به نیت تعجیل در فرج حضرت ولیعصر (عج) رقم میخورد
روایت میرشکاک از یک اختلاف دیدگاه
سند «فرانچایز»، مسیر جدید توسعه شرکتهای دانشبنیان
فرانچایز یا «نشانسپاری» مدلی برای توسعه کسبوکار است که در آن یک برند یا شرکت موفق، حق استفاده از نام تجاری، دانش فنی، استانداردها، فرآیندها و مدل کسبوکار خود را در اختیار افراد یا شرکتهای دیگر قرار میدهد تا همان الگوی موفق در شعب جدید تکرار شود. در این مدل، شرکت مادر (فرانچایزور) در ازای واگذاری حق بهرهبرداری از برند و دانش خود، امتیاز مشخصی دریافت میکند و شعبهدار (فرانچایزی) نیز کسبوکاری را بر پایه یک برند شناختهشده و با استانداردهای از پیش تعیینشده توسعه میدهد.
این مدل که سالهاست در دنیا برای توسعه کسبوکارها به کار گرفته میشود، قرار است با رونمایی از سند راهبردی توسعه فرانچایز دانشبنیان به یکی از ابزارهای رشد شرکتهای دانشبنیان نیز تبدیل شود؛ سندی که با هدف رفع یکی از مهمترین چالشهای این شرکتها یعنی کوچکماندن و ناتوانی در مقیاسپذیری تدوین شده است.
بر اساس این سند، شرکتهای دانشبنیان به جای توسعه مستقیم شعب یا بازار با سرمایه خود، میتوانند از طریق واگذاری حق بهرهبرداری از فناوری، دانش فنی و مدل کسبوکار، شبکهای از شعب یا کسبوکارهای وابسته را ایجاد کنند؛ در حالی که مالکیت فکری آنها نیز از طریق قراردادهای حقوقی حفظ میشود. در کنار این رویکرد، سند راهبردی توسعه فرانچایز، استفاده از ابزارهای نوین تأمین مالی از جمله صندوقهای سرمایهگذاری و تأمین مالی جمعی (کرادفاندینگ) را نیز پیشبینی کرده تا مسیر ورود سرمایههای خرد به توسعه کسبوکارهای دانشبنیان هموار شود.
این سند روز گذشته با حضور معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور در معاونت علمی رونمایی شد. در این مراسم، مسئولان معاونت علمی و انجمن فرانچایز ایران در پاسخ به سوال آناتک، ابعاد مختلف این سند و سازوکارهای اجرایی آن را تشریح کردند.
دنبال جمعآوری سرمایه مردم نیستیم
حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تأکید بر اینکه نباید هدف از توسعه فرانچایز را صرفاً جذب سرمایههای مردمی دانست، گفت: «ما جمع نشدهایم که صرفاً سرمایه مردم را جمع کنیم و به اقتصاد دانشبنیان بیاوریم؛ فرانچایز مدلهای متنوعی دارد و هر صنعت و هر شرکت باید متناسب با اقتضائات خود از آن استفاده کند.»
وی افزود: «برخی سرمایهگذاران به دنبال فرصتهایی هستند که بازار و ظرفیت رشد آنها مشخص باشد و حاضر هستند با پرداخت حق برند، در توسعه آن مشارکت کنند. از سوی دیگر، برخی بنگاهها نیز برای نوسازی فناوری و جلوگیری از از بین رفتن سرمایههای خود، به سراغ مدل فرانچایز میروند.»
بزرگ شدن مهمتر از مالکیت صددرصدی است
افشین با اشاره به مهمترین مانع توسعه فرانچایز در کشور اظهار کرد: «بسیاری از شرکتهای دانشبنیان تصور میکنند اگر دانش یا فناوری خود را در اختیار دیگران قرار دهند، سودشان کاهش مییابد؛ در حالی که توسعه مقیاس و حضور در بازارهای بزرگ، ارزش بسیار بیشتری ایجاد میکند. در مدل فرانچایز، حقوق طرفین از طریق قراردادهای حقوقی مشخص میشود و امکان توسعه کسبوکار بدون از دست رفتن مالکیت فکری وجود دارد.»
وی تصریح کرد: «شرکتهای دانشبنیان باید نگاه خود را از فعالیت محدود به توسعه مقیاس تغییر دهند و در مقابل، سرمایهگذاران نیز بتوانند از طریق سازوکارهای طراحیشده به این شرکتها متصل شوند.»
معاون علمی رئیسجمهور با تأکید بر اینکه مهمترین پیشنیاز اجرای این سند، تغییر نگاه فعالان اکوسیستم نوآوری است، گفت: «مهمتر از پرداختن به جزئیات ابزارهای اجرایی، آن است که فرهنگ فرانچایز در کشور نهادینه شود تا شرکتهای دانشبنیان مقیاسپذیر شوند، بزرگ شوند و به زنجیره ارزش متصل شوند؛ پس از آن مسائل اجرایی قابل حل خواهد بود.»
تأمین مالی از مسیر صندوقهای سرمایهگذاری و کرادفاندینگ
در ادامه، حامد رفیعی، رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، درباره بسترهای اجرایی این طرح اظهار کرد: «سازوکارهای تأمین مالی بر پایه ابزارهایی همچون صندوقهای سرمایهگذاری، تأمین مالی جمعی (Crowdfunding) و سایر ابزارهای مالی طراحی شده و جزئیات آن بهزودی منتشر خواهد شد.»
وی ادامه داد: «مدلهای اجرایی این طرح تدوین شده و یکی از بسترهای پیشبینیشده، استفاده از انواع صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر سهام است.»
مشوقها برای هدایت سرمایههای خرد به سمت فرانچایز
در ادامه نشست، علی مولایی، مدیرعامل انجمن فرانچایز ایران، درباره سازوکار ورود سرمایههای خرد مردم به توسعه فرانچایز اظهار کرد: «هماکنون سرمایههای خرد مردمی در قالب برخی فرانچایزها و حتی شبهفرانچایزها وارد بازار شدهاند، اما در سند جدید تلاش شده این فرآیند بهصورت اصولی و بر پایه استانداردهای حرفهای دنبال شود.»
وی افزود: «برای توسعه فرانچایزها مشوقهایی در نظر گرفته شده است که به فرانچایزورهایی تعلق میگیرد که اصول حرفهای را رعایت کنند، اطلاعات واقعی از تعداد شعب خود ارائه دهند و عملکرد شفافی داشته باشند. برخی برندها حتی با حذف «فرانچایز فی» یا هزینه واگذاری امتیاز، تلاش میکنند بازگشت سرمایه شعب را به کمتر از یک سال برسانند تا جذابیت سرمایهگذاری افزایش یابد.»
مدیرعامل انجمن فرانچایز ایران در پایان خاطرنشان کرد: «در گام بعدی، مشوقها به سمت متقاضیان دریافت فرانچایز هدایت میشود تا سرمایههای خرد به جای ورود به بازارهای غیرمولد، به سمت ایجاد شعب کسبوکارهای دارای برند هدایت شوند.»
انتهای پیام/
