پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
گلیز ۶۶۷ سیسی؛ سیارهای شبیه زمین یا جهانی با چالشهای ناشناخته؟
«گلیز ۶۶۷ سیسی» بیش از یک دهه است که در فهرست سیارات فراخورشیدی امیدوارکننده قرار دارد؛ جهانی سنگی در نزدیکی یک کوتوله سرخ که زمانی از آن بهعنوان یکی از نامزدهای «زمین دوم» یاد میشد. اما پژوهشهای بعدی نشان دادهاند این سیاره در عین شباهتهای عددی با زمین، با چالشهایی روبهروست. این گزارش نگاهی دارد به آنچه امروز درباره این جهان دوردست میدانیم.
ژنهایی که هرگز به ارث نرسیدند، اما زندگی ما را شکل دادند
والدین از طریق ژنهایی که هرگز به ارث نمیبرند، بر فرزندان تأثیر میگذارند
ژنها همهچیز را تعیین نمیکنند. سالها تصور میشد آنچه از والدین به ارث میبریم، مستقیماً از طریق DNA منتقلشده به ما محدود میشود؛ اما تأثیر والدین بسیار فراتر از این انتقال مستقیم است. حتی ژنهایی که هرگز به فرزندان منتقل نمیشوند نیز میتوانند مسیر رشد، ویژگیهای جسمی و حتی عملکرد شناختی آنها را تحت تأثیر قرار دهند.
فعالساز رفتاری–بازداری (BIS) چیست؟
فعالساز رفتاری–بازداری (Behavioral Inhibition System یا BIS) یکی از مفاهیم مهم در روانشناسی شخصیت و عصبروانشناسی است که توسط جفری گری مطرح شد. این سیستم در واقع بخشی از یک نظریه بزرگتر درباره سیستمهای انگیزشی مغز است و توضیح میدهد که انسانها چگونه در برابر نشانههای خطر، تنبیه یا عدماطمینان واکنش نشان میدهند.
مدل پنج عاملی شخصیت (Big Five) چیست؟
مدل پنجعاملی شخصیت (Big Five) یکی از مهمترین و معتبرترین چارچوبهای علمی در روانشناسی شخصیت است که برای توصیف تفاوتهای فردی میان انسانها به کار میرود.
بهترین زمان مشاهده کهکشان راه شیری با چشم غیرمسلح
امشب آسمان شب به تاریکترین حالت خود نزدیک میشود
تاریکی، همیشه هم به معنای نبودن نور نیست. در ۲۵ خرداد، زمانی که ماه به مرحله «ماه نو» (New Moon) میرسد، آسمان شب به تاریکترین حالت خود نزدیک میشود و شرایطی ایدهآل برای رصد اجرام کمنور آسمانی فراهم میآید. در چنین شبی، ساختار کلی کهکشان راه شیری و جزئیاتی مانند شکافهای تاریک و سحابیهای گسترده نیز قابل مشاهده است.
گفتوگوی آناتک با پژوهشگر آلمانی درباره کشف قطعهای از «ایلیاد» هومر درون یک مومیایی مصری
کشف قطعهای از «ایلیاد» هومر درون یک مومیایی مصری، فقط یافتن یک متن ۱۶۰۰ ساله نیست؛ این یافته روایتی از سفر یک اثر ادبی میان یونان، روم و مصر است و از نقش متون در شکل دادن به هویت فرهنگی جوامع باستانی حکایت دارد.
رژیمهای غذایی بدون شکر مشکلات غیر منتظره ایجاد میکنند
کنار گذاشتن کامل شکر ممکن است به اندازهای که بسیاری از افراد تصور میکنند مفید نباشد. پژوهش جدیدی که روز شنبه در نشست «ENDO 2026»، گردهمایی سالانه انجمن غدد درونریز در شیکاگو ارائه شد، نشان میدهد که حذف کامل شکر از رژیم غذایی میتواند پیامدهای ناخواستهای برای سلامت روده و سلامت متابولیک داشته باشد.
چرا بعضی انسانها احساسات خود را نمیشناسند
درون انسان همیشه روشن و قابلخواندن نیست. گاهی بدن واکنش نشان میدهد، ذهن آن را ثبت میکند، اما معنا میان این دو گم میشود. «الکسیتایمیا» (Alexithymia) به وضعیتی اشاره دارد که در آن فرد احساسات را تجربه میکند، اما توانایی شناسایی و نامگذاری آنها را از دست میدهد.
کافئین چگونه به طور پنهان خواب را مختل میکند
پژوهشهایی که با استفاده از نوار مغزی (EEG) فعالیت مغز هنگام خواب را بررسی کردهاند، نشان میدهند که کافئین میتواند خواب عمیق و ترمیمکننده را کاهش دهد، حتی زمانی که مدت زمان خواب ظاهرا طبیعی است. اثرات آن در افراد مختلف متفاوت است و تکیه بر کافئین برای تأمین انرژی ممکن است به قیمت کاهش بازیابی بدن در طول شب تمام شود.
پژوهشگر پسادکتری «دانشگاه کمبریج» در گفتوگو با آناتک:
«اوریگامی RNA» ژنها را تا میزند تا بیماریها آشکار شوند
تشخیص بیماریهای ژنتیکی همیشه به سادگی نیست. نواحی تکراری در DNA بهخوبی در روشهای معمول خوانده نمیشوند، به همین دلیل روش «اوریگامی RNA» برای بررسی مستقیمتر و دقیقتر اطلاعات ژنتیکی از سوی پژوهشگران دانشگاه کمبریج مطرح شده است.
