پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
یک استادیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در بررسی «رژیم خامگیاهخواری»:
هر رژیم گیاهی، لزوما رژیم غذایی سالمی نیست
حذف گوشت، بهتنهایی یک رژیم را سالم نمیکند. اگرچه رژیمهای گیاهی در صورت برنامهریزی صحیح میتوانند بخشی از یک الگوی تغذیهای سالم باشند، اما همه رژیمهای مبتنی بر گیاه از پشتوانه علمی یکسانی برخوردار نیستند. خامگیاهخواری، بهدلیل محدودیتهای غذایی و ادعاهای مطرحشده درباره فواید آن، همچنان از موضوعات مورد بحث در علم تغذیه است و شواهد علمی، در کنار برخی مزایای احتمالی، به چالشها و خطر کمبود برخی مواد مغذی در این الگوی غذایی نیز اشاره دارند.
پزشکان ایرانی و مکتوبسازی دانش دارویی
امروز پزشکان با تکیه بر پروندههای الکترونیک، دستورالعملهای بالینی و بانکهای اطلاعاتی دارویی نسخه مینویسند؛ اما هزار سال پیش، زمانی که نه زیرساختهای دیجیتال وجود داشت و نه نظامهای ثبت پزشکی به شکل امروز، پزشکان ایرانی چگونه تصمیم میگرفتند چه دارویی، با چه ترکیبی و برای کدام بیمار مناسبتر است؟
زمان در سنگها ثبت میشود
در نگاه اول، دیواره یک کوه یا بریدگی کنار جاده چیزی جز چند لایه سنگی خاکستری، قهوهای یا سرخ به نظر نمیرسد؛ اما برای زمینشناسان، همین سنگهای خاموش کتابخانهای هستند که میلیاردها سال تاریخ زمین را در خود نگه داشتهاند.
خورشید هر ۱۱ سال یکبار چهرهاش عوض میشود
وقتی انسان از زمین به آسمان نگاه میکند، خورشید مانند چراغی ثابت و تغییرناپذیر به نظر میرسد؛ اما پشت این ظاهر آرام، خورشید ستارهای پویاست؛ سامانهای که در آن جریانهای الکتریکی و میدانهای مغناطیسی دائما در حال حرکت و تغییر شکل هستند؛ تغییراتی که نهتنها چهره خورشید، بلکه فضای اطراف زمین را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
شیر مادر برای نوزادان کاری انجام میدهد که دانشمندان هرگز انتظار نداشتند
شیر مادر روده نوزاد را برای یک عمر آماده میکند
همه چیز به تغذیه نوزاد ختم نمیشود. همه میدانیم که شیر مادر تنها منبعی برای تأمین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز نوزاد است، اما اکنون پژوهشی تازه نشان میدهد بخشی از ترکیبات این مایع حیاتی، اثری بسیار عمیقتر و ماندگارتر از آنچه پیشتر تصور میشد بر بدن انسان میگذارد. این ترکیبات نه برای تغذیه مستقیم نوزاد، بلکه برای هدایت شکلگیری باکتریهای مفید روده طراحی شدهاند؛ اثری که میتواند تا بزرگسالی نیز باقی بماند.
یک استادیار «دانشکده پزشکی دوک–انیواس» سنگاپور در گفتوگو با آناتک:
هر عضله سالم، یک سپر در برابر سرطان است
بدن ما فقط با عضله حرکت نمیکند؛ به نظر میرسد عضلهها نقش پنهانتری هم دارند. پژوهشهای جدید نشان میدهد عضله سالم میتواند با فرستادن پیامهای بسیار ریز در بدن، رشد سلولهای سرطانی را کم یا حتی مهار کند. اما با افزایش سن و ضعیف شدن عضلات، این پیامهای محافظتی کاهش پیدا میکند. این یافتهها نشان میدهد که مراقبت از عضله فقط برای قدرت بدنی نیست، بلکه میتواند با سلامت کلی بدن و حتی کاهش خطر برخی بیماریهای جدی در ارتباط باشد.
دانشمندان سرانجام کشف کردند چرا طلا هرگز کدر نمیشود
دانشمندان با کشف مکانیسم پنهانی که مانع از کدر شدن طلا میشود، پرده از راز درخشش ابدی این فلز برداشتند؛ یافتهای که نشان میدهد اتمهای سطحی طلا با تغییر آرایشِ خود، سپری محافظ در برابر اکسیژن میسازند و اکنون دانشمندان امیدوارند با بهرهگیری از این دانش، راهکارهای نوینی برای طراحی کاتالیزورهای بسیار کارآمدتر در صنایع شیمیایی و حوزه انرژی ابداع کنند.
ردپای پنهان میکروبها روی دستگیرهها، مترو و سطوح عمومی
میکروبها کدام نقاط شهر را بیشتر دوست دارند
ما هر روز دهها بار به سطوح شهری دست میزنیم؛ از دستگیره درها و نردههای مترو گرفته تا نیمکتها و فضاهای عمومی. اما پشت ظاهر تمیز شهرها، جهانی نامرئی از میکروبها جریان دارد. پژوهشهای جدید از جمله یک مرور سیستماتیک جهانی در سال ۲۰۲۵ و مقالهای در سایت انجمن میکروبیولوژی آمریکا نشان میدهند که بسیاری از سطوح پرتماس شهری میزبان جوامع میکروبی پیچیدهای هستند؛ جوامعی که همیشه خطرناک نیستند، اما میتوانند در شرایطی مسیر انتقال عوامل بیماریزا باشند.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله در گفتوگو با آناتک پاسخ میدهد
پس از لرزش ونزوئلا، حلقه آتش اقیانوس آرام به لرزه درمیآید؟
«حلقه آتش اقیانوس آرام» یکی از مهمترین کمربندهای لرزهای و آتشفشانی زمین است که بخش بزرگی از زلزلههای بزرگ جهان در آن رخ میدهد. پس از وقوع زلزله اخیر ونزوئلا در شبکههای اجتماعی از فعال شدن دوباره حلقه آتش اقیانوس آرام صحبت میشود؛ اما این حلقه چیست و چه ارتباطی با زلزلههای بزرگ اخیر دارد؟
درمان شگفتانگیزی که به افراد کمک میکند ترس از شکست را متوقف کنند
درمان مبتنی بر تصویرسازی ذهنی میتواند به افراد کمک کند به شکل متفاوتی به خاطرات دردناک دوران کودکی واکنش نشان دهند و ترس از شکستی را که با خود تا بزرگسالی حمل میکنند، کاهش دهند.
