برنامهریزی منسجم و همکاری همهجانبه شرط تقویت تابآوری دیجیتال است
نشست تخصصی «تابآوری دیجیتال و مواجهه هوشمندانه با تهدیدات ترکیبی» با حضور محمدحسین شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ زهرا آخوداد، معاون توسعه و ارزیابی صنعت افتای مرکز مدیریت راهبردی افتا؛ محمود خالقی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات و بهناز آریا، نایبرئیس سازمان نظام صنفی رایانهای تهران برگزار شد و شرکتکنندگان در آن ابعاد مختلف تابآوری سایبری و الزامات پایداری خدمات ارتباطی در شرایط بحران را بررسی کردند.
حفظ خدمات حیاتی، محور اصلی تابآوری دیجیتال
محمود خالقی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ با اشاره به جایگاه زیرساختهای ارتباطی در امنیت ملی، گفت: زیرساختهای ارتباطی از مهمترین ارکان تداوم خدمات عمومی و فعالیتهای اقتصادی کشور هستند و در جنگهای مدرن نیز به یکی از عرصههای اصلی تهدید و عملیات تبدیل شدهاند.
وی با تشریح مفهوم تابآوری سایبری افزود: شناسایی داراییهای سایبری، کاهش آسیبپذیریها، ایجاد آمادگی برای مقابله با حملات و حفظ حداقل خدمات در شرایط بحران، از مهمترین الزامات افزایش تابآوری دیجیتال است.
خالقی تأکید کرد: هرچه فاصله زمانی میان آغاز حمله تا موفقیت آن افزایش یابد، سطح تابآوری زیرساختها نیز بیشتر خواهد شد و در شرایط بحرانی باید تمرکز بر تداوم سرویسهای پایه و حیاتی باشد.
وی همچنین استفاده از مدلهای پشتیبانی متقابل میان اپراتورها و بهرهگیری از زیرساختهای سبک و پشتیبان را از راهکارهای مؤثر برای حفظ پایداری خدمات در شرایط ویژه دانست.
زیرساختهای ارتباطی کشور عملکرد قابل قبولی داشتند
محمدحسین شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ با اشاره به تجربه کشور در مواجهه با تهدیدات ترکیبی، اظهار کرد: در جریان جنگ تحمیلی سوم، زیرساختهای ارتباطی کشور با وجود فشارهای گسترده، از تابآوری قابل قبولی برخوردار بودند و بخش مهمی از خدمات و سرویسهای اصلی برای مردم حفظ شد.
وی افزود: بررسی تهدیدات ترکیبی و ارتقای آمادگی زیرساختهای ارتباطی برای مواجهه با بحرانها، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
کمبود نیروی متخصص، چالش مهم امنیت سایبری
زهرا آخوداد، معاون توسعه و ارزیابی صنعت افتای مرکز مدیریت راهبردی افتا؛ با تأکید بر اهمیت تابآوری سایبری در سازمانهای خدمتمحور، گفت: هدف اصلی تابآوری سایبری، کاهش اثرات رخدادهای سایبری و حفظ تداوم فعالیت سازمانها در شرایط بحران است.
وی با اشاره به گزارش «چشمانداز جهانی امنیت سایبری ۲۰۲۶» افزود: اگرچه بسیاری از سازمانها حداقلهای تابآوری سایبری را ایجاد کردهاند، اما تعداد محدودی از آنها در سطح پیشرفته قرار دارند.
آخوداد، تحول سریع تهدیدات، آسیبپذیری زنجیره تأمین، کمبود نیروی انسانی متخصص، محدودیت منابع مالی و اجرای غیرعملیاتی برخی برنامهها را از مهمترین چالشهای حوزه امنیت سایبری عنوان کرد و گفت: نیروی انسانی متخصص، ستون اصلی تابآوری سایبری است و بدون بهرهگیری مؤثر از متخصصان، استفاده از ابزارها و فناوریهای امنیتی نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
وی تأکید کرد: تابآوری سایبری صرفاً مسئولیت واحد فناوری اطلاعات نیست و مدیریت سازمان، نیروی انسانی و زنجیره تأمین نیز باید در این مسیر نقش فعال داشته باشند.
ضرورت تقویت حکمرانی فناوریهای نوظهور
شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ در ادامه این نشست بر ضرورت تقویت زیرساختهای حکمرانی در حوزه فناوریهای نوظهور تأکید کرد و گفت: در حوزههایی مانند اینترنت اشیا، استانداردسازی، آزمایشگاههای تخصصی و نظام رگولاتوری نیازمند توسعه بیشتر هستیم تا این بخشها به مزیت و نقطه قوت کشور تبدیل شوند.
وی افزود: استفاده از فناوریهای هوشمند در حوزههایی مانند کشاورزی میتواند به افزایش بهرهوری و کاهش مصرف منابع منجر شود.
رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات همچنین بر ضرورت ساماندهی حکمرانی داده و حفاظت از دادههای شخصی تأکید کرد و گفت: طراحی و اجرای چارچوبهای مناسب در این حوزهها میتواند از اختلال در فعالیتهای اقتصادی و کسبوکارها در شرایط بحرانی جلوگیری کند.
تابآوری بدون مشارکت بخش خصوصی محقق نمیشود
بهناز آریا، نایبرئیس سازمان نظام صنفی رایانهای تهران؛ با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به مفهوم تابآوری گفت: تابآوری صرفاً به معنای مقاومت در برابر بحران نیست، بلکه ایجاد انعطافپذیری سازمانی و توان ادامه فعالیت و حتی خلق فرصت در شرایط بحرانی است.
وی افزود: تحقق تابآوری سایبری نیازمند همکاری هماهنگ حاکمیت، بخش خصوصی و جامعه است و بدون مشارکت مؤثر بخش خصوصی، دستیابی به تابآوری واقعی امکانپذیر نخواهد بود.
آریا با اشاره به اهمیت مدیریت ریسک، شناسایی داراییهای اطلاعاتی، مدیریت زنجیره تأمین و اجرای مانورهای عملیاتی گفت: برنامههای تداوم کسبوکار زمانی اثربخش خواهند بود که بهصورت مستمر تمرین و بهروزرسانی شوند.
لزوم تدوین برنامههای عملیاتی برای شرایط بحران
در ادامه این نشست، سخنرانان بر ضرورت بهرهگیری از استانداردهای بینالمللی، برگزاری مانورهای تخصصی، تدوین برنامههای عملیاتی و تقویت هماهنگی میان دستگاهها برای افزایش آمادگی کشور در مواجهه با بحرانهای سایبری تأکید کردند.
در پایان، شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ با جمعبندی مباحث مطرحشده گفت: اینترنت و ارتباطات امروز به شریان اصلی اقتصاد و کسبوکارها تبدیل شدهاند و تداوم فعالیت بسیاری از بخشهای اقتصادی به پایداری این زیرساختها وابسته است؛ از این رو باید برنامهریزی دقیقتر و چابکتری برای افزایش تابآوری و پایداری زیرساختهای ارتباطی کشور انجام شود.
انتهای پیام/
