رباتهای آینده با عضلات زنده حرکت میکنند
به گزارش خبرگزاری آنا؛ به نقل از «Futura-Sciences»، پژوهشگران موسسه ماساچوست (MIT) از فناوری جدیدی رونمایی کردهاند که میتواند یکی از بزرگترین چالشهای رباتیک را برطرف کند؛ ساخت عضلاتی که مانند بافتهای زنده در چند جهت حرکت کنند. در این پروژه، مهندسان با استفاده از چاپ سهبعدی، هیدروژل و سلولهای عضلانی انسان و موش، ساختاری حلقهای مشابه عنبیه چشم ساختهاند که در پاسخ به نور منقبض و منبسط میشود و رفتاری بسیار نزدیک به عضلات طبیعی از خود نشان میدهد. به گفته پژوهشگران، این فناوری فعلاً در مقیاس یک عنبیه انسانی آزمایش شده، اما میتواند در آینده برای تولید انواع عضلات زیستی به کار گرفته شود.
در نگاه نخست، این دستاورد شاید تنها یک موفقیت در مهندسی بافت به نظر برسد، اما در واقع بخشی از روندی بزرگتر در دنیای فناوری است؛ روندی که نشان میدهد رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی دیگر تنها بر سر توسعه مدلهای زبانی یا الگوریتمهای هوشمند نیست، بلکه به سمت ساخت «بدن» برای این هوشها حرکت کرده است.
از ساخت مغز تا ساخت بدن
در سالهای اخیر، توجه افکار عمومی بیشتر به مدلهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT، Gemini و دیگر سامانههای مولد معطوف بوده است؛ سامانههایی که توانایی پردازش زبان، تحلیل اطلاعات و تصمیمگیری را به شکل چشمگیری افزایش دادهاند. اما متخصصان رباتیک معتقدند که هوش، بدون بدن، نمیتواند بسیاری از وظایف دنیای واقعی را انجام دهد.
یک سامانه هوش مصنوعی شاید بتواند بهترین تصمیم را بگیرد، اما برای برداشتن یک لیوان، کمک به سالمندان، انجام عمل جراحی یا فعالیت در محیطهای صنعتی، به اندامهایی نیاز دارد که بتوانند حرکت، لمس، تعادل و انعطاف را همانند بدن انسان ایجاد کنند. به همین دلیل، مفهوم «هوش مصنوعی جسممند» یا Embodied AI به یکی از مهمترین محورهای پژوهش در حوزه رباتیک تبدیل شده است.
چرا موتورهای فلزی دیگر پاسخگو نیستند؟
بیشتر رباتهای امروزی بر پایه موتورهای الکتریکی، گیربکسها و قطعات فلزی ساخته شدهاند. این ساختار اگرچه برای خطوط تولید کارخانهها مناسب است، اما هنگام تعامل مستقیم با انسان محدودیتهای زیادی ایجاد میکند. وزن بالا، مصرف انرژی زیاد، حرکات خشک و انعطافپذیری محدود، از مهمترین مشکلات این نسل از رباتهاست.
پژوهش جدید MIT دقیقاً برای رفع همین محدودیت طراحی شده است. در این روش، به جای تکیه بر موتورهای مکانیکی، از سلولهای زنده برای ایجاد حرکت استفاده میشود؛ رویکردی که میتواند در آینده رباتهایی با حرکات نرمتر، ایمنتر و طبیعیتر تولید کند. (Futura)
تکامل بدن رباتها
مهمترین تحول دهه آینده هوش مصنوعی، ساخت مدلهایی با توانایی استدلال بیشتر نیست؛ بلکه ساخت بدنهایی است که بتوانند آن هوش را در دنیای واقعی به حرکت درآورند
عضله مصنوعی تنها یکی از قطعات این پازل است. طی سالهای اخیر، پژوهشگران در نقاط مختلف جهان روی فناوریهایی مانند پوست الکترونیکی، حسگرهای لامسه، اسکلتهای انعطافپذیر، مواد خودترمیمشونده و تاندونهای مصنوعی نیز کار کردهاند. هدف نهایی این پروژهها، ساخت رباتهایی است که از نظر عملکرد فیزیکی بیش از گذشته به بدن انسان شباهت داشته باشند.
پژوهشگران MIT پیشتر نیز موفق شده بودند اسکلتهای انعطافپذیری طراحی کنند که بتوانند با بافتهای عضلانی زنده ترکیب شوند و پایهای برای توسعه رباتهای زیستهیبرید فراهم کنند. این روند نشان میدهد که مهندسان به جای افزودن موتورهای بیشتر، به دنبال الگوبرداری از ساختارهای طبیعی بدن هستند.
آینده رباتها چگونه خواهد بود؟
شرکتهایی مانند تسلا، Figure AI و Boston Dynamics سرمایهگذاری گستردهای روی رباتهای انساننما انجام دادهاند، اما موفقیت این رباتها تنها به قدرت پردازش هوش مصنوعی وابسته نیست. آنها باید بتوانند اجسام را با ظرافت در دست بگیرند، تعادل خود را حفظ کنند، در کنار انسان با ایمنی کار کنند و حرکاتی روان و طبیعی داشته باشند.
به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان معتقدند دهه آینده، بیش از آنکه دهه رقابت مدلهای زبانی باشد، دهه رقابت برای ساخت «بدنهای هوشمند» خواهد بود؛ بدنهایی که از پوست، عضله، تاندون و حتی سامانههای زیستی الهام میگیرند تا هوش مصنوعی را از دنیای مجازی به دنیای واقعی بیاورند.
رباتیک از دل زیستشناسی
یکی از مهمترین تغییرات رباتیک در دهه آینده، فاصله گرفتن از معماریهای تمام مکانیکی و حرکت به سمت سامانههای زیستالهام خواهد بود.
بدن انسان حاصل میلیونها سال تکامل است؛ سامانهای که قلب، عضلات، استخوانها، پوست و اعصاب آن با کمترین مصرف انرژی، بیشترین بازده را ایجاد میکنند. اکنون مهندسان در تلاشاند همین منطق را در طراحی ماشینها نیز به کار بگیرند.
قلب هیدرولیکی معرفی شده از سوی MIT را میتوان نمونهای از همین رویکرد دانست؛ رویکردی که به جای افزودن موتورهای بیشتر، عملکرد طبیعی بدن را الگو قرار میدهد.
آنچه امروز در آزمایشگاههای جهان در حال شکلگیری است، تنها پیشرفت در هوش مصنوعی نیست؛ بلکه تولد نسلی از ماشینهاست که از نظر ساختار فیزیکی نیز روزبهروز به موجودات زنده نزدیکتر میشوند.
اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، شاید در آینده رباتها را نه با تعداد موتورهایشان، بلکه با تعداد «اندامهای مصنوعی» آنها بشناسیم؛ رباتهایی که قلبی برای پمپاژ سیال، عضلاتی برای حرکت، پوستی برای لمس و سامانه عصبی هوشمندی برای تصمیمگیری خواهند داشت. مهمترین تحول دهه آینده هوش مصنوعی، دیگر ساخت مدلهایی با توانایی استدلال بیشتر نیست؛ بلکه ساخت بدنهایی است که بتوانند آن هوش را در دنیای واقعی به حرکت درآورند؛ مسیری که «قلب رباتها» تنها یکی از نخستین نشانههای آن است.
انتهای پیام/
