پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
فعالساز رفتاری–بازداری (BIS) چیست؟
فعالساز رفتاری–بازداری (Behavioral Inhibition System یا BIS) یکی از مفاهیم مهم در روانشناسی شخصیت و عصبروانشناسی است که توسط جفری گری مطرح شد. این سیستم در واقع بخشی از یک نظریه بزرگتر درباره سیستمهای انگیزشی مغز است و توضیح میدهد که انسانها چگونه در برابر نشانههای خطر، تنبیه یا عدماطمینان واکنش نشان میدهند.
مدل پنج عاملی شخصیت (Big Five) چیست؟
مدل پنجعاملی شخصیت (Big Five) یکی از مهمترین و معتبرترین چارچوبهای علمی در روانشناسی شخصیت است که برای توصیف تفاوتهای فردی میان انسانها به کار میرود.
بهترین زمان مشاهده کهکشان راه شیری با چشم غیرمسلح
امشب آسمان شب به تاریکترین حالت خود نزدیک میشود
تاریکی، همیشه هم به معنای نبودن نور نیست. در ۲۵ خرداد، زمانی که ماه به مرحله «ماه نو» (New Moon) میرسد، آسمان شب به تاریکترین حالت خود نزدیک میشود و شرایطی ایدهآل برای رصد اجرام کمنور آسمانی فراهم میآید. در چنین شبی، ساختار کلی کهکشان راه شیری و جزئیاتی مانند شکافهای تاریک و سحابیهای گسترده نیز قابل مشاهده است.
گفتوگوی آناتک با پژوهشگر آلمانی درباره کشف قطعهای از «ایلیاد» هومر درون یک مومیایی مصری
کشف قطعهای از «ایلیاد» هومر درون یک مومیایی مصری، فقط یافتن یک متن ۱۶۰۰ ساله نیست؛ این یافته روایتی از سفر یک اثر ادبی میان یونان، روم و مصر است و از نقش متون در شکل دادن به هویت فرهنگی جوامع باستانی حکایت دارد.
رژیمهای غذایی بدون شکر مشکلات غیر منتظره ایجاد میکنند
کنار گذاشتن کامل شکر ممکن است به اندازهای که بسیاری از افراد تصور میکنند مفید نباشد. پژوهش جدیدی که روز شنبه در نشست «ENDO 2026»، گردهمایی سالانه انجمن غدد درونریز در شیکاگو ارائه شد، نشان میدهد که حذف کامل شکر از رژیم غذایی میتواند پیامدهای ناخواستهای برای سلامت روده و سلامت متابولیک داشته باشد.
چرا بعضی انسانها احساسات خود را نمیشناسند
درون انسان همیشه روشن و قابلخواندن نیست. گاهی بدن واکنش نشان میدهد، ذهن آن را ثبت میکند، اما معنا میان این دو گم میشود. «الکسیتایمیا» (Alexithymia) به وضعیتی اشاره دارد که در آن فرد احساسات را تجربه میکند، اما توانایی شناسایی و نامگذاری آنها را از دست میدهد.
کافئین چگونه به طور پنهان خواب را مختل میکند
پژوهشهایی که با استفاده از نوار مغزی (EEG) فعالیت مغز هنگام خواب را بررسی کردهاند، نشان میدهند که کافئین میتواند خواب عمیق و ترمیمکننده را کاهش دهد، حتی زمانی که مدت زمان خواب ظاهرا طبیعی است. اثرات آن در افراد مختلف متفاوت است و تکیه بر کافئین برای تأمین انرژی ممکن است به قیمت کاهش بازیابی بدن در طول شب تمام شود.
پژوهشگر پسادکتری «دانشگاه کمبریج» در گفتوگو با آناتک:
«اوریگامی RNA» ژنها را تا میزند تا بیماریها آشکار شوند
تشخیص بیماریهای ژنتیکی همیشه به سادگی نیست. نواحی تکراری در DNA بهخوبی در روشهای معمول خوانده نمیشوند، به همین دلیل روش «اوریگامی RNA» برای بررسی مستقیمتر و دقیقتر اطلاعات ژنتیکی از سوی پژوهشگران دانشگاه کمبریج مطرح شده است.
گفتوگو با یک استاد دانشگاه تهران درباره کشف گچبری منسوب به آخرین شاه ساسانی در آتشکده بازه هور
پیدا شدن آخرین ردپای یزدگرد سوم بعد از ۱۴۰۰ سال
یزدگرد سوم، آخرین شاه ساسانی، پس از شکست و سقوط تیسفون به سمت شرق ایران گریخت؛ اما میان برخی از ایستگاههای این گریز تاریخی، هنوز پرسشی بیپاسخ باقی مانده بود: او در فاصله میان حضورش در طوس و مرو کجا بوده است؟ اکنون یک یافته باستانشناسی در آتشکده بازه هور، احتمال تازهای درباره این بخش مبهم تاریخ ساسانیان مطرح کرده است.
همه آبها برای مصرف دارو مناسب نیستند
یک انتخاب کوچک، یک پیامد بزرگ. مصرف دارو با هر نوع نوشیدنی، عادتی رایج و بهظاهر بیاهمیت است؛ اما این انتخاب میتواند ساختار دارو را پیش از ورود به بدن تغییر دهد. پدیدهای که نهتنها مسیر جذب دارو را مختل میکند، بلکه میتواند اثربخشی درمان را نیز بهطور جدی کاهش دهد.
