کنترل ماهواره خیام با وجود اصابت پرتابه از دست نخبگان ایرانی خارج نشد

احسان چیت‌ساز، معاون سیاستگذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزیر ارتباطات ساعاتی پیش با حضور در شبکه خبر به روایت تلاش‌های انجام شده برای حفظ پایداری خدمات مرتبط با ارتباطات و فناوری اطلاعات طی جنگ رمضان پرداخت، چیت‌ساز در بخشی از صحبت‌های خود به حملات ضد تمدنی و علمی دشمن آمریکایی و صهیونی علیه زیرساخت‌های فضایی کشور اشاره کرد و گفت که علیرغم قصد دشمن، با تلاش نخبگان صنعت فضایی، مسیر آغاز شده، متوقف نخواهد شد.

چیت‌ساز با اشاره به آسیب‌هایی که دشمن آمریکایی - صهیونی به زیرساخت‌های پژوهشگاه فضایی ایران وارد کرد، گفت که آزمایشگاه‌های آسیب دیده در پژوهشگاه فضایی با سرعت و توان بیشتری بازسازی خواهد شد، در ادامه‌ شرح صحبت‌های چیت‌ساز در رسانه ملی را می‌خوانید.

تعظیم در برابر حماسه: از رهبر شهید تا مردم صبور و نجیب ایران

ابتدا درباره تلاش‌های انجام شده برای پایداری ارتباطات در جنگ تحمیلی اخیر توضیح دهید؟

ابتدا اجازه دهید در برابر عظمت این روز‌های تاریخی، سر تعظیم فرود آوریم. یاد رهبر شهیدمان را گرامی می‌داریم که پرچمدار بصیرت و ایستادگی بودند و مسیر عزت و استقلال این ملت را روشن کردند و نشان دادند که راه حق با شهادت زنده می‌شود. همچنین مجموعه مدافعان و سرافراز نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران را که در خط مقدم شجاعت، غیرت، ایمان و سپر بلای این ملت بودند، گرامی می‌داریم. آرامش امروز ما وامدار تلاش، فداکاری و جانفشانی تک‌تک آنان است. در نهایت، از مردم عزیزمان که در میان مشکلات اقتصادی و فشار‌های جنگ، بسیار نجیبانه صبوری کردند، سپاسگزاریم. امیدواریم همراهی و ایستادگی ایشان را تبدیل به چهارچوبی برای اقتدار و عظمت کشورمان کنیم.

راز پایداری شبکه ملی؛ چگونه مردم قطعی را احساس نکردند؟

توضیح دهید که با وجود حملات سایبری فراوان در این جنگ چهل‌روزه، پایداری خدمات ارتباطی برای مردم محسوس بود. مردم به همهٔ سکو‌ها و خدمات دسترسی داشتند؛ به ویژه سکو‌های مربوط به بانک‌ها و پیام‌رسان‌های بومی بسیار فعال بودند و انجام این حجم از کار، شگفت‌آور بود. پیشتر این آمادگی وجود نداشت. این چگونه اتفاق افتاد؟

پایداری واقعی به این معناست که مردم اصلاً متوجه نشوند چه جنگی در پشت صحنه جریان دارد تا ارتباطات برقرار بماند و زندگی ارتباطی ما در جریان باشد. زمانی که ارتباط قطع می‌شود، می‌فهمیم چقدر به آن وابسته بودیم. در جنگ سوم تحمیلی، دشمن پیش از حمله به زیرساخت‌ها، دست به حملات سایبری زد؛ هم پیش از جنگ دوازده‌روزه و هم پیش از جنگ رمضان، حملهٔ سایبری گسترده‌ای صورت گرفت. اما این حملات هرگز نتوانست ارادهٔ ملت را هدف قرار دهد. همکاران من در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تمام تلاش خود را به کار بستند تا ارتباطات را پایدار نگه دارند.

برخی ایستگاه‌ها در این دوران مورد هجوم دشمن قرار گرفتند و تعدادی از آنها مورد تخریب کلی قرار گرفتند، اما همکاران من زیر آتش تلاش کردند که ارتباطات را بازگردانند، به گونه‌ای که مردم قطعی را احساس نکنند. دشمن به تاریکی ارتباطات امید بسته بود، اما با پایداری و تلاش همکاران ما در وزارت ارتباطات و نیز صبوری مردم، خدمات همچنان متصل ماند و این اتصال بی‌صدای شبکهٔ ارتباطات کشور در این دوران، مرهون تلاش‌های آنان در حوزه‌های مختلف است.

شکست محاصره سایبری؛ از تجربه ۱۲ روزه تا مدیریت هوشمندانه جنگ رمضان

دشمن تلاش کرد زیرساخت‌های ارتباطی ما را هدف قرار دهد تا ارتباط مردم از نظر اطلاع‌رسانی و خدمت‌رسانی، به ویژه نزدیک عید، مختل شود. آیا این حملات به صورت هدفمند و کلیدی انجام شد؟ آیا حملات سایبری خاصی مانند دفعهٔ پیش در جنگ دوازده‌روزه داشتیم که گرهی در حوزهٔ ارتباطی کشور ایجاد کند؟

باید گفت در این دوران، با توجه به تجربیات به‌دست‌آمده از جنگ دوازده‌روزه، آسیب‌ها شناسایی شده بود و آگاهی لازم برای سایر دستگاه‌های اجرایی کشور ایجاد شده بود که بدانند کجا نیازمند بهبود هستند.

بخشی از محدودیت ارتباطات بین‌الملل ناشی از نگرانی از حملات سایبری بود. با قطعی ارتباطات بین‌الملل، کمک شد که ارتباطات داخلی همچنان پایدار بماند. ایستگاه‌هایی که صدمه دیده بودند، بلافاصله زیر بمباران بازسازی شدند و به خدمت‌رسانی بازگشتند. افزون بر این، جابجایی جدی در کشور ثبت کردیم؛ حدود ۹ میلیون جابجایی به صورت لحظه‌ای بر اساس تراکنش‌ها شناسایی می‌شود.

این داده، هم مبانی کمک برای لجستیک خدمات و کالا‌ها برای سایر دستگاه‌های اجرایی است و هم برای ما ضرورت جابجایی خدمات ارتباطی را مشخص می‌کند؛ بنابراین ایستگاه سیار را به مناطق پرتقاضا بردیم و توانستیم پایداری شبکه را در مناطق حفظ کنیم، به گونه‌ای که مردم احساس نکنند خدمات ارتباطی زیر بار مضاعفی قرار گرفته است.

رکوردشکنی خدمات پستی: ۱۳ میلیون خدمت با تقدیم شهدای گرانقدر

علاوه بر این، در این دوران مجموعهٔ شرکت ملی پست به صورت خستگی‌ناپذیر و با تقدیم چندین شهید، خدمات خود را ادامه داد و بیش از ۱۳ میلیون خدمت پستی به مردم عزیز ارائه شد. جای دارد یاد و خاطرهٔ تک‌تک آن شهدای گرانقدر را گرامی بداریم و قدردان آنان باشیم که پایداری ارتباطات سنتی ما را حفظ کردند. استمرار خدمت‌گزاری، شاخص کلیدی بود که مقام معظم رهبری بار‌ها تأکید فرمودند: در هیچ‌یک از دستگاه‌ها، علی‌رغم صدمهٔ بنیادین، نباید خدمت‌رسانی دچار آسیب شود و باید پیوسته ادامه یابد.

ماهواره خیام؛ شکست توطئه دشمن با دانش بومی جوانان ایرانی

برای نمونه، مجموعهٔ پژوهشگاه فضایی که با تلاش و کوشش جوانان و استعداد‌های این کشور توسعه یافته است و کاربرد آن در پایش، محیط زیست، کشاورزی دقیق، مدیریت بحران و امدادرسانی به مردم است، مورد هدف دشمن قرار گرفت. 

دشمن نتوانست این را تحمل کند؛ به پژوهشگاه فضایی و ایستگاه‌های زمینی آسیب زد و آنها زیر بمباران قرار گرفتند. اما خوشبختانه ماهوارهٔ خیام همچنان تحت کنترل است. دشمن خیال خامی داشت که این ماهواره را از کنترل خارج کند، ولی همچنان در کنترل استعداد‌های این مرز و بوم قرار دارد و با تکنیک‌های مختلف مدیریت می‌شود و برای ارائهٔ خدمات به مردم از آن بهره‌برداری می‌شود.

دانشی که با موشک نابود نمی‌شود: بازسازی سریع پژوهشگاه فضایی

پژوهشگاه فضایی برای برخی از مردم دغدغه ایجاد کرده است که، چون سال‌ها زحمت کشیده‌ایم، چه مقدار از آن بومی است و چقدر زود بازسازی می‌شود؟ چقدر باید صبر کنیم تا پژوهشگاه دوباره سرپا شود؟

خوشبختانه در پژوهشگاه فضایی، همهٔ سرمایه‌های انسانی ما سالم هستند و دانش در مغز استعداد‌های ما نهادینه شده است. این همان چیزی است که دشمن نمی‌تواند از بین ببرد و این توانمندی غیرقابل تخریب است. البته برخی آزمایشگاه‌های پژوهشگاه صدمه دیده، اما با سرعت در حال بازسازی آنها در محل‌های جدید هستیم تا پژوهشگاه فضایی دوباره به مردم خدمت ارائه دهد. استعداد، توانمندی و قابلیتی که در ذهن جوان ایرانی است، با بمب و موشک از بین نمی‌رود و اتفاقاً ارادهٔ ما را راسخ‌تر می‌کند که با تلاش مضاعف، هرچه سریعتر خدمات را بازگردانیم و مردم را بهره‌مند کنیم.

تقویت کسب و کار‌های دیجیتال با جدیت دنبال می‌شود 

یکی از دغدغه‌هایی که بلافاصله پس از پایان هر جنگ یا در مدت آتش‌بس برای فعالان حوزهٔ اقتصاد دیجیتال به وجود می‌آید، موضوع تأمین مالی است. برخی از کسب‌وکار‌های حوزهٔ دیجیتال به دلیل قطعی اینترنت بین‌الملل و نیز آسیب زیرساخت‌های داخلی، متضرر شده‌اند. برای پایداری این کسب‌وکار‌ها چه برنامه‌ریزی‌هایی در وزارتخانه انجام شده است؟

کاملاً درست است. موضوع تأمین مالی در مجموعهٔ صندوق پژوهش و فناوری کشور یا VC (سرمایه‌گذاری خطرپذیر) مورد توجه ویژه قرار گرفت. در اسفند ماه، رشد قابل توجهی از نیم درصد به رقم بالاتری داشتیم. مصوبهٔ هیئت صندوق نوآوری و شکوفایی ناظر بر این شد که بتوانیم آنها را ریفاینانس کنیم. از سوی دیگر، اعتباری مشترک از سوی وزارت ارتباطات، صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علم و فناوری از طریق سامانهٔ «غزال» در اختیار کسب‌وکار‌ها قرار می‌گیرد تا جریان نقدینگی برای استمرار فعالیت آنها تأمین شود. 

اطلاعیهٔ صندوق نوآوری و شکوفایی اعلام شده و کسب‌وکار‌ها از طریق سامانهٔ غزال می‌توانند این خدمت را دریافت کنند. همچنین کسب‌وکار‌های غیردانش‌بنیان حوزهٔ اقتصاد دیجیتال که به ویژه مراکز دادهٔ آنها صدمه دیده، از طریق خود وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، تأمین مالی جریان نقدینگی از محل وجوه اداره‌شده انجام می‌شود. بر اساس میزان آسیبی که به جریان نقدینگی کسب‌وکار وارد شده و نیاز آن برای استمرار فعالیت این کار انجام خواهد شد. عدد مورد اشاره را در نظر گرفته‌ایم و سقفی پیش‌بینی نکرده‌ایم تا کسب‌وکار‌ها در اندازه‌های مختلف مورد حمایت قرار گیرند. همچنین مصوبه‌ای برای جبران خدمات پیمانکاران داشتیم تا هرچه سریعتر پیمانکاران حوزهٔ ارتباطی را تأمین مالی کنیم. 

مواردی که صورت‌ وضعیت آنها رسیدگی نشده، از طریق ارائهٔ تسهیلات بدون بهره، جریان نقدینگی را به آنها بازمی‌گردانیم تا در ادارهٔ کسب‌وکار خود با چالشی مواجه نشوند؛ بنابراین بسته‌های مختلفی پیش‌بینی شده تا بخشی از محبت مردم در این حوزه جبران شود و پایداری کسب‌وکار‌ها ایجاد گردد.

اقتدار تمام‌نشدنی ایران؛ ارتباط پایدار با جزایر در اوج محاصره

اتفاق بسیار خوبی که در این چهل روز در زمینهٔ پایداری شبکهٔ ارتباطات کشور رخ داد، برقراری ارتباط بین کشور و جزایر ایرانی بود که هیچ خللی در آن ایجاد نشد، با وجود تلاش فراوان دشمن برای قطع آن. لطفاً بفرمایید چه برنامه‌ریزی‌هایی انجام شد که مردم شاهد این پایداری باشند؟

بله، درست اشاره کردید. دشمن خیال خامی در سر می‌پروراند و مرتباً ارتباط جزایر مختلف ما را هدف قرار می‌داد. همکاران من در شرکت ارتباطات زیرساخت بسیار تلاش کردند که پایداری حفظ شود. ایستگاه‌های زمینی مرتباً اصلاح و بازسازی می‌شد و به مدار باز می‌گشت. در برخی موارد مجبور شدیم آنتن‌هایی را از نقاط دیگر به آن جزایر منتقل کنیم. خوشبختانه تا این لحظه، ارتباط هیچ‌یک از جزایر میهن عزیزمان قطع نشده است. اینها مایهٔ افتخار است