ثبت دقت ۸۰ درصدی برای پروژه ۱۴ میلیاردی دستیار هوش‌مصنوعی میراث فرهنگی

به گزارش مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، محمدمهدی اثنی‌عشری، مدیر پروژه دستیار هوشمند وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، از آغاز، روند اجرا و وضعیت فعلی این پروژه ملی خبر داد و گفت: این پروژه به‌واسطه تعریف معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، از اسفندماه سال گذشته وارد فاز اجرایی شد.

به گفته اثنی‌عشری، هرچند قرارداد پروژه به‌صورت رسمی در ۲۵ اسفند منعقد شده، اما فرآیند تدوین پروپوزال، ارزیابی اولیه و هماهنگی‌ها از بهمن‌ماه همان سال آغاز شده و اجرای پروژه از ابتدای اسفند با تمام ظرفیت در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی برای چند وزارتخانه از جمله وزارت نیرو و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پیشنهادیه ارائه داد که هر دو پروژه به تصویب رسید و مسئولیت مدیریت اجرایی آنها به بنده واگذار شد. اکنون حدود یک سال از آغاز رسمی پروژه می‌گذرد.

تمرکز اولیه بر قوانین به‌دلیل محدودیت‌های داده‌ای

اثنی عشری با اشاره به ضرورت ارتباط مستقیم با وزارتخانه گفت: برای پیشبرد پروژه، وجود نماینده‌ای از سوی وزارتخانه ضروری بود. در وزارت میراث فرهنگی، فاطمه بنیادی به‌عنوان نماینده معرفی شدند و جلسات متعددی برای هماهنگی و دریافت داده‌ها برگزار شد.

وی ادامه داد: هدف اصلی پروژه، پردازش داده‌های خود وزارتخانه و توسعه یک دستیار هوشمند است که بتواند داده‌ها را تحلیل کند و در نهایت به‌عنوان ابزار کمکی برای وزیر مربوطه در فرآیند تصمیم‌گیری مورد استفاده قرار گیرد. این سامانه تصمیم‌گیر نیست و صرفاً نقش پشتیبان تصمیم‌سازی را ایفا می‌کند.

مدیر پروژه دستیار هوشمند وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، با اشاره به محدودیت‌های امنیتی در دسترسی به داده‌های دولتی افزود: به‌دلیل ملاحظات امنیتی، دسترسی مستقیم به داده‌های داخلی وزارتخانه در فاز ابتدایی ممکن نبود. به همین دلیل، تمرکز فاز اول پروژه بر قوانین و مقررات عمومی کشور و قوانین تخصصی حوزه گردشگری قرار گرفت.

ایندکس ۱۶۰ هزار سند قانونی و راه‌اندازی حداقل محصول پذیرفتنی

به گفته اثنی‌عشری، در فاز نخست حدود ۱۶۰ هزار سند قانونی و مقرراتی از آرشیو‌های رسمی کشور جمع‌آوری و در سامانه ایندکس شد. همچنین بخشی از داده‌های مرتبط با گردشگری از منابع عمومی و سازمان‌های مرتبط، به مجموعه داده‌ها افزوده شد.

وی تصریح کرد: فاز اول پروژه در اردیبهشت ۱۴۰۴ با ارائه حداقل محصول پذیرفتنی (MVP) راه‌اندازی شد و این نسخه به‌صورت مستمر مورد ارزیابی و به‌روزرسانی قرار گرفت. در ارزیابی ملی انجام‌شده توسط معاونت علمی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی به دقت حدود ۸۰درصد دست یافت. هدف‌گذاری فاز دوم، دستیابی به دقت ۹۰درصد یا بالاتر عنوان شده است.

فاز دوم؛ ورود به تحلیل داده‌های عددی

اثنی‌عشری درباره فاز دوم پروژه گفت: در فاز دوم، تمرکز اصلی بر داده‌های عددی و آماری است. سامانه باید بتواند علاوه بر تحلیل متون قانونی، به پایگاه داده متصل شود و گزارش‌های عددی را بر اساس پرسش‌های متنی وزیر یا مدیران ارشد، به‌صورت خودکار تولید کند.

وی افزود: تحویل فنی سامانه به وزارتخانه نیز در این مرحله انجام می‌شود تا کارشناسان بتوانند به‌صورت واقعی با سامانه تعامل داشته باشند و بازخورد تخصصی ارائه دهند. ارزیابی معاونت علمی ماهیت عمومی داشته، اما ارزیابی تخصصی باید از سوی خود وزارتخانه انجام شود.

 مدیر پروژه با اشاره به تأخیر در زمان‌بندی اظهار کرد: طبق برنامه اولیه، پروژه شش‌ماهه تعریف شده بود، اما به‌دلیل تأخیر در تأمین سخت‌افزار از سوی سکوی ملی هوش مصنوعی، اجرای پروژه با وقفه مواجه شد.

 به گفته وی، دسترسی به زیرساخت سخت‌افزاری در مرداد ۱۴۰۴ فراهم شد، در حالی که زمان پایان پروژه شهریور همان سال پیش‌بینی شده بود. برآورد فعلی نشان می‌دهد اجرای کامل پروژه به حدود ۱۸ ماه زمان نیاز دارد و احتمالاً تا آذر ۱۴۰۵ به نتیجه نهایی خواهد رسید.

 اثنی‌عشری درخصوص ساختار تیم و مدل‌های هوش مصنوعی توضیح داد: تیم پروژه شامل چهار بخش، نخست تیم مدل (توسعه و تنظیم مدل‌های زبانی بزرگ)، تیم زیرساخت (تأمین سرور‌ها و معماری فنی، با اتکا به ظرفیت دانشگاه)، تیم داده (جمع‌آوری و آماده‌سازی داده‌ها) و در نهایت تیم محصول (طراحی تجربه کاربری و رابط کاربری) است.

وی همچنین تأکید کرد: تمام مدل‌های مورد استفاده در سامانه متن‌باز هستند و روی سکوی ملی هوش مصنوعی میزبانی می‌شوند.

 مدیر پروژه در پایان با اشاره به بودجه اختصاص‌یافته گفت: برای پروژه دستیار هوشمند وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، بودجه‌ای در حدود ۱۴ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.