهواره رونمایی می‌شود و اتفاق مهمی برای کشور است.

وی توسعه بخش خصوصی در قالب ایجاد منظومه ماهواره‌ای باریک‌باند «شهید سلیمانی» را از دیگر دستاورد‌های مهم یک سال گذشته برشمرد و افزود: در سال گذشته دو پرتاب آزمایشی زیرمقیاس از این منظومه با موفقیت انجام شد. همچنین با پرتاب ماهواره «فخر-۱» همراه با بلوک انتقال مداری، ارزیابی بخش‌های مهمی از سامانه این منظومه انجام گرفت و پرتاب‌های اصلی آن از سال آینده آغاز خواهد شد.

رئیس سازمان فضایی ایران در ادامه به توسعه زیرساخت‌های زمینی کشور اشاره کرد و گفت: توسعه مراکز کنترل، دریافت داده و تصویر با شتاب مناسبی در حال اجراست که امروز بهره‌برداری از یکی از این مراکز آغاز می‌شود. همچنین توسعه پایگاه فضایی چابهار از موضوعات بسیار مهم و راهبردی کشور است؛ چراکه این پایگاه امکان دستیابی به مدار‌هایی با شیب‌های مختلف و پرتاب‌های خورشیدآهنگ، به‌ویژه برای ماهواره‌های سنجشی را فراهم می‌کند.

سالاریه با بیان اینکه فاز نخست پایگاه چابهار به پایان رسیده است، گفت: با آماده شدن پرتابگر و ماهواره، نخستین پرتاب از این پایگاه انجام می‌شود و به‌طور رسمی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.

وی در پایان با قدردانی از همه همکاران صنعت فضایی کشور در سازمان فضایی ایران، پژوهشگاه فضایی، وزارت دفاع، سازمان صنایع هوافضا و سایر مجموعه‌های فعال، ابراز امیدواری کرد به برکت ایام میلاد منجی عالم بشریت، پیشرفت‌های صنعت فضایی کشور در سال آینده با شتاب بیشتری تداوم یابد.