پشت صحنه زندگی کاری در غولهای فناوری
به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از گاردین؛ اتحادیه کارگری پراسپکت (Prospect) با گوگل به توافقی دست یافته است که به این اتحادیه اجازه میدهد با حدود ۷ هزار نفر از کارکنان این شرکت در بریتانیا ارتباط برقرار کند و برای عضویت آنها در اتحادیه فعالیت کند. این توافق شامل کارکنان بخشهای مختلف گوگل، از جمله یوتیوب میشود، اما واحد هوش مصنوعی دیپمایند را در بر نمیگیرد.
بر اساس این توافق، نمایندگان اتحادیه میتوانند در محل کار کارکنان، از جمله دفتر مرکزی گوگل در منطقه کینگز کراس لندن، نشستهایی برگزار کنند و به صورت حضوری یا دیجیتال با کارکنان ارتباط داشته باشند. هدف اولیه این توافق، فراهمکردن امکان عضویت کارکنان در اتحادیه است که در صورت جذب تعداد کافی از اعضا میتواند مسیر درخواست به رسمیت شناخته شدن رسمی اتحادیه و مذاکره جمعی با شرکت را هموار کند.
این اتفاق در پی اجرای مقررات تازه قانون کار بریتانیا رخ داده است و از ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ حق دسترسی اتحادیهها به محیطهای کاری و ارتباط با کارکنان را تقویت کرده است. از ژانویه نیز کارفرمایان ملزم خواهند شد کارکنان را از حق عضویت در اتحادیههای کارگری مطلع کنند.
گوگل اعلام کرده توافق با پراسپکت را برای رعایت الزامات قانونی جدید امضا کرده و این اقدام را ادامه سازوکارهای قبلی خود برای گفتوگو با نمایندگان کارکنان میداند. در مقابل، اتحادیه معتقد است کارکنان صنعت فناوری باید در تصمیمهایی که به طور مستقیم بر زندگی کاری آنها اثر میگذارد، صدای قدرتمندتری داشته باشند.
دغدغههای کارکنان گوگل چیست؟
ورود اتحادیه به محیط کاری گوگل فقط به موضوع دستمزد محدود نمیشود. مایک کلنسی، دبیرکل اتحادیه پراسپکت، گفته است کارکنان شرکتهای فناوری باید درباره مسائلی مانند حقوق و مزایا، انعطافپذیری ساعات و شیوه کار، نحوه بهکارگیری هوش مصنوعی و فرهنگ محیط کار قدرت اظهارنظر بیشتری داشته باشند.
این مطالبات نشان میدهد با گسترش هوش مصنوعی، بخشی از نگرانیهای کارکنان شرکتهای فناوری نیز تغییر کرده است. آنها علاوه بر مسائل متداولی مانند حقوق، مرخصی و شرایط کاری، با پرسشهایی درباره آینده شغل خود، تاثیر اتوماسیون بر وظایف روزمره و نقششان در تصمیمهای راهبردی شرکت روبهرو هستند.
در همین زمینه، ماجرای گوگل دیپمایند نیز اهمیت دارد. در ماه مه ۲۰۲۶، دو اتحادیه کارگری بریتانیا به نامهای CWU و Unite پس از رایگیری داخلی که از حمایت کارکنان دیپمایند از تشکیل اتحادیه حکایت داشت، خواستار به رسمیت شناخته شدن رسمی اتحادیه برای مذاکره درباره دستمزد، ساعات کار و مرخصی شدند.
گوگل درخواست به رسمیت شناختن داوطلبانه اتحادیه را نپذیرفت، اما پیشنهاد کرد مذاکرات از طریق نهاد میانجیگر ACAS انجام شود. رویترز در گزارش آن زمان نوشت که اتحادیهها این درخواست را پس از افزایش پیوستن کارکنان دیپمایند به تشکلهای کارگری مطرح کرده بودند و اختلاف بر سر نحوه مدیریت روابط کاری در بخش هوش مصنوعی گوگل را برجسته کرد.
چگونه یک قرارداد استخدامی به موضوع اعتراض تبدیل شد؟
در کنار بحث اتحادیهها، گزارش تازه واشنگتنپست در سوم نوامبر ۲۰۲۶، موضوع دیگری را از فضای کاری گوگل آشکار کرده است؛ محدودیتهایی که برخی کارکنان دیپمایند میگویند قراردادهای استخدامی برای انتقاد علنی از شرکت ایجاد میکند.
بر اساس این گزارش، برخی کارکنان گوگل دیپمایند در بریتانیا در قراردادهای خود با بندی درباره منع اظهارنظر منفی یا انتقاد از شرکت مواجه شدهاند که بنا بر نسخهای از قرارداد بررسیشده توسط واشنگتنپست، حتی پس از پایان همکاری نیز میتوانست برای کارکنان محدودیت ایجاد کند.
این موضوع پس از آن مورد توجه کارکنان قرار گرفت که سوفیا لیگوری، کارمند سابق دیپمایند، به صورت علنی درباره مخالفت خود با فعالیتهای گوگل در حوزه AI نظامی صحبت کرد. پس از انتشار اظهارات او، برخی کارکنان فعلی قراردادهای خود را بررسی کردند و متوجه شدند بندهای مشابهی در توافقهای استخدامی آنها وجود دارد.
واشنگتنپست گزارش داده است که شماری از کارکنان معتقدند چنین محدودیتهایی میتواند آنها را از صحبت درباره خطرات هوش مصنوعی و پیامدهای اجتماعی این فناوری بازدارد. به گفته کارکنان نقلشده در گزارش، مسئله فقط امکان پیگرد حقوقی نیست؛ وجود چنین بندی حتی اگر اجرا نشود، ممکن است باعث خودسانسوری شود.
گوگل در پاسخ اعلام کرده است که بندهای منع اظهارنظر منفی را علیه کارکنان سابق اجرا نمیکند و در قراردادهای کارکنان جدید نیز بخش مربوط به محدودیت پس از پایان همکاری را حذف کرده است. با این حال، برخی کارکنان خواستار اصلاح قراردادهای فعلی و حذف این بند از توافقهای پیشین هستند.
این اختلاف نشان میدهد در شرکتهایی که توسعه فناوریهای اثرگذار بر جامعه را دنبال میکنند، مسئله آزادی اظهارنظر کارکنان نیز به یکی از موضوعات مهم محیط کار تبدیل شده است.
پشت درهای شیشهای گوگل چه میگذرد؟
تصویر عمومی شرکتهایی مانند گوگل به طور معمول با دفترهای مجهز، امکانات رفاهی، پروژههای نوآورانه و فرصت همکاری با متخصصان برجسته گره خورده است؛ اما تجربه کاری در چنین مجموعههایی فقط به امکانات محیط کار و اعتبار برند خلاصه نمیشود. ساختار مدیریتی، امنیت شغلی، شیوه ارزیابی عملکرد، امکان اعتراض به تصمیمهای سازمان و میزان مشارکت کارکنان در سیاستهای شرکت نیز بخش مهمی از این تجربه را تشکیل میدهد.
البته توافق اخیر گوگل با پراسپکت به تنهایی نشانه نامناسب بودن شرایط کاری در این شرکت نیست؛ این توافق در چارچوب تغییرات قانونی بریتانیا انجام شده است. با این حال، همزمانی آن با تلاش کارکنان دیپمایند برای افزایش قدرت چانهزنی و اعتراض به محدودیتهای قراردادی، نشان میدهد روابط میان کارکنان و مدیران در غولهای فناوری وارد مرحله تازهای شده است.
از سوی دیگر، این تحولات فقط مختص گوگل نیست. توافق مشابه پراسپکت با متا نیز به اتحادیه اجازه داده است با حدود ۵ هزار کارمند این شرکت در بریتانیا ارتباط برقرار کند. به این ترتیب، تلاش برای سازماندهی کارکنان در شرکتهای بزرگ فناوری، از یک مطالبه محدود به روندی گستردهتر در صنعت تبدیل شده است.
ویترین جذاب فناوری چه زمانی کامل میشود؟
شرکتهای فناوری فقط محصول و خدمات تولید نمیکنند؛ آنها محیطهایی هستند که آینده کار، ارتباطات و حتی شیوه زندگی را شکل میدهند. به همین دلیل، آنچه در داخل این شرکتها بر کارکنان میگذرد، موضوعی فراتر از اختلافات معمول کارفرما و کارمند است.
وقتی کارکنان درباره نقش هوش مصنوعی در آینده شغلی خود، حق انتقاد از تصمیمهای سازمان و امکان مشارکت در سیاستهای شرکت مطالبهگری میکنند، در واقع پرسشی مهمتر را پیش میکشند؛ کسانی که آینده فناوری را میسازند، تا چه اندازه در تعیین مسیر آن سهم دارند؟ تصویر جذاب غولهای فناوری زمانی کامل میشود که در کنار نوآوری و امکانات پیشرفته، حقوق و صدای کارکنان نیز در آن دیده شود.
انتهای پیام/