متا طرح بازسازی مبتنی بر هوش مصنوعی و اخراج هزاران کارمند را متوقف کرد

به گزارش خبرگزاری آنا؛ مدیران متا از ابتدای سال روی طرحی با نام Project OT یا «تحول سازمانی» کار می‌کردند که هدف آن تبدیل شرکت به یک سازمان مبتنی بر هوش مصنوعی بود. در این مدل، گروه‌های کوچک‌تری از کارکنان وظیفه نظارت بر عامل‌های هوش مصنوعی را بر عهده می‌گرفتند و نقش‌هایی مانند مهندسی، طراحی و مدیریت محصول به‌تدریج به سمت وظایف عمومی‌تر برای ساخت و هدایت ابزار‌های هوش مصنوعی تغییر می‌کرد.

طرحی برای کاهش گسترده نیروی انسانی

مدیران متا در جریان نشست سالانه خود، چشم‌اندازی را برای تبدیل شرکت به یک سازمان «AI Native» ترسیم کردند که در آن عامل‌های هوش مصنوعی بخش بیشتری از وظایف روزمره کارکنان را انجام می‌دهند. بر اساس این برنامه، تیم‌های انسانی کوچک‌تر می‌توانستند چندین عامل هوش مصنوعی را مدیریت کنند و لایه‌های مدیریتی میانی نیز کاهش پیدا می‌کردند. همچنین قرار بود تحلیل‌های انجام‌شده با کمک عامل‌های هوش مصنوعی در تعیین اولویت‌های روزانه تیم‌ها مورد استفاده قرار بگیرد.

در برخی سناریو‌های بررسی‌شده، مدیران حتی کاهش ۶۰ درصدی تعداد کارکنان برخی تیم‌ها را در نظر گرفته بودند. این کاهش قرار بود از طریق ترکیبی از اخراج کارکنان، حذف موقعیت‌های شغلی خالی و کنار گذاشتن افرادی که عملکرد ضعیف‌تری داشتند انجام شود. یکی از مدیران منابع انسانی متا نیز پیش‌بینی کرده بود که این کاهش نیرو می‌تواند دست‌کم با تعدیل نیروی سال ۲۰۲۳ قابل مقایسه باشد، اقدامی که در آن زمان حدود ۲۵ درصد از کارکنان شرکت را تحت تأثیر قرار داد.

در نسخه اولیه Project OT حتی اجرای دومین موج اخراج کارکنان در آبان‌ماه نیز پیش‌بینی شده بود، اما مارک زاکربرگ در نهایت این بخش از برنامه را متوقف یا دست‌کم به حالت تعلیق درآورد. رویترز دلیل دقیق این تصمیم را مشخص نکرده است و متا نیز اعلام کرده که چنین برنامه‌ای در ابتدا وجود داشته، اما کاهش‌های گسترده‌تر تنها به‌عنوان سناریو‌های احتمالی مورد بررسی قرار گرفته بودند.

هوش مصنوعی به اندازه انتظار متا پیشرفت نکرد

یکی از عواملی که می‌تواند در تغییر رویکرد مدیران متا نقش داشته باشد، عملکرد کمتر از انتظار عامل‌های هوش مصنوعی در داخل شرکت است. داده‌های متا نشان می‌دهد تعداد تغییرات اعمال‌شده روی کد‌های مربوط به پلتفرم‌ها و زیرساخت‌های هوش مصنوعی شرکت نسبت به سال گذشته ۲۲۰ درصد افزایش داشته است، اما این رشد به افزایش مشابه در بهره‌وری منجر نشده است. تعداد قابلیت‌ها و ویژگی‌های جدید یا بهبودیافته‌ای که در نهایت به دست کاربران رسیده‌اند، تنها حدود ۳۶ درصد افزایش داشته‌اند.

در همین مدت، برخی مشکلات فنی نیز افزایش پیدا کرده‌اند. تعداد حوادث فنی و امنیتی حدود ۴۰ درصد بیشتر شده و زمانی که کارکنان برای رسیدگی به این مشکلات صرف کرده‌اند نیز ۷۰ درصد افزایش یافته است. این آمار نشان می‌دهد افزایش استفاده از ابزار‌های هوش مصنوعی الزاماً به معنای افزایش متناسب بهره‌وری نیست و بخشی از ظرفیت ایجادشده ممکن است صرف رفع مشکلات ناشی از همین سامانه‌ها شود.

اعتراف زاکربرگ به برآورد بیش از حد خوش‌بینانه

مارک زاکربرگ در جلسه داخلی شرکت نیز اذعان کرد که سرعت پیشرفت فناوری را بیش از حد برآورد کرده است. او به کارکنان گفت روند توسعه عامل‌های هوش مصنوعی در چهار ماه گذشته آن‌طور که شرکت انتظار داشت شتاب نگرفته و سرمایه‌گذاری متا روی عامل‌های هوش مصنوعی هنوز به نتایج مورد انتظار نرسیده است.

این اظهارات اهمیت زیادی برای طرح بازسازی سازمانی دارد، زیرا بخش مهمی از برنامه کاهش نیروی انسانی بر این فرض استوار بود که عامل‌های هوش مصنوعی می‌توانند در مدت کوتاهی بخش قابل‌توجهی از وظایف کارکنان را بر عهده بگیرند. اگر این فناوری هنوز نتواند با دقت و سرعت مورد انتظار وظایف پیچیده را انجام دهد، اجرای کاهش نیروی انسانی در مقیاس بزرگ می‌تواند فشار بیشتری بر کارکنان باقی‌مانده وارد کند و ریسک اختلال در فعالیت‌های شرکت را افزایش دهد.

اعتراض کارکنان به سیستم نظارت بر عملکرد

همزمان، استفاده متا از نرم‌افزار‌های نظارتی برای ثبت حرکت ماوس و کلید‌های فشرده‌شده روی صفحه‌کلید رایانه کارکنان آمریکایی نیز با واکنش منفی مواجه شد. این سیستم بخشی از تلاش شرکت برای جمع‌آوری اطلاعات درباره نحوه انجام وظایف توسط کارکنان و بررسی امکان واگذاری برخی فعالیت‌ها به عامل‌های هوش مصنوعی بود.

اجرای این سیستم با افزایش اعتراض‌ها در شبکه‌های ارتباطی داخلی متا همراه شد و شاخص رضایت کارکنان نیز ۱۹ امتیاز کاهش پیدا کرد. تلاش‌های مرتبط با سازمان‌دهی نیروی کار نیز افزایش یافت و در نتیجه، طرحی که قرار بود با کمک هوش مصنوعی بهره‌وری کارکنان را افزایش دهد، از جنبه منابع انسانی به عاملی برای افزایش نارضایتی تبدیل شد.

ترکیب عملکرد کمتر از انتظار عامل‌های هوش مصنوعی و واکنش منفی کارکنان می‌تواند یکی از دلایل توقف موج دوم تعدیل نیرو باشد. در شرایطی که هنوز مشخص نیست عامل‌های هوش مصنوعی چه زمانی می‌توانند بخش بزرگی از وظایف تخصصی کارکنان را با کیفیت قابل اتکا انجام دهند، حذف گسترده نیروی انسانی می‌تواند ریسک بیشتری برای شرکت ایجاد کند.

احتمال ادامه کاهش نیرو در سال ۲۰۲۷

با این حال، متا ظاهراً برنامه کلی خود برای استفاده گسترده‌تر از هوش مصنوعی در ساختار شرکت را کنار نگذاشته است. زاکربرگ تنها به کارکنان اطمینان داده که کاهش نیروی انسانی در مقیاس سراسری شرکت در سال جاری انجام نخواهد شد و همین عبارت باعث شده برخی کارکنان احتمال کاهش‌های کوچک‌تر در ادامه سال یا تعدیل‌های گسترده‌تر در سال ۲۰۲۷ را مطرح کنند.

گروه‌های کوچک‌تر مبتنی بر عامل‌های هوش مصنوعی همچنان در بخش‌هایی از متا مورد استفاده قرار می‌گیرند و شرکت نیز سرمایه‌گذاری سنگینی روی زیرساخت‌های هوش مصنوعی ادامه می‌دهد. در نتیجه، توقف موج دوم اخراج‌ها به معنای کنار گذاشتن استراتژی هوش مصنوعی نیست، بلکه نشان می‌دهد متا فعلاً باید میان سرعت پیشرفت فناوری، هزینه سنگین سرمایه‌گذاری و توانایی واقعی هوش مصنوعی برای جایگزین کردن بخشی از نیروی انسانی تعادل ایجاد کند. سرمایه‌گذاران نیز انتظار دارند این هزینه‌های سنگین در نهایت به افزایش ملموس بهره‌وری و درآمد منجر شود و زاکربرگ برای اثبات نتیجه‌بخش بودن این سرمایه‌گذاری‌ها با فشار بیشتری روبه‌رو خواهد بود.