کانادا و کرۀ جنوبی برای افزایش قدرت خود در فضای مجازی چه کردند؟

به گزارش خبرگزاری آنا، کره جنوبی و کانادا از جمله کشور‌هایی هستند که تلاش کرده‌اند در برابر سلطه شرکت‌های بزرگ فناوری خارجی، ظرفیت‌های داخلی خود را تقویت کنند. هر دو کشور از اینترنت پرسرعت، پلتفرم‌های دیجیتال، قوانین حفاظت از داده و سازوکار‌های رقابت در بازار استفاده کرده‌اند، اما تفاوت در شیوه اجرای این سیاست‌ها، تصویری متفاوت از حکمرانی فضای مجازی در دو کشور ارائه می‌دهد.

کره جنوبی در این مسیر ابتدا زیرساخت ارتباطی و فناوری خود را توسعه داده و سپس بر پایه همین ظرفیت، مجموعه‌ای از شرکت‌ها و پلتفرم‌های قدرتمند داخلی را شکل داده است. نفوذ بالای اینترنت و تلفن همراه در این کشور باعث شده خدمات دیجیتال بخش مهمی از زندگی روزمره شهروندان را تشکیل دهد. در ابتدای سال ۲۰۲۴ حدود ۵۰.۳ میلیون نفر در کره جنوبی از اینترنت استفاده می‌کردند که معادل ۹۷.۲ درصد جمعیت این کشور بود. تعداد اتصالات تلفن همراه نیز به حدود ۶۶.۳۹ میلیون مورد رسیده بود.

کره جنوبی از یک سو با توسعه فناوری‌هایی مانند نیمه‌رساناها، هوش مصنوعی، شبکه‌های نسل جدید، کلان‌داده، رایانش کوانتومی و امنیت سایبری تلاش کرده جایگاه خود را در زنجیره فناوری جهانی حفظ کند و از سوی دیگر با ایجاد زیرساخت مناسب، زمینه رشد پلتفرم‌های داخلی را فراهم کرده است. اکوسیستم استارت‌آپی این کشور نیز برای سال ۲۰۲۵ حدود ۲۳۷ میلیارد دلار برآورد شده و دولت بودجه‌ای حدود ۱۱.۵ میلیارد دلار برای نوآوری اختصاص داده است.

کره جنوبی از زیرساخت شروع کرد، کانادا از بازار

تفاوت میان دو کشور زمانی روشن‌تر می‌شود که به جایگاه پلتفرم‌های داخلی نگاه کنیم. کره جنوبی توانسته مجموعه‌ای از خدمات دیجیتال بومی را به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل کند. ناور یکی از مهم‌ترین نمونه‌هاست که علاوه بر موتور جست‌و‌جو، خدمات خبری، خرید اینترنتی، نقشه و محتوای دیجیتال ارائه می‌دهد و سهم قابل توجهی از جست‌و‌جو‌های اینترنتی کره جنوبی را در اختیار دارد.

کاکائو نیز نمونه دیگری از همین ساختار است. کاکائوتاک به یکی از ابزار‌های اصلی ارتباطی در کره جنوبی تبدیل شده و در کنار پیام‌رسانی، تماس صوتی و تصویری، انتقال فایل و پرداخت دیجیتال را ارائه می‌دهد. شرکت کاکائو نیز در حوزه‌هایی مانند موسیقی، بازی و خدمات مالی فعالیت می‌کند.

بازار تجارت الکترونیکی کره جنوبی نیز از حضور بازیگران داخلی قدرتمندی برخوردار است. کوپانگ با ارائه خدمات خرید آنلاین و تحویل سریع، یکی از نمونه‌های اصلی این بازار محسوب می‌شود. کاکائوپی و توس نیز در حوزه پرداخت و خدمات مالی دیجیتال نقش مهمی دارند.

کانادا در نقطه دیگری از این مسیر قرار دارد. این کشور نیز برای تقویت بازیگران داخلی تلاش کرده و هدف افزایش سهم پلتفرم‌های بومی به ۳۰ درصد بازار تا سال ۲۰۳۰ را دنبال می‌کند، اما بخش بزرگی از بازار دیجیتال همچنان در اختیار شرکت‌های جهانی است. پلتفرم‌هایی مانند Rumble، Wattpad، ShopCanadian و سرویس‌های ابری داخلی در کنار مجموعه‌ای از خدمات عمومی و رسانه‌ای تلاش می‌کنند بخشی از این وابستگی را کاهش دهند.

وقتی یک موتور جست‌و‌جو به زیرساخت زندگی روزمره تبدیل می‌شود

قدرت پلتفرم‌های داخلی کره جنوبی فقط به تعداد شرکت‌ها محدود نمی‌شود، بلکه در میزان حضور آنها در زندگی روزمره شهروندان قابل مشاهده است. ناور و کاکائو توانسته‌اند خدمات متنوعی را در یک زیست‌بوم دیجیتال به کاربران ارائه کنند؛ وضعیتی که باعث شده پلتفرم‌های داخلی در بسیاری از حوزه‌ها رقیب مستقیم شرکت‌های آمریکایی باشند.

این شرایط با وضعیت کانادا تفاوت دارد. اتاوا برای تقویت شرکت‌های داخلی به سراغ حمایت‌های مالی، تنظیم‌گری، قوانین محتوایی و ایجاد فرصت برای کسب‌وکار‌های کانادایی رفته است. با این حال، عادت کاربران به استفاده از خدمات جهانی، محدودیت منابع مالی برخی شرکت‌های داخلی و ضعف نسبی ظرفیت فنی، موانعی در مسیر رشد آنها ایجاد کرده است.

تفاوت دیگر به اندازه و ساختار بازار بازمی‌گردد. جمعیت کره جنوبی حدود ۵۱.۷۷ میلیون نفر است و بازار متراکم و دیجیتالی آن امکان شکل‌گیری سریع خدمات داخلی را فراهم کرده است. کانادا با جمعیتی حدود ۳۸.۹۴ میلیون نفر، در مقابل با جغرافیای بسیار گسترده‌ای روبه‌روست و همچنان با شکاف دیجیتال میان مناطق شهری و روستایی مواجه است.

دولت کره جنوبی فقط ناظر نماند

حمایت دولتی در کره جنوبی صرفاً به ایجاد قوانین محدود نشده است. سرمایه‌گذاری گسترده در اینترنت پرسرعت، مراکز داده، آموزش نیروی متخصص و حمایت مالی و مشاوره‌ای از شرکت‌های نوپا، بخشی از سیاست این کشور برای ایجاد قدرت دیجیتال داخلی بوده است.

این رویکرد در پروژه‌های زیرساختی جدید نیز ادامه پیدا کرده است. در متن ارائه‌شده درباره کره جنوبی، پروژه یک مرکز داده هوش مصنوعی با ظرفیت سه گیگاوات به عنوان یکی از نمونه‌های سرمایه‌گذاری بزرگ این کشور مطرح شده است؛ پروژه‌ای که سرمایه‌گذاری اولیه آن حدود ۱۰ میلیارد دلار و مجموع سرمایه‌گذاری احتمالی آن حدود ۳۵ میلیارد دلار اعلام شده است.

کانادا نیز از ابزار‌های دولتی برای تقویت اقتصاد دیجیتال استفاده می‌کند، اما تمرکز آن بیشتر بر تنظیم بازار و ایجاد شرایط مناسب برای فعالیت شرکت‌های داخلی است. طرح‌های حمایتی برای توسعه کسب‌وکار‌های آنلاین و ارتقای فناوری شرکت‌ها، در کنار مقررات حوزه داده و رقابت، بخش مهمی از این رویکرد را تشکیل می‌دهند.

سئول از قانون برای باز کردن میدان رقابت استفاده می‌کند

کره جنوبی همزمان با حمایت از شرکت‌های داخلی، تلاش کرده قدرت پلتفرم‌های بزرگ را نیز تحت کنترل قرار دهد. در سال ۲۰۲۱ این کشور از نخستین کشور‌هایی بود که قوانین مرتبط با فروشگاه‌های برنامه را برای جلوگیری از رفتار‌های ضدرقابتی تصویب کرد. این قوانین فروشگاه‌های برنامه را ملزم می‌کند امکان استفاده از روش‌های جایگزین پرداخت درون‌برنامه‌ای را فراهم کنند.

بحث قانون‌گذاری درباره پلتفرم‌های بزرگ در سال‌های بعد نیز ادامه یافت. در ابتدای سال ۲۰۲۴، کمیته سیاست ملی مجلس کره جنوبی ۱۹ طرح مرتبط با پلتفرم‌ها را بررسی می‌کرد که موضوعاتی مانند شناسایی اپراتور‌های مسلط، مقابله با رفتار‌های ضدرقابتی و افزایش حمایت از مصرف‌کنندگان را دربرمی‌گرفت.

طرح قانون رقابت پلتفرم‌ها نیز با هدف کنترل قدرت بازیگران بزرگ مطرح شد، اما با مخالفت‌هایی مواجه شد و دولت در فوریه ۲۰۲۴ موضوع را دوباره مورد بررسی قرار داد. یکی از چالش‌های اصلی این سیاست آن بود که کره جنوبی برخلاف بسیاری از کشورها، خود دارای پلتفرم‌های قدرتمندی مانند ناور و کاکائو است و مقررات سخت‌گیرانه می‌تواند همزمان شرکت‌های داخلی و خارجی را تحت تأثیر قرار دهد.

قواعد دیگری نیز برای شرکت‌های بزرگ دیجیتال در نظر گرفته شده است. شرکت‌هایی که بیش از یک میلیون کاربر روزانه داشته باشند و دست‌کم یک درصد از ترافیک اینترنت داخلی را به خود اختصاص دهند، باید خدمات پشتیبانی مشخصی برای کاربران فراهم کنند. گوگل، متا، نتفلیکس، ناور، کاکائو و کوپانگ از جمله شرکت‌هایی هستند که در این چارچوب قرار می‌گیرند.

تفاوت در یک نقطه تعیین‌کننده می‌شود

کانادا نیز در حوزه حفاظت از داده و تنظیم فعالیت شرکت‌های فناوری، مجموعه گسترده‌ای از قوانین را اجرا کرده است. قانون PIPEDA چارچوب فدرال حفاظت از اطلاعات شخصی را مشخص می‌کند و موضوعاتی مانند رضایت کاربر، محدودیت هدف استفاده از داده و امکان دسترسی و اصلاح اطلاعات را دربرمی‌گیرد. برخی استان‌ها نیز مقررات سخت‌گیرانه‌تری برای حفاظت و محل نگهداری داده‌ها دارند.

در حوزه محتوا نیز اتاوا با استفاده از قوانین مختلف تلاش کرده مسئولیت پلتفرم‌های دیجیتال را افزایش دهد. قانون خدمات پخش آنلاین و قانون اخبار آنلاین، نمونه‌هایی از سیاست‌هایی هستند که با هدف حمایت از تولیدکنندگان محتوای کانادایی و رسانه‌های داخلی طراحی شده‌اند.

مقایسه دو کشور نشان می‌دهد که حمایت از استقلال دیجیتال الزاماً به یک نسخه واحد محدود نمی‌شود. کره جنوبی بخش قابل توجهی از ظرفیت خود را با ساخت پلتفرم‌های داخلی قدرتمند و سپس تنظیم رفتار آنها ایجاد کرده است؛ کانادا بیشتر تلاش کرده با قانون‌گذاری، حمایت مالی و تنظیم بازار، فضای بیشتری برای رشد بازیگران داخلی ایجاد کند.

تفاوت اصلی در این است که سئول در بسیاری از حوزه‌ها پیش از اعمال مقررات سخت‌گیرانه، صاحب بازیگران داخلی قدرتمندی بوده است. اتاوا در مقابل، هنوز برای افزایش سهم شرکت‌های بومی از بازار دیجیتال تلاش می‌کند. به همین دلیل، تجربه کره جنوبی بیشتر بر ساخت قدرت فناورانه داخلی و کانادا بر بازتنظیم رابطه میان دولت، شهروندان و شرکت‌های فناوری جهانی  استوار است.