آخرین اخبار:
پیشنهاد سردبیر
20:02 09 / 03 /1405

به همت دانش بومی، آب فاضلاب دیگر دور ریز نیست

توسعه فناوری‌های نوین تصفیه فاضلاب با تشدید بحران آب و افزایش نیاز به بازچرخانی منابع آبی، به یکی از محور‌های مهم خودکفایی در مدیریت آب تبدیل شده است. در این میان، یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی با تکیه بر بومی‌سازی یک فرآیند پیشرفته و ارتقای آن، موفق به طراحی سامانه‌ای شده که به گفته مدیرعامل آن، می‌تواند با حذف چالش‌های اصلی تصفیه‌خانه‌های سنتی، تولید پایدار پساب استاندارد را ممکن کند؛ دستاوردی که ظرفیت قابل توجهی برای کاهش فشار بر منابع آبی کشور دارد.

شرکت دانش بنیان ایرانی با الهام از فناوری آلمانی و بومی‌سازی آن، تصفیه‌خانه‌هایی بدون بو، کم‌لجن و کاملاً اتوماتیک طراحی کرده است. در این سامانه، نقش میکروارگانیسم‌ها در فرآیند تصفیه به شکل کنترل‌شده و پایدار تقویت شده و شرایط عملکردی آنها به‌گونه‌ای طراحی شده که خروجی نهایی همواره در محدوده استاندارد‌های محیط‌زیستی باقی بماند. آیدین جلالی، مدیرعامل شرکت دانش بنیان نگین باران در گفت‌و‌گو با آناتک، جزئیات این فناوری، مزیت‌های آن و موانع توسعه آن در بازار کشور را تشریح کرده است.

از بازگشت از آمریکا تا بومی‌سازی یک فناوری آلمانی در ایران

جلالی اظهار داشت: «سال ۹۳ شرکت را تأسیس کرده‌ایم و من نیز در همان سال پس از اتمام مقطع دکتری از آمریکا به ایران بازگشتم. پس از بازگشت، یک فرآیند فناورانه از آلمان به ایران منتقل کردم و سپس مسیر توسعه و بومی‌سازی آن را آغاز کردیم. از سال ۹۴ به بعد، تحقیقات و فعالیت‌های تحقیق و توسعه در این حوزه آغاز شد و در ادامه، این فرآیند به‌صورت قابل توجهی بهینه‌سازی شد.» 

فاضلاب تولیدشده توسط انسان در نگاه جدید، به‌هیچ عنوان دورریز محسوب نمی‌شود و هیچ کشوری امروز چنین نگاهی ندارد؛ بلکه این آب باید پس از تصفیه، بار‌ها و بار‌ها وارد چرخه مصرف شود

وی با اشاره به تفاوت‌های این فناوری با نمونه‌های مرسوم تصریح کرد: «در این فناوری، بهره‌برداری از تصفیه‌خانه‌ها بسیار ساده و کاملاً اتوماتیک است و تقریباً به‌صورت فول‌اتوماتیک عمل می‌کند. این سیستم‌ها به اپراتور تمام‌وقت یا نیروی انسانی سطح بالا نیاز ندارند.»

به گفته جلالی، این تصفیه‌خانه‌ها هیچ‌گونه بوی نامطبوعی تولید نمی‌کنند و همچنین میزان تولید لجن مازاد در آنها بسیار ناچیز است.

وی توضیح داد: «یکی از مشکلات اساسی تصفیه‌خانه‌های سنتی، تولید لجن مازاد است که علاوه بر ایجاد هزینه و پیچیدگی عملیاتی، بوی نامطبوع نیز ایجاد می‌کند، در حالی که در این فناوری عملاً لجن مازاد تولید نمی‌شود.»

جلالی همچنین تأکید کرد: «کیفیت پساب خروجی در این سامانه به‌صورت پیوسته بالا و کاملاً مطابق با استانداردهاست، در حالی که در تصفیه‌خانه‌های سنتی معمولاً نوسانات قابل توجهی در کیفیت خروجی مشاهده می‌شود.»

از دغدغه بحران آب تا شکل‌گیری ایده بازچرخانی در مقیاس ملی

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان درباره انگیزه ورود به این حوزه اظهار داشت: «در دوران تحصیل در آمریکا، همواره اخبار ایران را دنبال می‌کردم و مسئله بحران آب و آلودگی خاک و منابع آبی کشور برای من به یک دغدغه جدی تبدیل شده بود. این موضوع در ذهن من این تصور را ایجاد کرده بود که امکان انجام یک اقدام مؤثر و بزرگ در این حوزه وجود دارد. پس از بازگشت به ایران نیز مشاهده کردم که فناوری‌های مورد استفاده در حوزه تصفیه فاضلاب عمدتاً قدیمی است و از بازدهی پایین، مصرف برق بالا و پیچیدگی بهره‌برداری برخوردار هستند.»

جلالی تصریح کرد: «همین مسئله باعث شد این جمع‌بندی شکل بگیرد که می‌توان در سطح کلان و ملی، با توسعه یک رویکرد نوین، هم به بهبود فرآیند تصفیه کمک کرد و هم در حوزه بازچرخانی آب نقش مؤثری ایفا نمود.»

وی ادامه داد: «فاضلاب تولیدشده توسط انسان در نگاه جدید، به‌هیچ عنوان دورریز محسوب نمی‌شود و هیچ کشوری امروز چنین نگاهی ندارد؛ بلکه این آب باید پس از تصفیه، بار‌ها و بار‌ها وارد چرخه مصرف شود.»

عملکرد مبتنی بر میکروارگانیسم‌ها و تصفیه زیستی پایدار

جلالی در توضیح فرآیند فنی این فناوری گفت: «در فاضلاب، مجموعه‌ای از میکروارگانیسم‌ها یا باکتری‌ها وجود دارند و در این سامانه، این میکروارگانیسم‌ها در محیط تصفیه‌خانه فعال‌سازی می‌شوند. در این فناوری، محیطی کاملاً استاندارد، پایدار و سالم برای رشد و فعالیت این میکروارگانیسم‌ها ایجاد می‌شود. تفاوت اصلی این سامانه با سیستم‌های سنتی نیز در ایجاد همین شرایط پایدار و کنترل‌شده است.»

به گفته وی، در این محیط، اکسیژن و شرایط تغذیه‌ای به‌صورت مداوم و استاندارد تأمین می‌شود و منبع تغذیه این میکروارگانیسم‌ها همان ناخالصی‌ها و آلودگی‌های موجود در فاضلاب است.

جلالی تأکید کرد: «هرچه شرایط رشد این میکروارگانیسم‌ها بهتر باشد، میزان حذف آلودگی‌ها نیز افزایش یافته و در نهایت کیفیت آب خروجی به سطح بالاتری خواهد رسید.»

تولید ۲۴ ساعته پساب استاندارد در تمام چرخه بهره‌برداری

وی در پاسخ به پرسشی درباره میزان حذف آلاینده‌ها و تأیید‌های نظارتی اظهار داشت: «سازمان حفاظت محیط زیست ایران برای پساب خروجی تصفیه‌خانه‌ها استاندارد‌ها و شاخص‌های مشخصی تعریف کرده است و اگر این شاخص‌ها به‌صورت پایدار رعایت شوند، پساب تولیدی استاندارد تلقی می‌شود.»

جلالی توضیح داد: «در برخی تصفیه‌خانه‌های سنتی، کیفیت خروجی دچار نوسان است؛ به‌گونه‌ای که ممکن است در یک بازه زمانی استاندارد باشد و در زمان دیگر از حدود مجاز خارج شود، اما در پروژه‌های اجراشده توسط شرکت، در تمامی ۲۴ ساعت شبانه‌روز و هفت روز هفته، پساب خروجی به‌صورت پایدار در محدوده استاندارد قرار داشته و کیفیت آب تولیدی همواره ثابت بوده است.»

ساختار انحصاری بازار و مقاومت در برابر فناوری‌های نو

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان مهم‌ترین چالش توسعه این فناوری را ساختار بازار دانست و اظهار کرد: «یکی از مهم‌ترین موانع، حضور شرکت‌های قدیمی فعال در حوزه پیمانکاری تصفیه‌خانه‌های فاضلاب است که سال‌هاست با فناوری‌های سنتی فعالیت می‌کنند و بخش عمده بازار را در اختیار دارند.»

وی در پایان خاطرنشان کرد: «این شرکت‌ها معمولاً بزرگ‌تر و دارای توان مالی بالاتری هستند و در بسیاری از مناقصات نیز موفق به کسب پروژه‌ها می‌شوند. در بسیاری از موارد، اسناد مناقصات نیز بر اساس همان فناوری‌های قدیمی تنظیم می‌شود و پیمانکاران ناچار هستند مطابق همان الگو‌ها عمل کنند. این وضعیت باعث ایجاد نوعی انحصار در بازار شده است و مانع از توسعه و به‌کارگیری گسترده فناوری‌های دانش‌بنیان و نوین در مقیاس ملی می‌شود.»

انتهای پیام/

ارسال نظر