پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
هشدار دانشمندان درباره افزایش مواجهه با پرتوهای خورشیدی
اشعه فرابنفش تغییرات خطرناک در سلولها ایجاد میکند
این روزها نور خورشید بیخطر نیست. پشت نور و گرمای خورشید، پرتوهایی وجود دارند که میتوانند به آرامی ساختارهای حیاتی بدن را تحت تأثیر قرار دهند. افزایش سطح اشعه فرابنفش (Ultraviolet Radiation) نگرانیها درباره اثر این پرتوها بر سلولها و ماده ژنتیکی انسان را افزایش داده است؛ زیرا این تابشها تنها باعث آفتابسوختگی نمیشوند، بلکه میتوانند با ایجاد آسیب در DNA، عملکرد طبیعی سلولها را تغییر دهند.
یک استاد روانشناسی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
مغز برای صرفهجویی در انرژی، عادت میسازد
عادتها، زندگی ما را آرامآرام میسازند. بخش زیادی از کارهایی که هر روز انجام میدهیم، نتیجه تصمیمهای لحظهای نیست، بلکه عادتهایی هستند که در طول زمان شکل گرفتهاند. اما این عادتها چگونه در مغز ایجاد میشوند، چرا برخی از آنها بهراحتی ماندگار میشوند و تغییر بعضی دیگر تا این اندازه دشوار است؟
پیری سلولی (Cellular aging) چیست؟
پیری سلولی فرایندی طبیعی است که در آن سلولها بهتدریج توانایی خود برای تقسیم، ترمیم و انجام فعالیتهای معمول را از دست میدهند. این پدیده بخشی از چرخه زندگی سلولهاست و به بدن کمک میکند تا از تکثیر سلولهای آسیبدیده جلوگیری کند. با این حال، تجمع تعداد زیادی از سلولهای پیر در بافتها میتواند بر عملکرد طبیعی اندامها تأثیر بگذارد.
استرس اکسیداتیو (Oxidative stress) چیست؟
استرس اکسیداتیو زمانی ایجاد میشود که بین تولید رادیکالهای آزاد و توانایی بدن برای خنثی کردن آنها تعادل بههم بخورد. رادیکالهای آزاد مولکولهای ناپایداری هستند که در فرایندهای طبیعی بدن، مانند تولید انرژی در سلولها، ساخته میشوند.
تفاوت فروکتوز و گلوکز در تحریک گرسنگی
همه قندها احساس سیری یکسانی ایجاد نمیکنند
دانشمندان دریافتهاند که برابر بودن کالریها لزوما به معنای یکسان بودن پیامهای ارسالی به مغز نیست؛ زیرا فروکتوز و گلوکز بهطرز شگفتآوری از مسیرهایی متفاوت بر گرسنگی اثر میگذارند.
دانشمند «دانشگاه هاروارد» در گفتوگو با آناتک بررسی کرد
هورمون استرس چگونه یادگیری مغز را محدود میکند
پژوهشگران برای نخستین بار مسیر زیستی تازهای را شناسایی کردهاند که نشان میدهد هورمون استرس کورتیزول از طریق سلولهایی به نام آستروسیتها به بسته شدن «دورههای بحرانی» رشد مغز کمک میکند؛ کشفی که میتواند در آینده به درک بهتر اختلالاتی مانند اوتیسم، اسکیزوفرنی و دوقطبی بینجامد، هرچند هنوز فاصله زیادی تا کاربردهای درمانی آن وجود دارد.
رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در یادداشتی نوشت:
ضرورت ایجاد یک راهکار علمیِ جامع برای پایش و خدمات محیطزیستی در تنگه هرمز
بر اساس دادههای علمی معتبر، زمان ماندگاری آب در خلیجفارس بین ۲ تا ۵ سال (و در برخی برآوردها تا ۷ سال) تخمین زده میشود. این یعنی هر قطره آلودگی که وارد این آبراه میشود، نه تنها برای ماهها و سالها در منطقه باقی میماند، بلکه به دلیل جریانهای سطحی ورودی از تنگه هرمز، مستقیماً به سواحل شمالی (سواحل ایران) هدایت میشود. در چنین شرایطی، سواحل استان هرمزگان، از قشم و بندرعباس تا میناب، اولین و بزرگترین دریافتکننده آلودگیهای ناشی از تردد روزانهی حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ کشتی هستند.
برگزاری مراسم گرامیداشت سالروز بازدید تاریخی رهبر شهید انقلاب از پژوهشگاه رویانِ جهاددانشگاهی
مراسم گرامیداشت سالروز بازدید تاریخی رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای (رضوان الله تعالی علیه)، در پژوهشگاه رویان، روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ برگزار میشود.
مدیر مرکز هشدار مخاطرات دریایی پژوهشگاه توصیه کرد
قابلیت هشدار زمینلرزه در گوشیهای اندرویدی خود را فعال کنید
مدیر مرکز هشدار مخاطرات دریایی پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی با اشاره به عملکرد موفق سامانه هشدار زمینلرزه گوگل در زمینلرزههای اخیر ونزوئلا، به شهروندان پیشنهاد کرد قابلیت «Earthquake Alerts» را در تلفنهای همراه اندرویدی خود فعال کنند تا در صورت وقوع زمینلرزه، چند ثانیه تا نزدیک دو دقیقه زودتر از رسیدن امواج مخرب، پیام هشدار را دریافت کنند.
دانشمند ایرانی که برای نخستینبار کهکشان آندرومدا را توصیف کرد
عبدالرحمن صوفی رازی، اخترشناس برجسته ایرانی در سده چهارم هجری، با بازبینی انتقادی سنت نجومی بطلمیوس و اصلاح جایگاه ستارگان، کتابی پدید آورد که از آثار مهم نجوم در جهان پیشامدرن به شمار میرود. بر پایه منابع تاریخی، او نخستین دانشمندی است که توصیفی شناخته شده از کهکشان آندرومدا به دست آورده و با ترسیم دوگانه صور فلکی، سهمی ماندگار در تاریخ رصد آسمان داشته است.
