رژیم غذایی پدر با سلامت فرزند او مرتبط است

به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «ساینس‌آلرت» (ScienceAlert)؛ هرچه اطلاعات بیشتری درباره غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده به دست می‌آوریم، اشتهایمان بیشتر از بین می‌رود.

این محصولات غذایی که به‌صورت صنعتی فرموله شده‌اند، مواد مغذی کمی دارند و سرشار از انواع افزودنی‌های مشکوک هستند و به‌طور فزاینده‌ای در حال تسلط بر رژیم غذایی مدرن‌اند.

این مسئله مشکل‌ساز است، زیرا دانشمندان همچنان شواهد جدیدی از مشکلات سلامتی ناشی از غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده کشف می‌کنند؛ غذا‌هایی که با سرطان، بیماری‌های زوال عصبی و موارد بسیار دیگری مرتبط دانسته شده‌اند.

غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده؛ تهدیدی فراتر از سلامت مصرف‌کننده

اما خطرات غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده فقط متوجه فردی نیست که آن را مصرف می‌کند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که حتی نسل بعدی نیز ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد.

یک مطالعه جدید که دانشمندان برزیلی در نشریه Nutrition Research منتشر کرده‌اند، نشان می‌دهد مصرف غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده توسط پدران ممکن است بر توزیع چربی در بدن فرزندان آینده آنها تأثیر بگذارد؛ به‌گونه‌ای که ممکن است زمینه این آثار حتی پیش از لقاح فراهم شده باشد.

دانیلا سارتورلی، اپیدمیولوژیست حوزه تغذیه از دانشگاه سائوپائولو، می‌گوید: «تغذیه و سلامت مادر پیش از تولد نوزاد، در دوران بارداری و پس از تولد همواره مورد توجه بوده است؛ اما درباره نقش رژیم غذایی پدر کمتر صحبت شده است».

او می‌افزاید: «مطالعه ما نشان می‌دهد که این موضوع برای سلامت نوزاد نیز اهمیت بسیار زیادی دارد».

رژیم غذایی پدر پیش از تولد نوزاد اهمیت دارد

در این مطالعه، تیم سارتورلی گروهی متشکل از ۴۳ واحد خانوادگی شامل یک مادر، یک پدر و یک نوزاد را بررسی کرد. پژوهشگران ابتدا زنان باردار را برای شرکت در مطالعه انتخاب کردند و سپس از همسران آنها دعوت کردند که به مطالعه بپیوندند.

در جریان مطالعه، از والدین در دو نوبت درباره غذا‌ها و نوشیدنی‌هایی که طی ۲۴ ساعت گذشته مصرف کرده بودند، پرسش شد. پژوهشگران پس از آن محاسبه کردند چه میزان از انرژی دریافتی هر فرد از غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده تأمین شده است.

پس از تولد نوزاد هر زوج، پژوهشگران اندازه‌گیری‌های جامعی از بدن نوزاد انجام دادند که شامل وزن و قد هنگام تولد، اندازه‌گیری دور بخش‌های مختلف بدن، اندازه‌گیری ضخامت چین‌های پوستی و ارزیابی ترکیب بدنی بود.

بررسی ارتباط تغذیه پدر با وضعیت بدنی نوزاد

تجزیه و تحلیل بعدی داده‌ها نشان داد مصرف بیشتر غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده توسط پدران با وزن بالاتر نوزاد هنگام تولد، وزن بیشتر نسبت به قد و چین‌های پوستی ضخیم‌تر در ناحیه ران‌ها و اطراف لگن نوزادان ارتباط داشت.

سارتورلی توضیح می‌دهد: «اگرچه این مطالعه افزایش چربی کل بدن را نشان نداد و تنها تجمع چربی در مناطق خاصی از بدن نوزاد مشاهده شد، نتایج نشان می‌دهند که کیفیت رژیم غذایی پدر نیز ممکن است بر رشد جنین تأثیر بگذارد».

او می‌افزاید: «این موضوع مهم است؛ زیرا به‌طور میانگین، غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده ۳۰ درصد از کل انرژی مصرفی پدرانی را که رژیم غذایی‌شان در این مطالعه بررسی شد، تأمین می‌کردند؛ محصولاتی مانند گوشت‌های فرآوری‌شده، نوشیدنی‌های شیرین و کلوچه‌ها».

مصرف بیشتر غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده با وزن بالاتر نوزاد همراه بود

البته باید توجه داشت که این مطالعه تنها وجود یک همبستگی در داده‌ها را نشان می‌دهد و ثابت نمی‌کند که مصرف غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده توسط پدران باعث تغییر در ترکیب بدنی فرزندان آنها می‌شود.

با این حال، این یافته به شواهد رو به رشدی اضافه می‌شود که نشان می‌دهند سلامت و سبک زندگی پدران ممکن است حتی پیش از تولد بر رشد فرزندانشان تأثیر بگذارد؛ احتمالا از طریق تغییرات اپی‌ژنتیکی منتقل‌شده در اسپرم.

پژوهشگران در مقاله خود می‌نویسند: «تغذیه نامناسب پدر با تغییراتی در کیفیت اسپرم و نشانگر‌های اپی‌ژنتیکی مرتبط بوده است که به احتمال بالای بروز اختلالات متابولیک منجر می‌شود».

آنها در ادامه می‌نویسند: «غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده به‌دلیل ظرفیت التهاب‌زایی خود شناخته شده‌اند؛ زیرا تولید گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) را افزایش می‌دهند؛ گونه‌هایی که در ایجاد التهاب نقش دارند و می‌توانند مستقیما بر کیفیت و تحرک اسپرم تأثیر بگذارند».

«تغییرات اپی‌ژنتیکی، به‌ویژه متیلاسیون DNA که توسط اسپرم منتقل می‌شوند، یکی از سازوکار‌های احتمالی برای توضیح این موضوع هستند که چگونه قرار گرفتن پدر در معرض عوامل محیطی می‌تواند بر رشد فرزندان تأثیر بگذارد».

یکی از این مسیر‌های احتمالی این است که مصرف غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده توسط پدر ممکن است ژن IGF-II را مختل کند؛ ژنی که نوزاد آن را از پدر خود به ارث می‌برد و پروتئین IGF-II را رمزگذاری می‌کند؛ پروتئینی که در رشد جنین نقش دارد.

ماریانا کاروالیو، نویسنده نخست مقاله و پژوهشگر تغذیه در دانشگاه سائوپائولو، می‌گوید: «مطالعات قبلی نشان داده‌اند که عادات غذایی پدر می‌تواند این ژن را در اسپرم از نظر بیوشیمیایی تغییر دهد».

او می‌افزاید: «رژیم‌های غذایی سرشار از غذا‌های فوق‌فرآوری‌شده می‌توانند محیطی پیش‌التهابی در بدن ایجاد کنند که بر کیفیت اسپرم تأثیر می‌گذارد و بیان ژن‌هایی را که به نوزاد منتقل خواهند شد، تغییر می‌دهد».

اسپرم؛ حلقه احتمالی ارتباط تغذیه پدر و سلامت فرزند

پژوهشگران می‌گویند برای تأیید اینکه فرضیه اپی‌ژنتیک مسئول تغییرات در وزن هنگام تولد و ترکیب بدنی نوزاد است، به مطالعات بیشتری نیاز خواهد بود. با این حال، آنها معتقدند هر فردی که به تشکیل خانواده فکر می‌کند، باید در نظر داشته باشد که رژیم غذایی امروزش ممکن است چه تأثیری بر فرزند آینده‌اش داشته باشد.

سارتورلی می‌گوید: «کیفیت رژیم غذایی پدر پیش از لقاح تأثیر قابل‌توجهی بر سلامت نوزاد دارد».

او ادامه می‌دهد: «این نتایج مسیر را برای انجام مطالعات گسترده‌تر هموار می‌کنند و بر ضرورت گنجاندن مردان، نه فقط زنان، در توصیه‌های مربوط به برنامه‌ریزی خانواده تأکید دارند».

این یافته‌ها در نشریه Nutrition Research گزارش شده‌اند.