آخرین اخبار:
08:08 24 / 10 /1404
در گفت‌و‌گو با آناتک بررسی شد

شرکت دانش‌بنیان ایرانی دستگاه تصفیه آب خورشیدی ساخت

یک شرکت فناور و فعال در حوزه خدمات مهندسی نیروگاه‌های تجدیدپذیر دستگاه تصفیه آب خورشیدی سیار را برای اولین بار در ایران توسعه داد. فناوری که با استفاده از غشا‌های نانوکربنی، می‌تواند آب‌های مختلف را به‌صورت کامل تصفیه کرده و به‌صورت شرب عرضه کند. تمام این روند با انرژی خورشیدی و بدون نیاز به شبکه برق و آب شهری انجام می‌شود.

دستگاه تصفیه آب خورشیدی سیار تولید شده توسط این دانش‌بنیان می‌تواند در مناطقی که دسترسی به شبکه برق یا آب شرب نیست، منابع آب موجود مانند آب هوتک، آب چاه، آب‌های روان و حتی آب دریا و تحویل آن به صورت قابل شرب تصفیه است. سیستم برقی این تصفیه کننده دانش‌بنیان به طور کامل بر پایه انرژی خورشیدی است و نیازی به احداث خطوط انتقال برق یا شبکه آب ندارد. در ادامه مشروح گفت‌و‌گو خبرنگار آناتک با مولود عباسی، مدیرعامل شرکت نورهان انرژی را می‌خوانید.

چه انگیزه‌ای شما را برای ساخت این دستگاه ترغیب کرد؟

با اجرای پروژه‌های متعدد در مناطق مختلف کشور، به‌ویژه در مناطق محروم مانند استان سیستان و بلوچستان، نیاز فوری به دسترسی به آب شرب در مناطق بدون زیرساخت برق و آب آشامیدنی به‌وضوح آشکار شد. این امر مارا منجر به تفکر جدی‌تر درباره کاربرد‌های جدید سیستم‌های خورشیدی کرد. فارق از تولید برق و فروش آن به بخش دولتی، امکان استفاده از انرژی خورشیدی برای تولید آب شرب نیز در شرکت ما  مورد بررسی قرار گرفت.

علاوه بر سیستان و بلوچستان، این دستگاه در مناطق دیگری مانند آذربایجان غربی و کرج نیز به‌صورت صنعتی مورد استفاده قرار گرفته است. در این موارد، تصفیه پساب صنعتی مورد نظر بوده و بحث آب شرب خانگی مطرح نبوده است

پس از مطالعه و تحقیق در سطح جهانی، متوجه شدیم که در دنیا دستگاه‌هایی طراحی و ساخته شده‌اند که از رطوبت هوا با استفاده از انرژی خورشیدی آب تولید می‌کنند یا آب‌های موجود را تصفیه و به آب شرب تبدیل می‌کنند. با توجه به نیازسنجی دقیق و تجربیات میدانی، تصمیم گرفتیم روی طراحی و ساخت دستگاه تصفیه آب خورشیدی فعالیت کنیم. در این مسیر، با یک شرکت همکار به‌صورت جونگ ونچر (Joint Venture) همکاری کردیم و به‌طور مشترک، دستگاه تصفیه آب خورشیدی را تولید کردیم.

علاوه بر شرکت شما، رقبای داخلی دیگری در این حوزه فعالیت می‌کنند؟

در کشور‌هایی مانند آلمان، تحقیقات مشابهی صورت گرفته است یا در هند و کشور‌های آفریقای جنوبی نیز دستگاه‌های کوچک و قابل حمل برای تولید آب از رطوبت هوا در مقیاس خانگی مورد استفاده قرار می‌گیرد اما در مقیاس جمعی و با استفاده از فناوری نانوکربنی و سیستم‌های خورشیدی، این پروژه در ایران اولین بار است اجرا می‌شود و تاکنون نمونه‌ای از این نوع دستگاه در کشور وجود نداشته است.

ظرفیت تصفیه آب چقدر است و آیا قابلیت ارتقا دارد؟

نمونه اولیه این دستگاه در روستایی در استان سیستان و بلوچستان نصب شده است. ظرفیت این دستگاه چهار هزار لیتر آب در روز (معادل چهار متر مکعب) است و در مدت زمان ده ساعت کاری، این حجم آب را تصفیه می‌کند. این ظرفیت حداقلی است که برای این مدل در نظر گرفته شده است و قابلیت افزایش ظرفیت به میزان دلخواه و بسته به نیاز منطقه، وجود دارد. این امکان در مقیاس‌های کوچک (ده تا پانزده متر مکعب در روز) و در مقیاس صنعتی و بزرگ (بالای پانزده تا بیست متر مکعب در روز) فراهم است.

چگونه انرژی مورد نیاز این سامانه تأمین می‌شود؟

برای عملکرد پمپ‌ها و سیستم فیلتراسیون، نیاز به توان الکتریکی تقریباً چهار کیلووات در طول ده ساعت کاری وجود دارد که برای تأمین این نیاز، یک سیستم خورشیدی طراحی شده است علاوه بر این یک سیستم ذخیره‌سازی انرژی شامل باتری‌ها و اینورتر، درون کانتینر سیستم نیز نصب شده تا در شرایطی که تابش خورشید در روز‌های ابری یا تاریک کاهش می‌یابد انرژی ذخیره‌شده به‌کار گرفته شود و فرآیند تصفیه آب بدون قطعی ادامه یابد.

آیا امکان لوله‌کشی از دستگاه به منازل وجود دارد؟

دستگاهی که اکنون  در روستایی در استان سیستان  بلوچستان مستقر است، ظرفیت محدودی دارد و امکان لوله‌کشی آب تصفیه‌شده به خانه‌های روستایی در حال حاضر میسر نیست. به‌طور معمول، یک مخزن کنار دستگاه نصب می‌شود و مردم از آن برای تأمین آب شرب خود استفاده می‌کنند. در این روستا، مردم به‌طور مداوم از آب هوتک استفاده می‌کردند که به‌دلیل آلودگی، کیفیت مناسبی ندارد. با این حال، به‌دلیل ظرفیت محدود دستگاه، آن را در بهترین مکان روستا قرار داده‌ایم تا دسترسی همه مردم به آن آسان باشد.

دستگاه تصفیه آب خورشیدی، از سیستم‌های فیلتراسیون معمولی استفاده نمی‌کند و به‌جای آن از غشا‌های نانوکربنی بهره می‌برد که قادر به حذف کلیه عوامل آلاینده مانند کدورت، سختی آب، فلزات سنگین و بار میکروبی هستند. در مرحله پایانی، عملیات کلرزنی انجام می‌شود و آب نهایی، کاملاً تصفیه‌شده و قابل مصرف، تحویل کاربران می‌شود

با افزایش ظرفیت دستگاه و تبدیل آن به یک تصفیه‌خانه محلی، امکان ایجاد لوله‌کشی برای تأمین آب تصفیه‌شده به خانه‌ها فراهم خواهد شد. این امر با توجه به اینکه لوله‌کشی‌های اصلی در این روستا‌ها از پیش موجود است، امکان‌پذیر خواهد بود. در این راستا، خروجی دستگاه باید به ورودی‌های لوله‌کشی اصلی روستا متصل شود. اما این امر نیازمند هماهنگی و اجرای برنامه‌های فنی در سطح موسسه دانش‌بنیان برکت( موسسه حامی این فناوری) است. در حال حاضر، همکاری‌های فنی و برنامه‌ریزی‌های لازم با این موسسه انجام شده و قرار است در مراحل بعدی، دستگاه‌های با ظرفیت بالاتر در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان نیز ساخته شوند. در صورت تحقق این اهداف، می‌توان به‌صورت کامل یک تصفیه‌خانه محلی کوچک طراحی کرد که حتی نیازی به استفاده از کانتینر نداشته باشد و به‌جای آن، فضای ساختمانی مناسبی برای نصب دستگاه، نصب سیستم‌های خورشیدی و تأمین آب برای کل روستا یا منطقه ایجاد شود.

مزیت اقتصادی این دستگاه نسبت به دستگاه‌های مرسوم چیست؟

از لحاظ قیمتی، این دستگاه نسبت به دستگاه‌های مرسوم داخلی، هزینه‌های پایین تری دارد. مزیت اصلی آن این است که در دستگاه‌های مرسوم، فیلتر‌ها به‌طور منظم هر دو یا سه سال یک‌بار نیاز به تعویض دارند و این امر هزینه‌های عملیاتی و نگهداری را افزایش می‌دهد. اما در دستگاه تصیفه آب خورشیدی سیار، به‌دلیل استفاده از غشا‌های نانوکربنی، این نیاز وجود ندارد و دستگاه می‌تواند تا ۱۵ سال بدون نیاز به تعویض فیلتر یا غشا کار کند. علاوه بر این، دستگاه دارای یک پمپ «بک‌واش» است که دو بار در روز فعال می‌شود و سطح غشا‌ها را از آلاینده‌ها و رسوبات پاک می‌کند و به‌طور خودکار عملیات تصفیه را انجام می‌دهد.

علت استفاده از غشا‌های نانوکربنی در این دستگاه چه بود؟

استفاده از مواد نانویی به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین فناوری‌های مدرن، نشان‌دهنده تمایل به بهره‌گیری از دانش‌های پیشرفته برای بهبود کارایی سیستم‌های تصفیه آب است. در دستگاه‌های سنتی، چندین مرحله فیلتراسیون وجود دارد که هر کدام بخشی از حذف میکروارگانیسم‌ها، مواد معلق و آلاینده‌های شیمیایی را بر عهده دارند. این فیلتر‌ها به‌طور منظم نیاز به تعویض دارند. اما با استفاده از فناوری نانو، علاوه بر اینکه کارایی دستگاه به‌طور چشمگیری افزایش یافته و عمر مفید فیلتر‌ها و غشا‌ها نیز رشد چشمگیری داشته است. این امر به‌طور قابل توجهی بر عملکرد دستگاه، هزینه‌های عملیاتی و نگهداری پس از راه‌اندازی تأثیر می‌گذارد.

دستگاه تصفیه آب خورشیدی سیار با ترکیب غشا‌های نانوکربنی، انرژی خورشیدی و طراحی ماژولار، راه‌حلی مستقل و اقتصادی برای تأمین آب شرب در مناطق بدون زیرساخت‌های سنتی ارائه می‌دهد. افزایش ظرفیت، افزودن لوله‌کشی محلی و توسعه نسخه‌های ثابت، این فناوری را از یک آزمایش محلی به یک سامانه ملی تبدیل خواهد کرد؛ به‌طوری که نه تنها هزینه‌های آب‌رسانی را کاهش می‌دهد، بلکه گامی مهم در مسیر توسعه پایدار انرژی‌های تجدیدپذیر و بهبود کیفیت زندگی در مناطق دوردست ایران برداشته می‌شود.

شرایط نصب و نگهداری دستگاه به چه صورت است؟

دستگاه به‌صورت پکیج کانتینری طراحی شده است و تمامی اجزای سیستم از جمله پنل‌های خورشیدی، باتری‌ها، اینورتر و سیستم تصفیه درون یک کانتینر فلزی جمع‌آوری شده‌اند. این طراحی، امکان حمل و نقل آسان، نصب سریع و عملکرد پایدار در شرایط سخت محیطی را فراهم می‌کند. ورودی آب از منابع مختلف مانند رودخانه، آب هوتک، چاه و آب‌های سطحی قابل استفاده است و خروجی نهایی آب تصفیه‌شده به مخزن ذخیره آب متصل می‌شود.

انتهای پیام/

ارسال نظر