پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
۱۳ شهریور؛ روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی
ابوریحان بیرونی؛ دانشمندی که آسمان را به ابزار شناخت زمین تبدیل کرد
روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی، فرصتی برای بازخوانی زندگی و میراث دانشمندی است که با مشاهده، اندازه‌گیری و آزمایش، در حوزه‌هایی چون نجوم، ریاضیات، جغرافیا و شناخت فرهنگ‌ها به دستاوردهایی ماندگار رسید؛ دانشمندی که جست‌وجوی حقیقت را بر پذیرش بی‌چون‌وچرای باورهای رایج ترجیح می‌داد.
هوش مصنوعی چگونه کشاورزی را پیش‌بینی می‌کند
پیش‌بینی خشکسالی رودخانه‌ها، شناسایی خطر آفات، ترکیب داده‌های میدانی، ماهواره‌ای و مدل‌های یادگیری ماشین در حال گسترش سامانه‌هایی است که می‌توانند پیش از آشکارشدن کامل خسارت، نشانه‌های خطر را شناسایی کنند.
پژوهشگران دریافته‌اند
برندها پیش از شکل‌گیری سرمایه‌داری مدرن وجود داشته‌اند
سه هزار و دویست سال پیش، در دل یک واحه خشک، انسان‌ها چیزی ساختند که ما امروز آن را «برند» می‌نامیم؛ سفالی به‌قدری خاص و شناخته‌شده که مردم حاضر بودند آن را از صدها کیلومتر آن‌طرف‌تر بخرند، تقلیدش کنند و برایش هزینه کنند؛ درست مثل امروز که برای یک لوگو یا یک نام، بیشتر از یک محصول ساده پول می‌دهیم.
یافته پژوهشگران «چشمه تووه» را در شمار مهم‌ترین زیستگاه‌های زیرزمینی ایران و جهان قرار داد
رئیس ایستگاه پژوهش و فناوری اقیانوس‌شناسی و علوم جوی استان بوشهر اظهار کرد: «یافته‌های حاصل از مطالعات و اکتشافات پژوهشگران کشورمان در چشمه تووه در شمال استان خوزستان، این چشمه را به یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های زیرزمینی ایران و جهان از نظر تنوع زیستی تبدیل کرده است».
یک زمین شناس مصری در گفت‌وگو با آناتک:
وقتی صحرای مصر، دریایی مملو از کوسه بود
صحرای مصر امروز یکی از خشک‌ترین چشم‌اندازهای جهان است، اما شواهد فسیلی «فلات ابوطَرطور» تصویری کاملا متفاوت از گذشته این منطقه ارائه می‌دهد؛ جایی که ده‌ها میلیون سال پیش بخشی از یک محیط دریایی متصل به اقیانوس تتیس بود و کوسه‌های گوناگون در آب‌های آن زندگی می‌کردند.
حتی پس از ترک الکل، کبد بازسازی نمی‌شود
کبد می‌تواند برای ترمیم تلاش کند و باز هم شکست بخورد. پژوهشگران اکنون شواهدی پیدا کرده‌اند که نشان می‌دهد در بیماری کبدی مرتبط با مصرف الکل، مشکل فقط مرگ یا آسیب دیدن سلول‌های کبد نیست. بخشی از سلول‌های باقی‌مانده وارد مسیر بازسازی می‌شوند؛ اما در میانه این مسیر گیر می‌کنند و نمی‌توانند دوباره به سلول‌های بالغ و کارآمد تبدیل شوند.
لیوان‌های کاغذی میلیون‌ها ذره پلاستیکی وارد بدن می‌کنند
لیوان کاغذی کاملا بی‌خطر نیست. بسیاری از لیوان‌های یک بار مصرف کاغذی درون خود لایه‌ای نازک از پلاستیک دارند؛ لایه‌ای که برای جلوگیری از نشت مایع و حفظ استحکام لیوان طراحی شده است؛ اما هنگام تماس با نوشیدنی داغ می‌تواند میلیون‌ها ذره پلاستیکی بسیار ریز را آزاد کند.
سلول‌های پیر عامل التهاب و همیار ترمیم هستند
سلول‌هایی که وارد مرحله «پیرشدگی سلولی» می‌شوند، دیگر تقسیم نمی‌شوند، اما لزوما از بین نمی‌روند. برخی از آنها به ترمیم بافت کمک می‌کنند و برخی دیگر با ترشح مواد التهابی می‌توانند به سلول‌های سالم آسیب بزنند؛ به همین دلیل، پژوهشگران به دنبال راهی هستند تا سلول‌های مفید را از سلول‌های مضر تشخیص دهند.
پژوهشگر «دانشکده پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز» در گفت‌وگو با آناتک:
مغز پس از آسیب، کار را میان نورون‌های باقی‌مانده تقسیم می‌کند
مغز راه خود را عوض می‌کند. در موش‌های دچار آسیب مغزی، سلول‌های عصبیِ باقی‌مانده بخشی از کار سلول‌های ازدست‌رفته را به عهده گرفتند و با ایجاد ارتباطات تازه، مسیر چشم و مغز را دوباره فعال کردند. مغز به‌جای بازگرداندن آنچه از دست رفته بود، از آنچه باقی مانده بود استفاده کرد.
قلب دوم بدن، با بی‌تحرکی از کار می‌افتد
ساعت‌ها نشستن برای قلب دوم بدن هزینه دارد. عضلات ساق پا در زمان حرکت به گردش خون کمک می‌کنند و وقتی برای مدت طولانی بی‌تحرک می‌مانیم، این سازوکار کمتر فعال می‌شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند عملکرد ضعیف‌تر این عضلات با خطر بالاتر مرگ ارتباط دارد؛ موضوعی که اهمیت حرکت دادن پاها در طول روز را دوباره پررنگ می‌کند.
