مشاهده شواهد مهاجرت انبوه به اروپا در 4500 سال پیش با تحلیل DNA فسیل

به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از BBC، تیمی بین المللی از محققان با بررسی داده‌های ژنتیکی ۶۹ انسان کهن دریافتند که گله‌داران در آن دوره از حواشی شرقی اروپا به مرکز اروپا نقل مکان کردند. این مهاجران احتمالا موجب گسترش زبان‌های هندواروپایی که اکثریت زبان‌های امروزی اروپا را تشکیل می‌دهد، بوده‌اند.

پروفسور دیوید رایش و همکارانش DNA استخراج شده از بقایای کشف شده در محوطه‌های باستانی در اطراف قاره را مطالعه کردند. آنها از یک تکنیک تازه غنی سازی DNA استفاده کردند که نیاز به تعیین آرایش پایه‌های ژنتیکی DNA برای کسب داده‌های وسیع را کم می‌کند.

این تحلیل‌ها نشان داد که ۷ هزار تا ۸ هزار سال قبل یک گروه از کشاورزان اولیه از خاور نزدیک وارد اروپا شدند که مطالعات قبلی را ثابت می‌کرد. این کشاورزان هنگام پراکنده شدن در سراسر قاره به شکارچیان بومی برخوردند که از آنها متمایز بودند. در نهایت دو گروه ترکیب شدند. به طوری از ۵ هزار تا ۶ هزار سال قبل، مشخصات ژنتیکی کشاورزان با بومیان اروپا مخلوط شده بود.

اما مطالعات قبلی نشان می‌داد که ترکیب ژنتیکی این گروه از کشاورزان و شکارچیان برای توضیح پیچیدگی ژنتیکی اروپایی‌های مدرن کافی نیست. یک گروه دیگر باید در دوره‌های اخیرتر به این گروه پیوسته باشد.

پروفسور رایش و همکارانش اکنون یک منبع احتمالی را برای این مهاجرت تازه‌تر پیدا کرده‌اند. چوپان‌های یامنایا متعلق به عصر برنز در جنوب روسیه می‌تواند همان گروه سوم گم شده باشد.

تیم محققان نمونه استخراج شده از 9 نفر که به این گروه کوچ‌نشین تعلق داشتند را بررسی کردند. آنها مردگان خود را در تل‌هایی به نام «کورگان» دفن می‌کردند.

دانشمندان معتقدند که یک گروه مشابه به یامنایاها پس از اختراع وسایل چرخدار به قلب اروپا مهاجرت کردند و تا ۵۰ درصد اجداد مردمان امروزی در بعضی از بخش‌های شمال اروپا را تشکیل می‌دهند. به نظر می‌رسد که اروپایی‌های جنوبی در مجموع کمتر از این مهاجرت تاثیر پذیرفته باشند.

سرمنشا زبان‌های هندواروپایی

مساله حتی جالب‌تر، وجود حلقه پیوند احتمالی میان این مهاجرت و سرمنشاء زبان‌های هندواروپایی است.

بیشتر زبان‌های بومی اروپا از انگلیسی تا روسی، اسپانیایی و یونانی، به گروه هندواروپایی تعلق دارند. این گروه‌بندی بر مشخصه‌های مشترک مثل کلمات و دستور زبان استوار است.

زبان باسکی که در جنوب غربی فرانسه و شمال اسپانیا تکلم می‌شود در این گروه نمی‌گنجد و ممکن است تنها زبان باقی مانده از گروهی از زبان‌ها باشد که پیش‌تر استفاده می‌شد.

دو فرضیه عمده برای توضیح برتری یافتن زبان‌های هندواروپایی در اروپای امروز وجود دارد. براساس فرضیه «آناتولی»، زبان‌های هندواروپایی اولین بار 7 تا 8 هزار سال قبل توسط کشاورزان خاور نزدیک گسترش یافت.

اما این مطالعه نشان می‌دهد که گویندگان کشاورزان عصر برنز در مراتع شمال دریای خزر و دریای سیاه اولین کسانی بودند که به زبان‌های هندواروپایی صحبت می‌کردند.

پروفسور رایس می‌گوید که دو زبان هندواروپایی فارسی و هندی احتمالا پیش از آنکه کوچ نشینان یامنایا - حدود ۴۵۰۰ سال قبل - وارد اروپا شوند شاخه شده و به ایران و هند راه یافته بود.