متخصصان مایکروسافت اختلال نرمافزاری فضاپیمای آرتمیس ۲ را از زمین برطرف کردند
رید وایزمن، فرمانده مأموریت، بروز خطا در برنامه مدیریت ایمیل دستگاه سرفیس پرو خود را به تیم پشتیبانی زمینی اطلاع داد و از ناتوانی سیستم در ارسال و دریافت پیامها خبر داد. این گزارش باعث شد گروهی از متخصصان ناسا و توسعهدهندگان مایکروسافت به طور مشترک فرآیند عیبیابی را آغاز کنند. بررسی کدهای خطا نشان داد مشکل به اختلال در فرآیند همگامسازی دادهها مربوط میشود؛ مسئلهای که باعث شده نرمافزار ارتباطی دستگاه نتواند به درستی با سرورهای زمینی ارتباط برقرار کند. پس از اصلاح تنظیمات و بازیابی فایلهای سیستمی، سیستم ارتباطی رایانه دوباره به حالت عملیاتی بازگشت و فضانوردان توانستند از آن برای تبادل پیام استفاده کنند. این همکاری مشترک نشان داد مدیریت بحران در مأموریتهای فضایی اغلب نیازمند مشارکت همزمان سازمانهای دولتی و شرکتهای فناوری است.
به گفته منابع فنی، تکنسینهای فناوری اطلاعات ناسا به همراه مهندسان مایکروسافت حدود یک ساعت زمان صرف کردند تا از طریق شبکه ارتباطی مأموریت به رایانه فرمانده دسترسی پیدا کنند و فرآیند بررسی سیستم را آغاز کنند. در جریان عیبیابی مشخص شد دو نسخه از برنامه اوتلوک به طور همزمان در حال اجرا بودهاند و همین موضوع باعث ایجاد تداخل در عملکرد برنامه شده است. این تداخل نرمافزاری موجب شده هیچیک از نسخههای اجرا شده قادر به ارسال یا دریافت پیام نباشند و سیستم عملاً از کار بیفتد. در نهایت تیم پشتیبانی با بارگذاری مجدد برخی فایلهای سیستمی و اصلاح پیکربندی نرمافزار، مشکل را برطرف کرد و عملکرد برنامه را به حالت عادی بازگرداند.
چنین اختلالاتی تا حدی به تفاوت شرایط عملیاتی فضا با شبکههای زمینی مربوط میشود. ارتباطات در فواصل کیهانی معمولاً با تأخیر قابل توجهی انجام میشود و همین موضوع میتواند عملکرد بسیاری از نرمافزارهایی را که برای زیرساختهای پایدار زمینی طراحی شدهاند مختل کند. در نتیجه برنامههایی که برای محیطهای ارتباطی پایدار ساخته شدهاند، گاهی در شرایط فضایی با اختلالات ساختاری یا ناهماهنگی در تبادل دادهها مواجه میشوند و این مسئله میتواند فعالیتهای روزمره خدمه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
ریشهیابی اختلالات نرمافزاری در فضا
جاد فریلینگ، مدیر پرواز ناسا، در نشست خبری درباره ابعاد فنی این اختلال توضیح داد که سامانههای همگامسازی ایمیل شرکت مایکروسافت اساساً برای کار در شبکههای زمینی با اتصال پایدار توسعه یافتهاند. در مقابل، فضاپیمای آرتمیس ۲ در حال حاضر در فاصله صدها هزار کیلومتری از زمین قرار دارد و ارتباط آن با مراکز کنترل زمینی از طریق شبکههای ارتباطی غیرمستقیم و چندمرحلهای برقرار میشود. همین تفاوت زیرساخت ارتباطی باعث میشود برخی از برنامههای رایج در شرایط فضایی با مشکلاتی در همگامسازی دادهها مواجه شوند.
به گفته او، تأخیر در ارسال و دریافت بستههای اطلاعاتی میتواند باعث شود برنامههای ارتباطی برای حفظ اتصال دائمی با سرورها دچار اختلال شوند یا فرآیندهای داخلی آنها به درستی اجرا نشود. در چنین شرایطی گاهی لازم است متخصصان مستقر در زمین با مداخله مستقیم، تنظیمات نرمافزار را اصلاح کنند یا برخی فرآیندهای همگامسازی را به صورت دستی بازنشانی کنند تا سیستم دوباره به حالت پایدار بازگردد.
برای رفع مشکل اخیر نیز متخصصان شبکه ناسا و مهندسان نرمافزار مایکروسافت از پروتکلهای کنترل از راه دور استفاده کردند تا بتوانند به رایانه داخل فضاپیما دسترسی پیدا کنند و تنظیمات آن را اصلاح کنند. این دسترسی از طریق شبکه فضای عمیق ناسا انجام شد؛ شبکهای که برای برقراری ارتباط میان مأموریتهای دوردست فضایی و ایستگاههای زمینی طراحی شده است. سیگنالهای ارسالی از زمین پس از طی مسافتی بسیار طولانی به فضاپیمای اوریون میرسند و دستورات اصلاحی روی سیستم عامل ویندوز دستگاه اجرا میشود. به همین دلیل فرآیند عیبیابی و بارگذاری مجدد فایلهای سیستمی در چنین فاصلهای نسبتاً زمانبر است و پایداری ارتباط در تمام مراحل این فرآیند اهمیت زیادی دارد.
تجهیزات ارتباطی و مستندسازی مأموریت
فضانوردان آرتمیس ۲ علاوه بر رایانههای شخصی ساخت مایکروسافت، مجموعهای از تجهیزات تصویربرداری را نیز برای ثبت و مستندسازی این سفر فضایی به همراه دارند. دوربینهای عکاسی دیجیتال برای ثبت تصاویر از سطح ماه و مناظر کیهانی در اختیار خدمه قرار گرفته و چند دوربین ورزشی نیز در نقاط مختلف فضاپیما و روی لباس فضانوردان نصب شده است تا لحظات مختلف پرواز و فعالیتهای داخل کابین را ثبت کنند.
تصاویر ثبتشده در طول این مأموریت قرار است در تولید مجموعهای از برنامههای مستند مورد استفاده قرار بگیرد. شبکههای نشنال جئوگرافیک و دیزنی از جمله رسانههایی هستند که برای ساخت برنامههای تصویری درباره این سفر فضایی به این تصاویر دسترسی خواهند داشت تا روند سفر به مدار ماه برای مخاطبان عمومی قابل مشاهده و ملموس شود.
خدمه این مأموریت همچنین اجازه دارند تلفنهای همراه شخصی خود را به همراه داشته باشند. تصاویر دوربینهای مداربسته پیش از پرتاب نشان میداد فضانوردان دستگاههای ارتباطی شخصی خود را درون لباسهای فضانوردی قرار دادهاند. استفاده همزمان از تجهیزات تخصصی فضایی و لوازم الکترونیکی مصرفی بازار نشان میدهد الگوی مأموریتهای فضایی در حال تغییر است و فضانوردان میتوانند با استفاده از ابزارهای رایج نیز بخشی از نیازهای ارتباطی و سرگرمی خود را در طول سفر برطرف کنند.
مأموریت آرتمیس ۲ با حضور چهار فضانورد شامل ویکتور گلاور، رید وایزمن، جرمی هانسن و کریستینا کوک در حال انجام است و فضاپیمای اوریون وظیفه دارد آنها را به مدار ماه منتقل کند و سپس پس از تکمیل برنامه پرواز، دوباره به زمین بازگرداند. بررسی و رفع چالشهای فنی در طول این پرواز بخشی از روند آمادهسازی برای مأموریتهای آینده برنامه آرتمیس محسوب میشود. مهندسان ناسا و مایکروسافت با مطالعه رفتار نرمافزارها در محیط فضا تلاش میکنند زیرساختهای ارتباطی و رایانهای مأموریتهای بعدی را بهبود دهند تا احتمال بروز خطا در سفرهای فضایی آینده کاهش پیدا کند.
انتهای پیام/
