استاد معارف دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در گفت‌وگو با آناتک:
نایب رئیس دوم کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در گفت‌وگو با آناتک:
دانشگاه وندربیلت پس از حمله سایبری دستور خاموشی رایانه‌ها را صادر کرد
به گزارش خبرگزاری آنا؛ دانشگاه وندربیلت در شهر نشویل ایالت تنسی آمریکا پس از شناسایی فعالیت‌های مشکوک در شبکه داخلی خود، از دانشجویان، استادان و کارکنان خواست دستگاه‌های متعلق به دانشگاه را خاموش کنند و ارتباط خود را با شبکه وای‌فای مجموعه قطع کنند. این هشدار اضطراری صبح دوشنبه ۱۸ آبان‌ماه صادر شد و همزمان گروه فناوری اطلاعات دانشگاه بررسی منشأ حمله و جلوگیری از گسترش آن را آغاز کرد. گزارش‌های منتشرشده حاکی از آن است که برخی رایانه‌های دانشگاه پیام‌های تهدیدآمیز دریافت کرده‌اند و فایل‌های موجود در آن‌ها نیز دچار تغییر شده‌اند. مهاجمان مدعی شده‌اند به بخش گسترده‌ای از زیرساخت فناوری اطلاعات دانشگاه نفوذ کرده و علاوه بر اطلاعات هویتی افراد، به داده‌های پژوهشی و پایگاه‌های اطلاعاتی نیز دسترسی پیدا کرده‌اند. با این حال، هنوز مشخص نیست چه میزان از اطلاعات واقعاً در اختیار مهاجمان قرار گرفته یا کدام سامانه‌ها به‌طور مستقیم آسیب دیده‌اند.
دانشگاه دستور خاموش کردن فوری رایانه‌ها را صادر کرد
مسئولان دانشگاه در نخستین هشدار‌های امنیتی خود از تمام اعضای مجموعه خواستند در صورت مشاهده رفتار غیرعادی، فوراً دستگاه را خاموش کنند و از تلاش برای بررسی یا برطرف کردن مشکل خودداری کنند. این هشدار شامل نمایش پنجره‌های ناشناس، تغییر غیرمنتظره فایل‌ها، درخواست‌های مشکوک برای وارد کردن رمز عبور و تغییر مجوز‌های دسترسی در سرویس‌های ذخیره‌سازی ابری بود. دانشگاه همچنین از کاربران خواست روی لینک‌ها و پیام‌های ناشناس کلیک نکنند و در صورت مشاهده نشانه‌های نفوذ، موضوع را از طریق دستگاه دیگری به گروه پشتیبانی فناوری اطلاعات اطلاع دهند.
هشدار‌ها تنها به رایانه‌های شخصی محدود نبودند و کارکنان فناوری اطلاعات به برخی کلاس‌های درس مراجعه کردند تا استادان را از خطر استفاده از رایانه‌های متصل به شبکه دانشگاه مطلع کنند. در بخش‌هایی از مجموعه نیز از کاربران خواسته شد اسناد بازشده در مایکروسافت ورد و پوشه‌های متصل به وان‌درایو و دراپ‌باکس را ببندند. هدف اصلی این اقدامات کاهش احتمال گسترش آلودگی میان دستگاه‌ها و جلوگیری از دسترسی بیشتر مهاجمان به اطلاعات بود. در حملات باج‌افزاری، ادامه فعالیت دستگاه آلوده یا ارتباط آن با سایر سامانه‌ها می‌تواند زمینه رمزگذاری فایل‌های بیشتر یا انتقال اطلاعات محرمانه را فراهم کند، هرچند دانشگاه هنوز جزئیات فنی روش نفوذ را منتشر نکرده است.
پیام‌های باج‌گیری روی رایانه‌های دانشگاه ظاهر شدند
برخی دانشجویان گزارش داده‌اند که پس از روشن کردن رایانه‌های متعلق به دانشگاه، با تعداد زیادی فایل متنی و پنجره‌های هشدار مواجه شده‌اند که ظاهراً توسط مهاجمان ایجاد شده بودند. این پیام‌ها به کاربران اطلاع می‌دادند که دستگاه یا شبکه آن‌ها تحت کنترل گروه BYOD قرار گرفته است. همچنین در بعضی رایانه‌ها فایل‌هایی با نام README_BYOD_۳۱.txt مشاهده شده که حاوی پیام باج‌گیری و اطلاعات تماس مهاجمان بوده‌اند. انتشار این فایل‌ها یکی از روش‌های متداول گروه‌های باج‌افزاری برای اطلاع‌رسانی به قربانیان درباره نفوذ و آغاز فرایند اخاذی است.
گزارش دیگری از تغییر پسوند برخی فایل‌ها به.byod حکایت دارد که می‌تواند با تلاش برای رمزگذاری اطلاعات ارتباط داشته باشد. یکی از افراد مرتبط با دانشگاه گفته است فایل‌های موجود روی دستگاه وی پس از وقوع حادثه به قالبی غیرقابل استفاده تبدیل شده‌اند. همچنین یکی از پژوهشگران از دسترس‌ناپذیر شدن اطلاعات تحقیقاتی ذخیره‌شده در سامانه‌های دانشگاه خبر داده و برای ادامه فعالیت خود به نسخه‌های پشتیبان شخصی مراجعه کرده است. این موارد وجود اختلال واقعی در دسترسی به اطلاعات را تأیید می‌کنند، اما هنوز مشخص نیست تمام فایل‌های آسیب‌دیده رمزگذاری شده‌اند یا بخشی از مشکل به قطع دسترسی پیشگیرانه توسط مسئولان دانشگاه مربوط می‌شود.
مهاجمان مدعی سرقت شماره‌های تأمین اجتماعی و اطلاعات پژوهشی شدند
گروه BYOD با انتشار پیامی در وب‌سایت اختصاصی خود مسئولیت حمله را پذیرفته و ادعا کرده است که پایگاه‌های اطلاعاتی دانشگاه را قفل کرده و نسخه‌ای از داده‌های موجود در شبکه را به دست آورده است. این گروه مدعی دسترسی به بیش از یک میلیون شماره تأمین اجتماعی آمریکا، نام و نام خانوادگی افراد، نشانی‌های ایمیل، شماره‌های تماس و سوابق دانشجویان و کارکنان شده است. شماره تأمین اجتماعی در آمریکا یکی از شناسه‌های مهم هویتی محسوب می‌شود و افشای آن در کنار سایر اطلاعات شخصی می‌تواند خطر جعل هویت، کلاهبرداری مالی و سوءاستفاده از حساب‌های افراد را افزایش دهد.
مهاجمان همچنین ادعا کرده‌اند به اطلاعات پژوهشی دانشگاه و سامانه کنترل مرکزی دامنه شبکه دسترسی پیدا کرده‌اند. کنترل‌کننده دامنه یا Domain Controller بخشی مهم از زیرساخت شبکه سازمانی است که برای مدیریت حساب‌های کاربری، احراز هویت و تعیین سطح دسترسی افراد به منابع مختلف استفاده می‌شود. دسترسی غیرمجاز به چنین سامانه‌ای می‌تواند به مهاجم اجازه دهد دامنه وسیع‌تری از حساب‌ها و تجهیزات متصل را هدف قرار دهد. با این حال، ادعای تسلط کامل بر شبکه و سرقت اطلاعات بیش از یک میلیون نفر تاکنون به‌صورت مستقل تأیید نشده است و مشخص نیست مهاجمان چه شواهدی برای اثبات این حجم از دسترسی در اختیار دارند.
تعداد افراد تحت تأثیر حمله نیز هنوز روشن نیست. دانشگاه وندربیلت حدود ۱۴ هزار دانشجو دارد و هزاران نفر دیگر در بخش‌های آموزشی، پژوهشی و اداری آن فعالیت می‌کنند. بنابراین، رقم بیش از یک میلیون نفر بسیار بیشتر از جمعیت فعلی دانشگاه است و در صورت صحت ادعای مهاجمان، احتمالاً اطلاعات مربوط به فارغ‌التحصیلان، کارکنان پیشین یا سوابق تاریخی نیز در میان داده‌های ادعایی قرار دارد. با این حال، هیچ اطلاعات تأییدشده‌ای درباره ترکیب این افراد یا محدوده زمانی داده‌های احتمالی منتشر نشده است.
اختلال در فعالیت‌های آموزشی و دسترسی به اطلاعات
حمله سایبری باعث اختلال در فعالیت‌های روزمره دانشگاه شد، زیرا بخش قابل توجهی از خدمات آموزشی و پژوهشی به سامانه‌های آنلاین وابسته هستند. برخی دانشجویان اعلام کرده‌اند که قطع دسترسی به شبکه و سامانه‌های دانشگاه، امکان انجام تکالیف و استفاده از منابع آموزشی را برای آن‌ها دشوار کرده است. گزارش‌هایی نیز درباره لغو بعضی کلاس‌ها توسط استادان منتشر شد، هرچند مدیریت دانشگاه تأکید کرده بود برنامه رسمی برگزاری کلاس‌ها تغییری نکرده است. این وضعیت به‌ویژه برای پژوهشگران و کارکنانی اهمیت دارد که فایل‌ها و اطلاعات کاری خود را در فضای ذخیره‌سازی دانشگاه نگهداری می‌کنند.
دانشگاه در نخستین ساعات حادثه، دسترسی به مجموعه‌ای از سرویس‌های داخلی و ابری را محدود کرد تا گروه فناوری اطلاعات بتواند وضعیت شبکه را بررسی کند. در نتیجه، برخی کاربران حتی در مواردی که دستگاه آن‌ها نشانه‌ای از آلودگی نداشت، امکان دسترسی به خدمات معمول را از دست دادند. چنین محدودیت‌هایی در جریان پاسخ‌گویی به حملات سایبری با هدف جداسازی سامانه‌های احتمالی آلوده از بخش‌های سالم شبکه اعمال می‌شوند. با این حال، قطع گسترده خدمات می‌تواند اجرای فعالیت‌های ضروری را نیز مختل کند و سازمان را با مشکلات عملیاتی روبه‌رو سازد.
بخشی از خدمات دانشگاه دوباره فعال شد
دانشگاه وندربیلت پس از اقدامات اولیه برای مهار حمله، از بازگشت تدریجی بعضی خدمات خبر داده است. تا صبح سه‌شنبه ۱۹ آبان‌ماه، شبکه وای‌فای دانشگاه، سرویس ایمیل Outlook، سامانه آموزشی Brightspace، برنامه Zoom و سامانه احراز هویت Okta دوباره در دسترس قرار گرفتند. دانشگاه همچنین به دانشجویان و کارکنان اجازه داد استفاده از دستگاه‌های متعلق به مجموعه را از سر بگیرند، اما تأکید کرد در صورت مشاهده هرگونه رفتار مشکوک باید موضوع فوراً به واحد فناوری اطلاعات گزارش شود. بازگشت این خدمات به معنای پایان کامل حادثه نیست و بررسی امنیتی سایر سامانه‌ها همچنان ادامه دارد.
دسترسی به برخی خدمات از جمله وان‌درایو، شیرپوینت و تعدادی از سامانه‌های اداری و ذخیره‌سازی ابری همچنان محدود باقی مانده است. مسئولان دانشگاه اعلام کرده‌اند که در حال همکاری با نهاد‌های دولتی و شرکای تخصصی برای مدیریت حادثه هستند و محدودیت‌ها متناسب با پیشرفت بررسی‌های امنیتی تغییر خواهند کرد. خدمات آموزشی نیز طبق برنامه معمول ادامه یافته‌اند و دانشجویان برای دریافت تسهیلات مربوط به تکالیف یا مهلت تحویل پروژه‌ها می‌توانند با استادان خود هماهنگ کنند.
مرکز پزشکی وابسته به وندربیلت نیز در اطلاعیه‌ای جداگانه توضیح داده است که از حادثه امنیتی دانشگاه اطلاع دارد، اما سامانه‌های فناوری اطلاعات این مجموعه درمانی که به‌صورت مستقل فعالیت می‌کنند، تاکنون تحت تأثیر قرار نگرفته‌اند. کارکنان مرکز درمانی برای جلوگیری از انتقال احتمالی آلودگی از دسترسی به سامانه‌های دانشگاه و اتصال تجهیزات ذخیره‌سازی به رایانه‌های آن منع شده‌اند. فعالیت بیمارستان‌ها و مراکز درمانی نیز طبق اعلام مسئولان بدون اختلال ادامه داشته است.
گروه BYOD پیش‌تر دانشگاه‌های دیگری را هدف قرار داده بود
نام گروه باج‌افزاری BYOD پیش از حمله به وندربیلت نیز در ارتباط با چند حادثه سایبری مطرح شده بود. این گروه مسئولیت حملاتی به دانشگاه ایالتی میشیگان و مجموعه علوم سلامت دانشگاه نیومکزیکو را بر عهده گرفته است. نام BYOD از عبارت Bring Your Own Device گرفته شده که به سیاست استفاده از دستگاه‌های شخصی در شبکه سازمان‌ها اشاره دارد. چنین سیاست‌هایی به کارکنان و دانشجویان اجازه می‌دهند با لپ‌تاپ یا گوشی شخصی خود به منابع سازمانی متصل شوند، اما مدیریت امنیت تمام این دستگاه‌ها برای مسئولان فناوری اطلاعات دشوارتر خواهد بود.
دانشگاه‌ها به دلیل تعداد زیاد کاربران، جابه‌جایی مداوم دانشجویان و استفاده گسترده از تجهیزات شخصی و سرویس‌های ابری، با چالش‌های امنیتی متفاوتی نسبت به سازمان‌های کوچک‌تر مواجه هستند. این مراکز همچنین اطلاعات ارزشمندی مانند سوابق تحصیلی، داده‌های هویتی، اطلاعات مالی و نتایج پژوهش‌های علمی را نگهداری می‌کنند. اختلال در دسترسی به این اطلاعات می‌تواند فعالیت‌های آموزشی و تحقیقاتی را متوقف کند و همین وابستگی، دانشگاه‌ها را به اهداف جذابی برای گروه‌های باج‌افزاری تبدیل کرده است.
با وجود پذیرش مسئولیت حمله از سوی BYOD، دانشگاه وندربیلت هنوز این گروه را به‌عنوان عامل قطعی حادثه معرفی نکرده و میزان اطلاعات احتمالی سرقت‌شده را نیز تأیید نکرده است. بررسی‌های امنیتی برای تعیین گستره نفوذ، شناسایی سامانه‌های آسیب‌دیده و مشخص شدن وضعیت اطلاعات شخصی ادامه دارد. تا زمان انتشار نتایج رسمی، رقم بیش از یک میلیون نفر تنها ادعای مهاجمان محسوب می‌شود و نمی‌توان آن را به‌عنوان تعداد تأییدشده قربانیان این حمله در نظر گرفت.
انتهای پیام/
