هوش مصنوعی راهنماست، نه جایگزین یادگیری و تلاش

ابزار‌های هوش مصنوعی به بخش مهمی از زندگی تحصیلی دانش‌آموزان تبدیل شده‌اند، به گزارش نشریه تایمز آو ایندیا (The Times of India)، نخست‌وزیر هند، نارندرا مودی (Narendra Modi)، نسبت به خطر وابستگی بی‌حد به این فناوری‌ها هشدار داد. مودی در نهمین دوره برنامه «پریکشا پی چرچا ۲۰۲۶» (Pariksha Pe Charcha ۲۰۲۶) تاکید کرد که هوش مصنوعی می‌تواند نقش یک راهنما و پشتیبان آموزشی را ایفا کند، اما نباید جایگزین یادگیری واقعی، تلاش فردی و تفکر مستقل شود.

او با اشاره به گسترش استفاده از چت‌بات‌ها (Chatbots) و پلتفرم‌های هوشمند گفت فناوری‌های دیجیتال می‌توانند مسیر یادگیری را ساده‌تر و دسترسی به اطلاعات را سریع‌تر کنند، اما درک عمیق، تمرکز و شکل‌گیری مهارت‌های فکری همچنان نیازمند مشارکت فعال دانش‌آموز است. به گفته نخست‌وزیر هند، اتکا صرف به ابزار‌های هوشمند نه‌تنها مهارت‌های خواندن، نوشتن و تحلیل انتقادی را تقویت نمی‌کند، بلکه ممکن است آنها را تضعیف کند.

نخست‌وزیر هند برای توضیح نگاه خود به زندگی دیجیتال، مثالی ساده مطرح کرد: دانش‌آموزان می‌توانند از هوش مصنوعی برای دریافت پیشنهاد کتاب‌های زندگینامه استفاده کنند، اما فرآیند یادگیری واقعی زمانی شکل می‌گیرد که فرد کتاب را بخواند، درباره آن فکر کند و تجربه‌های دیگران را تحلیل کند. از نگاه او، هوش مصنوعی ابزار انتخاب است، نه جایگزین تجربه.

مودی همچنین تاکید کرد که نسل امروز به ابزار‌هایی دسترسی دارد که نسل‌های پیشین از آن محروم بودند، اما این مزیت دیجیتال مسئولیت فردی را کم نمی‌کند. او گفت فناوری باید یادگیری را آسان‌تر کند، نه بی‌تلاش‌تر و موفقیت تحصیلی همچنان به نظم شخصی، عادت‌های درست مطالعه و پیگیری مستمر وابسته است.