یادداشت؛
اوپن‌ای‌آی صدها راه‌حل تازه مسائل ریاضی را با کمک هوش مصنوعی منتشر کرد
به گزارش خبرگزاری آنا؛ اوپن‌ای‌آی در تازه‌ترین اقدام خود مجموعه‌ای از دست‌نوشته‌های ریاضی را در مخزن عمومی گیت‌هاب منتشر کرده که با استفاده از یکی از مدل‌های داخلی این شرکت تولید شده‌اند. در حالی که گزارش‌های اولیه از ۳۷۷ نتیجه تازه خبر داده بودند، فهرست رسمی مخزن اکنون شامل ۷۲۲ دست‌نوشته در ۳۷۲ مجموعه مرتبط است. هر مجموعه می‌تواند چند مقاله درباره یک مسئله، استدلال‌های تکمیلی، پیامد‌های نتیجه یا روش‌های متفاوت اثبات را در بر بگیرد و بنابراین تعداد دست‌نوشته‌ها لزوماً برابر با تعداد کشفیات مستقل نیست. اوپن‌ای‌آی نیز تصریح کرده این نتایج در مراحل متفاوتی از بررسی و تأیید قرار دارند و احتمال وجود خطا در بعضی اثبات‌هایی که هنوز به‌صورت رسمی بررسی نشده‌اند وجود دارد.
مدلی منتشرنشده در حل هزاران مسئله ریاضی
نتایج تازه با استفاده از مدلی تولید شده‌اند که هنوز در اختیار کاربران عمومی یا جامعه علمی قرار نگرفته است. به گفته اوپن‌ای‌آی، این مدل در جریان ارزیابی‌های داخلی با حدود ۴ هزار مسئله ریاضی روبه‌رو شده و پژوهش‌های منتشرشده از میان خروجی‌های آن انتخاب شده‌اند. میانگین توان محاسباتی صرف‌شده برای هر نتیجه نیز معادل حدود ۳ ساعت پردازش در حالت تفکر چت‌جی‌پی‌تی پرو اعلام شده است. این شرکت توضیح داده پس از آنکه آزمون‌های ریاضی قبلی دیگر برای سنجش توانایی مدل‌های پیشرفته کافی نبودند، سراغ مسائل پژوهشی حل‌نشده رفت تا عملکرد مدل را در حل چالش‌های دشوارتر ارزیابی کند.
اوپن‌ای‌آی برای بررسی‌پذیرتر شدن نتایج، علاوه بر مقالات، فایل‌های مرتبط با اثبات‌ها و توضیحاتی درباره نحوه تولید آن‌ها را منتشر کرده است. بخشی از اثبات‌ها با زبان Lean نوشته شده‌اند که امکان بررسی رایانه‌ای مراحل استدلال ریاضی را فراهم می‌کند. این روش به پژوهشگران اجازه می‌دهد درستی اجرای قواعد منطقی در یک اثبات رسمی را بررسی کنند، اما همه دست‌نوشته‌های منتشرشده هنوز چنین نسخه‌ای ندارند. شرکت همچنین ۱۰ خلاصه از روند استدلال مدل و اطلاعاتی درباره تعداد مسائل آزمایش‌شده و منابع محاسباتی مصرف‌شده ارائه کرده است تا ریاضی‌دانان بتوانند شناخت بیشتری از فرایند رسیدن به نتایج داشته باشند.
ادعا‌های بزرگ درباره مسائل دشوار ریاضی
بعضی دست‌نوشته‌های منتشرشده به موضوعاتی مربوط می‌شوند که سال‌ها از مسائل مهم و دشوار ریاضیات بوده‌اند. برای نمونه، یکی از مقالات ادعای اثبات بخشی از فرمول مربوط به حدس بیرچ و سوئینرتون-دایر را مطرح می‌کند که از مسائل شناخته‌شده نظریه اعداد است. البته نتیجه ارائه‌شده به دسته مشخصی از منحنی‌های بیضوی و شرایط خاص ریاضی محدود می‌شود و نباید آن را با اثبات کامل این حدس در تمام حالت‌ها اشتباه گرفت. اهمیت این تمایز در آن است که عنوان یک مقاله ممکن است به مسئله‌ای بسیار مشهور اشاره کند، اما نتیجه واقعی آن فقط بخشی از همان مسئله را پوشش دهد.
این انتشار حدود یک ماه پس از آن انجام شده که اوپن‌ای‌آی با استفاده از مدلی داخلی، از ارائه راه‌حلی برای مسئله وجود و همواری ناویه-استوکس خبر داد. این مسئله به رفتار سیالاتی مانند آب و هوا مربوط می‌شود و یکی از پرسش‌های اساسی آن این است که آیا حرکت سیال می‌تواند تحت شرایط مشخصی به وضعیتی برسد که دیگر پاسخ‌های ریاضی رفتار هموار و معمول خود را حفظ نکنند. اوپن‌ای‌آی در آن پژوهش ادعا کرد با ارائه نمونه‌ای از شکل‌گیری چنین وضعیتی در زمان محدود، یکی از صورت‌بندی‌های مسئله را حل کرده است. انتشار نتیجه با اختلاف‌هایی درباره پژوهش‌های هم‌زمان گروه دیگری از ریاضی‌دانان همراه شد که آن‌ها نیز با کمک هوش مصنوعی روی مسائل مرتبط کار می‌کردند. موضوع اختلاف بیشتر به سابقه پژوهش‌ها، اولویت علمی و نحوه اعتبار دادن به کار گروه‌های مختلف مربوط بود و به‌تنهایی اعتبار ریاضی نتیجه را رد یا تأیید نمی‌کرد.
اعتراض ریاضی‌دانان به پژوهش با مدل‌های بسته
بخش مهمی از انتقاد‌ها به این موضوع مربوط می‌شود که یک شرکت خصوصی می‌تواند با مدل بسیار قدرتمندی که دیگر پژوهشگران به آن دسترسی ندارند، سراغ مسائل حل‌نشده ریاضی برود و سپس تعداد زیادی مقاله منتشر کند. در چنین شرایطی بررسی تک‌تک نتایج برعهده جامعه علمی قرار می‌گیرد، در حالی که ریاضی‌دانان خارج از شرکت امکان استفاده مستقیم از همان مدل یا تکرار کامل فرایند پژوهش را ندارند. این مسئله درباره مقالات پیچیده‌ای که فهم و بررسی استدلال‌های آن‌ها به زمان قابل توجهی نیاز دارد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
گروه مشورتی ریاضیات و هوش مصنوعی مؤسسه مطالعات پیشرفته (AGMAI) در توصیه‌های منتشرشده در ۷ مهر صراحتاً از آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی خواسته بود بررسی مسائل پیشرفته و حل‌نشده ریاضی با مدل‌های اختصاصی و غیرقابل دسترس را متوقف کنند. این گروه همچنین بر حفظ جایگاه فهم انسانی در پژوهش‌های ریاضی تأکید کرده و معتقد است انتشار یک اثبات، حتی اگر مراحل آن از نظر رایانه‌ای قابل بررسی باشند، نباید جای تلاش ریاضی‌دانان برای درک استدلال، توضیح آن به دیگران و پذیرش مسئولیت علمی نتیجه را بگیرد. از نگاه این گروه، مقاله‌ای که انسان‌ها هنوز استدلال آن را به‌طور کامل درک نکرده‌اند، باید با سازوکار متفاوتی منتشر شود و شرکت سازنده نیز در فراهم کردن شرایط بررسی و فهم آن مشارکت کند.
برنامه اوپن‌ای‌آی برای انتشار مسئولانه پژوهش‌ها
اوپن‌ای‌آی اعلام کرده برای تدوین شیوه مناسب انتشار این نتایج با گروه مشورتی مؤسسه مطالعات پیشرفته همکاری داشته و بخشی از توصیه‌های آن را در انتشار تازه اعمال کرده است. از جمله این اقدامات می‌توان به تعیین قواعد اصلاح نسخه‌های مقالات، حفظ سابقه تغییرات و ارائه اطلاعات لازم برای ارجاع علمی اشاره کرد. شرکت همچنین وعده داده کیفیت توضیحات ریاضی، ارجاعات به پژوهش‌های قبلی و شیوه ارائه مقالات را در انتشار‌های بعدی بهبود دهد تا بررسی آن‌ها برای پژوهشگران آسان‌تر شود.
با این حال یکی از اصلی‌ترین موارد اختلاف همچنان باقی است. مدل تولیدکننده این نتایج عمومی نشده و اوپن‌ای‌آی در حالی به آزمایش توانایی آن روی مسائل پژوهشی ادامه می‌دهد که گروه مشورتی خواستار توقف چنین رویکردی در مدل‌های بسته شده بود. لیندزی مک‌کالم رمی، سخنگوی اوپن‌ای‌آی، در پاسخ به پرسش‌های مطرح‌شده درباره این انتقاد‌ها توضیح داده توصیه‌ها و دیدگاه‌های عمومی گروه مشورتی بر شیوه انتشار نتایج تأثیر گذاشته‌اند و شرکت قصد دارد همچنان بازخورد جامعه علمی را در تصمیم‌های آینده خود لحاظ کند.
اوپن‌ای‌آی همچنین از برنامه‌هایی برای تأمین مالی کارگاه‌ها، کنفرانس‌ها و برنامه‌های تخصصی با هدف بررسی و فهم بهتر نتایج تولیدشده با هوش مصنوعی خبر داده است. شرکت می‌گوید در حال آماده‌سازی شرایط انتشار مسئولانه مدل داخلی خود نیز هست، اما هنوز زمان مشخصی برای دسترسی پژوهشگران به آن اعلام نکرده است. تا آن زمان، ریاضی‌دانان می‌توانند دست‌نوشته‌ها و اثبات‌های منتشرشده را بررسی کنند، اما ابزار اصلی تولید این نتایج همچنان در اختیار خود اوپن‌ای‌آی باقی خواهد ماند.
انتهای پیام/
