آناتک - علم و پژوهش

علم و پژوهش
ریشه‌های دندان‌پزشکی در ایران؛ از جندی‌شاپور تا شاهکارهای پزشکان مسلمان

ریشه‌های دندان‌پزشکی در ایران؛ از جندی‌شاپور تا شاهکارهای پزشکان مسلمان

میراث هزاران ساله ایران در حوزه سلامت دهان و دندان، از اقدامات ابتدایی نیاکانمان تا دانشگاه جندی‌شاپور به عنوان مهد تبادل دانش، داستانی شگفت‌انگیز را روایت می‌کند. در روز دندان‌پزشک، نگاهی داریم به پیشینه درخشان این علم در ایران و نقش پزشکان بزرگی چون رازی و ابن سینا که آثارشان حتی در دوران رکود علمی اروپا، راهگشای دانشمندان بود.
حملات به قلب علم ایران، نشانه ترس استعمار از خوداتکایی دانشمندان است
استاد تمدن و تاریخ اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی:

حملات به قلب علم ایران، نشانه ترس استعمار از خوداتکایی دانشمندان است

دانش، سلاح قدرتمند ایران است. حملات هدفمند دشمن به مراکز دانشگاهی و پژوهشی مانند دانشگاه‌های شهید بهشتی و شریف، نه تصادفی، بلکه واکنشی استعماری به صعود علمی ایران است؛ جایی که خوداتکایی علمی از شعار به واقعیت تبدیل شده و دستاوردهایی چون فناوری هسته‌ای و نانو، هویت تمدنی ملت را تثبیت کرده است.
ثبت با کیفیت‌ترین تصاویر از ماه توسط برنامه «آرتمیس» ناسا

ثبت با کیفیت‌ترین تصاویر از ماه توسط برنامه «آرتمیس» ناسا

تصاویر با کیفیت ثبت‌شده توسط فضانوردان برنامه آرتمیس ناسا، سطح این قمر را با جزئیاتی بی‌سابقه آشکار ساخته و فصل جدیدی در تاریخ اکتشافات فضایی گشوده است؛ فصل‌هایی که نه تنها دانش ما از کیهان را غنی می‌سازد، بلکه پایه‌گذار فناوری‌هایی برای آینده است.
تاب‌آوری شگفت‌انگیز مخمر نان در برابر شرایط شبیه‌سازی‌شده مریخ
در گفتگوی آناتک با دانشمند هندی بررسی شد

تاب‌آوری شگفت‌انگیز مخمر نان در برابر شرایط شبیه‌سازی‌شده مریخ

مخمر نان توانست در برابر امواج ضربه‌ای با شدت ۵.۶ ماخ و نمک‌های سمی مشابه خاک مریخ زنده بماند؛ شرایطی که برخورد شهاب‌سنگ‌ها و ترکیبات شیمیایی خشن سیاره سرخ ایجاد می‌کنند. این یافته نشان می‌دهد حتی یک ارگانیسم تک‌سلولی ساده نیز ممکن است سازوکارهایی برای تحمل فشارها و تنش‌های افراطی فرازمینی داشته باشد.
بازچرخانی آب راه حل در دست اجرای کشور برای مدیریت مشکل آب
یک کارشناس آب در گفت‌وگو با آناتک:

بازچرخانی آب راه حل در دست اجرای کشور برای مدیریت مشکل آب

تغییرات اقلیمی و کاهش بارش و کمبود و کاهش منابع آب شیرین مدیریت منابع آبی و مقابله با بحران کمبود آب را برای کشورها به امری ضروری تبدیل کرده و آن‌ها را به سمت بکارگیری روش‌های مختلف بدین منظور سوق داده است از جمله این روش‌ها بازچرخانی و استفاده مجدد از فاضلاب است.
نگاهی به آسیب‌پذیری بناهای تاریخی در جنگ‌ها در گفت‌وگو با یک استاد مرمت بافت‌های تاریخی

نگاهی به آسیب‌پذیری بناهای تاریخی در جنگ‌ها در گفت‌وگو با یک استاد مرمت بافت‌های تاریخی

هر بنای تاریخی، گنجینه‌ای از تاریخ، هنر و هویت یک ملت است که در طول قرن‌ها ساخته شده است. جنگ‌ها و بلایای طبیعی، همواره تهدیدی جدی برای گنجینه‌های تمدنی بشر بوده‌اند. اما در این میان، آثار تاریخی با ساختار منحصر به فرد و ارزش‌های بی‌بدیلشان، در خط مقدم آسیب‌پذیری قرار می‌گیرند.
زیگورات‌؛ پلکانی به سوی آسمان و قدرت
دانشیار تاریخ باستان دانشگاه مک‌کواری در گفت‌وگو با آناتک بیان کرد

زیگورات‌؛ پلکانی به سوی آسمان و قدرت

زیگورات‌ها تنها سازه‌هایی خشتی و پلکانی نبودند؛ آنها قلب تپنده شهر‌های باستانی بودند، جایی که سیاست، مذهب و زندگی روزمره در سایه خدایان و پادشاهان به هم گره می‌خورد. این بنا‌های عظیم نه‌تنها نماد پیوند زمین و آسمان بودند بلکه ابزار نمایش قدرت سیاسی نیز به‌شمار می‌رفتند. هر پله آنها روایتگر جهانی بود که در آن فرمانروایی، ایمان و معماری در هم تنیده شده بود.
حمله به دانشگاه؛ حمله به زنجیره جهانی تولید علم است
رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران در گفت‌وگو با آناتک:

حمله به دانشگاه؛ حمله به زنجیره جهانی تولید علم است

نابودی زیرساخت‌های علمی، محروم کردن یک ملت از مشارکت جهانی در علم است. در گفت‌وگوی پیش‌رو با حنیف قلندری، عضو هیات علمی و رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران تلاش کرده‌ایم به تبیین بیشتر این مسئله بپردازیم که حمله به دانشگاه‌ها چه ضربه‌ای بر پیکره علم وارد می‌کند.
بوی باران حاصل فعالیت هزاران میکروب است

بوی باران حاصل فعالیت هزاران میکروب است

بارش باران نه تنها تازگی را به هوا می‌آورد، بلکه باعث می‌شود بویی خاص از دل خاک برخیزد که انسان‌ها را به لحظاتی سرشار از آرامش دعوت می‌کند. بویی که بدون آن، تجربه باران ناقص به نظر می‌رسد و بخشی از زیبایی طبیعت را تشکیل می‌دهد. این بو، که اغلب به عنوان عطر خاک مرطوب توصیف می‌شود، بیش از یک پدیده ساده است و ریشه در فرآیند‌های میکروبی پیچیده‌ای دارد که در لایه‌های زیرین خاک رخ می‌دهد.  
تخریب زیر‌ساخت‌ها، اقدامی ضدفرهنگی و غیراخلاقی

تخریب زیر‌ساخت‌ها، اقدامی ضدفرهنگی و غیراخلاقی

آیا حمله به زیرساخت‌هایی همچون پل‌ها تنها حمله به سازه‌های بتنی است؟ نقش پل‌ها و جاده‌ها تنها به جابه‌جایی کالا و مسافرها محدود می‌شود؟ آیا کارکردی فرهنگی نیز دارند؟ حمله به این زیرساخت‌ها چرا عملی غیراخلاقی است؟ دکتر هادی صمدی، استاد فلسفه علم در متن اختصاصی و کوتاه پیش‌رو برای «آناتک» با عنوان «تخریب زیر‌ساخت‌ها: اقدامی ضدفرهنگی و غیراخلاقی» با بیان نظر دو فیلسوف به تبین این مسئله پرداخته است.