پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
ابنخردادبه چگونه به یکی از مهمترین جغرافینگاران تاریخ تبدیل شد؟
بیش از هزار سال پیش، زمانی که هنوز از نقشههای امروزی و سامانههای مسیریابی خبری نبود، یک دانشمند ایرانی با تکیه بر تجربه اداری خود در دستگاه خلافت عباسی، اثری نوشت که بعدها به یکی از مهمترین منابع جغرافیای جهان اسلام تبدیل شد.
خورشید هر ۱۱ سال یکبار چهرهاش عوض میشود
وقتی انسان از زمین به آسمان نگاه میکند، خورشید مانند چراغی ثابت و تغییرناپذیر به نظر میرسد؛ اما پشت این ظاهر آرام، خورشید ستارهای پویاست؛ سامانهای که در آن جریانهای الکتریکی و میدانهای مغناطیسی دائما در حال حرکت و تغییر شکل هستند؛ تغییراتی که نهتنها چهره خورشید، بلکه فضای اطراف زمین را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
شیر مادر برای نوزادان کاری انجام میدهد که دانشمندان هرگز انتظار نداشتند
شیر مادر روده نوزاد را برای یک عمر آماده میکند
همه چیز به تغذیه نوزاد ختم نمیشود. همه میدانیم که شیر مادر تنها منبعی برای تأمین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز نوزاد است، اما اکنون پژوهشی تازه نشان میدهد بخشی از ترکیبات این مایع حیاتی، اثری بسیار عمیقتر و ماندگارتر از آنچه پیشتر تصور میشد بر بدن انسان میگذارد. این ترکیبات نه برای تغذیه مستقیم نوزاد، بلکه برای هدایت شکلگیری باکتریهای مفید روده طراحی شدهاند؛ اثری که میتواند تا بزرگسالی نیز باقی بماند.
یک استادیار «دانشکده پزشکی دوک–انیواس» سنگاپور در گفتوگو با آناتک:
هر عضله سالم، یک سپر در برابر سرطان است
بدن ما فقط با عضله حرکت نمیکند؛ به نظر میرسد عضلهها نقش پنهانتری هم دارند. پژوهشهای جدید نشان میدهد عضله سالم میتواند با فرستادن پیامهای بسیار ریز در بدن، رشد سلولهای سرطانی را کم یا حتی مهار کند. اما با افزایش سن و ضعیف شدن عضلات، این پیامهای محافظتی کاهش پیدا میکند. این یافتهها نشان میدهد که مراقبت از عضله فقط برای قدرت بدنی نیست، بلکه میتواند با سلامت کلی بدن و حتی کاهش خطر برخی بیماریهای جدی در ارتباط باشد.
دانشمندان سرانجام کشف کردند چرا طلا هرگز کدر نمیشود
دانشمندان با کشف مکانیسم پنهانی که مانع از کدر شدن طلا میشود، پرده از راز درخشش ابدی این فلز برداشتند؛ یافتهای که نشان میدهد اتمهای سطحی طلا با تغییر آرایشِ خود، سپری محافظ در برابر اکسیژن میسازند و اکنون دانشمندان امیدوارند با بهرهگیری از این دانش، راهکارهای نوینی برای طراحی کاتالیزورهای بسیار کارآمدتر در صنایع شیمیایی و حوزه انرژی ابداع کنند.
ردپای پنهان میکروبها روی دستگیرهها، مترو و سطوح عمومی
میکروبها کدام نقاط شهر را بیشتر دوست دارند
ما هر روز دهها بار به سطوح شهری دست میزنیم؛ از دستگیره درها و نردههای مترو گرفته تا نیمکتها و فضاهای عمومی. اما پشت ظاهر تمیز شهرها، جهانی نامرئی از میکروبها جریان دارد. پژوهشهای جدید از جمله یک مرور سیستماتیک جهانی در سال ۲۰۲۵ و مقالهای در سایت انجمن میکروبیولوژی آمریکا نشان میدهند که بسیاری از سطوح پرتماس شهری میزبان جوامع میکروبی پیچیدهای هستند؛ جوامعی که همیشه خطرناک نیستند، اما میتوانند در شرایطی مسیر انتقال عوامل بیماریزا باشند.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله در گفتوگو با آناتک پاسخ میدهد
پس از لرزش ونزوئلا، حلقه آتش اقیانوس آرام به لرزه درمیآید؟
«حلقه آتش اقیانوس آرام» یکی از مهمترین کمربندهای لرزهای و آتشفشانی زمین است که بخش بزرگی از زلزلههای بزرگ جهان در آن رخ میدهد. پس از وقوع زلزله اخیر ونزوئلا در شبکههای اجتماعی از فعال شدن دوباره حلقه آتش اقیانوس آرام صحبت میشود؛ اما این حلقه چیست و چه ارتباطی با زلزلههای بزرگ اخیر دارد؟
درمان شگفتانگیزی که به افراد کمک میکند ترس از شکست را متوقف کنند
درمان مبتنی بر تصویرسازی ذهنی میتواند به افراد کمک کند به شکل متفاوتی به خاطرات دردناک دوران کودکی واکنش نشان دهند و ترس از شکستی را که با خود تا بزرگسالی حمل میکنند، کاهش دهند.
دو عضو هیئت علمی پژوهشگاه رویان در جمع یک درصد پژوهشگران پراستناد برتر جهان قرار گرفتند
دو عضو هیئت علمی پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی، دکتر حسین بهاروند و دکتر فائزه شکری، بهدلیل قرار گرفتن در فهرست یک درصد پژوهشگران پراستناد برتر جهان بر اساس شاخص Essential Science Indicators (ESI)، از سوی معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مورد تقدیر قرار گرفتند.
پیش از شانه کردن موهای خود، نظر علم در اینباره را بخوانید
هر چند وقت یکبار باید موهای خود را شانه کنید
سلامت مو در جزئیاتی پنهان میشود که در نگاه اول ساده به نظر میرسند. شانه کردن، عادتی روزمره و تکرارشونده است که اغلب بدون توجه انجام میشود، اما در واقع هر بار عبور شانه از میان تارهای مو، نوعی تعامل مکانیکی با ساختار بسیار ظریف آن ایجاد میکند؛ تعاملی که در گذر زمان میتواند بر میزان استحکام، انعطافپذیری و حتی سلامت کلی مو اثر بگذارد. همین مسئله باعث میشود پرسش درباره تعداد دفعات مناسب شانه کردن، از یک توصیه صرفاً زیبایی فراتر برود و به موضوعی علمی تبدیل شود که به رفتار فیزیکی مو و واکنش آن در برابر نیروهای واردشده مرتبط است.
