تولید عصاره و مواد مؤثره گیاهی از زعفران با فناوری نانو

پریسا مردانی مدیرعامل یک شرکت دانش‌بنیان مستقر در پارک علم و فناوری خراسان رضوی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری آنا گفت: فعالیت عمده این شرکت فرمولاسیون محصولات سلامت محور و طبیعی در حوزه صنایع غذایی، دارویی و آرایشی با استفاده از روش نانو انکپسولاسیون (نیوزوم و لیپوزوم) همراه با انجام آزمون ارزیابی حسی تخصصی است. در این راستا پژوهشگران شرکت‌ با فناوری نانو موفق به تولید اسانس، عصاره و مواد مؤثره گیاهی (API) از زعفران و سایر گیاهان دارویی شدند.

وی افزود: پژوهشگران این مجموعه اکنون موفق به استخراج کروسین خالص در سه گرید دارویی، غذایی و آرایشی شده‌اند؛ خلوص کروسین برای مصارف دارویی ۹۹.۹ درصد برای مصارف غذایی بیش از ۴۰ درصد و برای مصارف آرایشی و بهداشتی بیش از ۲۰ درصد است.

مردانی با بیان اینکه سافرانال زعفران و آنتوسیانین گلبرگ زعفران را نیز استخراج کردیم، خاطرنشان کرد:  در حوزه سایر گیاهان دارویی هم ماده موثره دارویی‌شان مانند بربرین زرشک، تیمول آویشن، منتول نعنا، و کورکومین زردچوبه را استخراج کرده‌ایم.

وی یادآورشد: تاکنون با این درجه خلوص کروسین و سافرانال زعفران در کشور استخراج نشده است. در دنیا نیز فقط کشور آلمان با چنین خلوصی محصول تولید می‌کند. از آنجایی که ایران بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران است و دسترسی بیشتری نسبت به آلمان به ماده زعفران دارد، قیمت تمام شده این محصول با همان خلوص و کیفیت ارزان‌تر و مقرون به صرفه‌تر است. همچنین از خام فروشی زعفران و گیاهان دارویی جلوگیری کردیم که این محصولات وارد زنجیره ارزش و فرآوری گیاهان دارویی شده‌اند.

این محقق خاطرنشان کرد: اکنون ۸۰ تا ۹۰ درصد تولید زعفران دنیا را داریم، اما ارزآوری‌مان کمتر از کشور‌هایی مانند هند، اسپانیا و چین است که تقریبا یک دهم میزان تولید ما را دارند. خوشبختانه با اجرای این طرح و صادرات این محصول به کشور‌هایی مانند ژاپن، آلمان، اسپانیا، بلژیک و سوئیس توانسته ایم ارزآوری ۵۰۰ میلیون دلاری زعفران را سالانه به ۱۰ میلیارد دلار برسانیم.

وی به مشکلات اجرای این طرح اشاره کرد و گفت: اکنون این مجموعه برای اخذ یک سری استاندارد‌های بین المللی_نه به لحاظ کیفیت و خلوص بلکه به دلیل زیرساخت‌ها و اعمال تحریم ها_ با مشکل مواجه است. اخذ مجوز‌های بین المللی است که کشور‌ها را در این حوزه پیشرو می‌کند.

وی ادامه داد: امیدواریم با حمایت دولت بتوانیم مجوز‌های بین‌المللی را کسب کنیم و کارمان را توسعه دهیم؛ این محصولات در مقیاس نیمه صنعتی تولید می‌شوند که اگر دولت حمایت کند در مقیاس صنعتی تولید خواهیم داشت.  

مدیر شرکت بیان کرد: توقع از رئیس جمهور آینده و تیم همراه شان این است که توجه بیشتری به بحث توسعه بازار و تولید محصولات دانش‌بنیان و فناور داشته باشند. همچنین به منظور حمایت از تولیدکنندگان داخلی سخت گیری‌های یک سری از نهاد‌ها و ارگان‌های قانون گذار در بحث ارائه مجوز‌ها کمتر کنند تا ما بتوانیم با کشور‌های دیگر رقابت داشته باشیم.